COLUMN

Pascal Paepen over schaarste en opportunisme

"Wat schaars en duur is, kan nooit slecht zijn", legt Paepen, financieel analist en doceert bank & beurs, uit in uw wekelijkse les economie.

 
Opportunisme is volgens velen niet netjes. Maar het is niet illegaal en er valt veel geld mee te verdienen

Schaarste doet de prijzen stijgen. Bijgevolg wordt veel betaald voor de nieuwste versie van iPhone en iPad, maar ook voor een flesje van Westvleteren. Des te moeilijker het wordt om iets te pakken te krijgen, des te hoger de prijs. Vaak wordt er ook met een glimlach voor in de rij gestaan en betaald. Ik ben nog geen ontevreden fans van Apple of van de Sint-Sixtusabdij tegengekomen. Wat schaars en duur is, kan nooit slecht zijn.

Wie een beetje creatief omspringt met schaarste kan dan ook veel geld verdienen. Idealiter prijs je iets aan als uniek. En wat is er unieker dan het menselijke individu? Er zijn dan ook nogal wat van die individuen die zich goed kunnen verkopen, al dan niet bijgestaan door een manager of headhunter. En dus heb je topvoetballers, toptrainers, topmanagers en andere toplui die er, mits ze wat onderhandelen, in slagen voor zichzelf een mooi contract te versieren.

Is het dan zo verwonderlijk dat er ook bankiers zijn die voor zichzelf een hoge vergoeding regelen? Als er al eens een decadente ontslagvergoeding moet worden uitbetaald, dan is dat de schuld van de medecontractant die zich bij aanwerving van het nieuwe personeelslid bereid verklaart om in bepaalde gevallen een bijzonder hoog bedrag uit te keren. De bank is dan in de fout gegaan, niet de bankier. Hij is niet meer of minder dan een opportunist die handig inspeelt op de menselijke hebzucht die veel doet betalen voor schaarste.

In de wereld van de haute finance wordt wel vaker ingespeeld op de opportuniteiten die geboden worden door de wetten van vraag en aanbod. Dat bleek deze week ook al uit de aankondiging van het Amerikaanse hefboomfonds Third Point. Het fonds boekte op amper een maand tijd een winst van 100 procent door te beleggen in Griekse staatsobligaties. Die werden aangekocht toen duidelijk was dat op grote schaal Griekse obligaties zouden opgekocht worden met Europees geld. De prijs kon niet anders dan stijgen. Een maand geleden kostten die obligaties nog minder dan een vijfde van de nominale waarde. Je kon zelfs een lening van Griekenland ter waarde van 100.000 euro op de markt kopen voor 17.000 euro. Het fonds kocht massaal dergelijke schulden op en verkocht daarvan ondertussen alweer een groot deel met veel winst aan de uitvoerders van het Griekse noodplan.

De autoriteiten hebben zich alweer in snelheid laten pakken door fondsbeheerders die iedere dag op zoek zijn naar opportuniteiten. Handelen die fondsbeheerders onethisch? Moesten ze de snelle winst laten liggen? Wat voor velen al helemaal onbegrijpelijk is, is dat zo'n fonds niet eens eigen geld inzet op het koersherstel van Griekse staatsobligaties. Een hefboomfonds belegt per definitie met geleend geld. En omdat de rente vandaag historisch laag staat, kon het geld heel goedkoop geleend worden. Nauwelijks intrest betalen voor een kortetermijnlening en dat geld vervolgens in geen tijd een rendement laten behalen van 100 procent. Daar voelen we ons ongemakkelijk bij. Net zoals bij die ontslagvergoeding voor een bankier die we niet eens kennen.

Opportunisme is volgens velen niet netjes. Maar het is niet illegaal en er valt vaak heel wat aan te verdienen. En dus zul je ook in de toekomst nog heel wat mensen hebben die inspelen op de opportuniteiten die zich iedere dag aanbieden. Onder hen kunstschilders die hun werken duur verkopen, maar ook voetballers en zangers, en dus ook fondsbeheerders en bankiers.