Economie

Antibiotica en hormonen in vlees: ongezond, niet bewezen

De vogelgriep, de Mexicaanse griep,... telkens er een nieuwe ziekte boven water komt, ontstaat er een beetje paniek. De oorzaak is de angst dat we ooit een ziekte niet meer zullen kunnen behandelen omdat onze antibiotica niet meer aanslaan. Bacteriën worden immers resistent, vooral omdat we de antibiotica massaal aan de veestapel geven.

 We zitten in een vicieuze cirkel: bacteriën blijken steeds meer resistent te worden tegen antibiotica, daarom verhogen we de dosis, waardoor de bacteriën de kans krijgen om nog resistenter te worden  
©REUTERS
 Dat Europa de import van Amerikaans vlees wou verbieden, kreeg natuurlijk veel kritiek in de VS. Het werd gezien als een soort ongeoorloofd protectionisme. De Wereldhandelsorganisatie gaf de VS gelijk  
©AFP

"De slinger is aan het terugzwaaien naar de situatie in 1930. Ziekenhuizen lopen het risico opnieuw overstelpt te worden door onbehandelbare ziekten zoals longontsteking, tuberculose, meningitis, enz.", zei Jeffrey Fisher als raadgever van de Wereldgezondheidsorganisatie. Antibiotica zijn misschien wel de beste uitvinding die we ooit gedaan hebben, zeker op medisch vlak. Maar de voorbije decennia hebben we hun werking wel ernstig onder druk gezet.

We zitten in een vicieuze cirkel: bacteriën blijken steeds meer resistent te worden tegen antibiotica, daarom verhogen we de dosis, waardoor de bacteriën de kans krijgen om nog resistenter te worden. Ziekenhuizen in de VS gebruiken vandaag honderd keer meer antibiotica dan 35 jaar geleden. En toch gaat een overweldigende meerderheid van de antibiotica in de VS nog steeds naar de veestapel.

Sterkere antibiotica
Antibiotica werden tientallen jaren geleden door boeren ingeschakeld omdat ze merkten dat hun vee sneller aan gewicht won. In 1989 maakte het Geneeskundig Instituut (Institute of Medicine) al bekend dat het gebruik van antibiotica op de veestapel verantwoordelijk is voor de toenemende resistentie. Drie jaar later benadrukten ze zelfs dat het om een ernstig probleem ging. In 1997 zond de Wereldgezondheidsorganisatie hetzelfde signaal uit.

In veel Europese landen was het routineus toedienen van antibiotica intussen al verboden. Ook in de VS werden wetsvoorstellen ingediend, maar dankzij lobbywerk van de vleesindustrie werden ze maar niet in wetten omgezet. Binnen de vleesindustrie was men van mening dat er altijd wel sterkere antibiotica zouden gevonden worden om problemen op te lossen. Maar dat viel tegen toen in 1999 in Denemarken een infectie van salmonella uitbrak, die was toe te schrijven aan varkenvlees. De salmonella bleek resistent tegen een antibioticum waarvan wetenschappers hoopten dat het nog tientallen jaren zou werken.

Hormonenoorlog
Een ander probleem in veevoeder is het gebruik van hormonen. In Europa zijn hormonen om dieren sneller te laten groeien verboden. Maar de Verenigde Staten volgden dat voorbeeld niet. Daar zijn een aantal hormonen nog altijd toegelaten omdat niet bewezen is dat ze een schadelijk effect hebben op onze gezondheid. Dat Europa de import van Amerikaans vlees wou verbieden, kreeg natuurlijk veel kritiek in de VS. Het werd gezien als een soort ongeoorloofd protectionisme. De Wereldhandelsorganisatie gaf de VS gelijk.

Europa kon immers niet bewijzen dat het Amerikaanse vlees schadelijk is voor de gezondheid van de bevolking. De Europese landen moesten daarom een compensatie aan de VS betalen. Ook nadien bleek dat zogezegd hormoonvrij vlees uit de VS vaak toch een zeker percentage hormonen bevatte.

Günther Brants


Vier weken lang bekijkt Planet Watch de voor- en nadelen van vlees. In het grote vleesdossier leggen we het verband tussen vlees en global warming, tussen vlees en gezondheidsproblemen, en nog veel meer. Morgen stellen we vast hoeveel water nodig is om vlees te produceren.