Opinie
Jonathan Holslag

Uplace is alles wat Vlaanderen niet moet zijn

Vlaams-nationalisten laten stortplaatsen bouwen voor vastgoedbaronnen, betonboeren en prulketens

Jonathan Holslag is docent internationale politiek aan de VUB en auteur van De kracht van het paradijs: hoe Europa kan overleven in de Aziatische eeuw.

2 Jonathan Holslag. ©Eric de Mildt
Share

Al even belabberd als het project Uplace, zijn de smoesjes die worden ingeroepen om de beslissingen te vergoelijken

Jonathan Holslag

Hoe laag kan het Vlaams-nationalisme vallen? Zijn politieke vertegenwoordigers hebben mee de handtekening gezet onder wat een oorlogsverklaring is aan alles waar een zelfbewust Vlaanderen voor zou moeten staan: aantrekkelijke steden, een sterke lokale economie en vooral een tomeloze ambitie om in de competitieve wereld een verschil te maken met kwaliteit en identiteit.  

Het gaat inderdaad over Uplace, dat stuk vastgoedmegalomanie aan de Brusselse ring. Al even belabberd als dat project, zijn de smoesjes die worden ingeroepen om de beslissingen te vergoelijken. Wat anders moesten we met het stuk vervuilde grond? Waarom kritiek op Vlaanderen nu het Brusselse Gewest zelf ook twee van die projecten plant? Als een partij met 43 zetels in het Vlaams Parlement en 4 ministers in de regering zich nog steeds moet verschuilen achter domme beslissingen van anderen, dan is dat zeer zielig.

Aanslag op de Vlaamse stad

Share

In plaats van trotse Vlaamse steden te ontwikkelen met een eigen sterke maakindustrie, laten de Vlaams-nationalisten stortplaatsen bouwen voor vastgoedbaronnen, betonboeren en prulketens

Voorziene site voor Uplace te Machelen. ©BELGA

Uplace, ook in zijn afgeslankte vorm, is een aanslag op de Vlaamse stad. En zelfs als de economische schade in de Vlaamse steden beperkt zou blijven - hetgeen ik betwijfel - dan moet men zich nog eens afvragen wat de goedkeuring van zo'n project zegt over de stedenvisie van deze Vlaamse regering? Ik heb er de nota van minister Homans (N-VA), bevoegd voor Wonen en Steden, op nagelezen. Naast een lijst voornemens om de stadsbesturen efficiënter te maken, zijn de vage beloftes om steden leefbaarder te maken beperkt tot één pagina.

Het doet uitschijnen dat Vlaanderen zich nu reeds gewonnen geeft in de internationale economische uitputtingsslag. Is het werkelijk de bedoeling om van de haven van Antwerpen de toegangspoort voor Aziatische fabrieken te maken, en lege containers terug te blijven sturen omdat de Vlaamse industrie verdwijnt? Het kan nochtans anders. Door te pleiten voor hogere kwaliteitsstandaarden en jongeren meer bewust te maken van het belang van duurzame producten, zouden de Vlaamse steden opnieuw het uitstalraam kunnen worden voor Vlaamse producenten, Vlaamse mode, Vlaamse designmeubelen,... Vlaanderen als kwaliteitsmerk, dat moet het doel zijn!  

De toekomst van Vlaanderen ligt in de steden - de grote én de kleine. We moeten die Vlaamse steden versterken en aantrekkelijker maken. Succesvolle Europese steden zijn al lange tijd teruggekomen op megalomane vastgoedprojecten in de rand. Hun stedenbeleid zet niet alleen in op grote projecten, maar ook op de versterking van fijnmazige stadsweefsels: de handel, de horeca, de kleine parken, kunst, de restauratie van oude gebouwen,... Deze Vlaamse regering lijkt dat nog steeds niet begrepen te hebben. Van de schamele 12 miljoen euro voor stadsvernieuwing, gaat nog steeds het leeuwendeel naar megaprojecten in stadsranden. 

Positief nationalisme

Share

De Vlaams-nationalisten moeten harder nadenken over hoe ze alle bevoegdheden kunnen inzetten voor een competitiever en duurzamer Vlaanderen

N-VA is natuurlijk niet de enige met boter op het hoofd, maar moesten we daarom zo hard om meer bevoegdheden bikkelen, als we er niets zinvols mee doen? Het minste dat we van de Vlaams-nationalisten konden verwachten, was een poging om trotse Vlaamse steden te ontwikkelen, ambassadeurs van een nieuwe sterke Vlaamse maakindustrie die in de wereldeconomie een verschil maakt met kwaliteit, identiteit en schoonheid. Dat is wat anders dan er een stortplaats te maken voor vastgoedbaronnen, betonboeren en prulketens.

Ik voel intuïtief wel wat voor positief nationalisme en ik geloof niet in de mythe van een machteloze overheid. Een samenleving, of dat nu de Europese of de Vlaamse is, hoeft de globalisering niet te ondergaan. Zij kan de globalisering mee sturen en verrijken. Maar dan hebben we zelfbewuste leiders nodig, échte Sinjoren of Stroppen, geen burgermannetjes in pak die bij het zien van een zak geld en een boardroom al hun principes laten varen.  

Uplace is een strijddossier, een kleine economische Guldensporenslag aan het viaduct van Vilvoorde. Dat we de slag verloren hebben, doet mij vrezen dat we verder dan ooit staan van een zelfbewust Vlaanderen. Het is een zwaktebod, met de steun van een partij die de ambitie van positief nationalisme heeft laten schieten voor schijnnationalisme.  

De ware Vlaams-nationalisten moesten maar eens hun schouders zetten onder de petitie - No place for Uplace - en harder gaan nadenken over hoe alle bevoegdheden nu kunnen ingezet worden om te streven naar een Vlaanderen dat competitiever is, duurzamer, aangenamer én mooier. De kracht van de verandering.