Renteverlaging is goed voor wie huis koopt, slecht voor wie spaart

De Europese Centrale Bank (ECB) verlaagde gisteren haar basisrente van 3,75 naar 3,25 procent. Die tweede grote renteverlaging in een maand tijd heeft verregaande gevolgen voor de Belgische gezinnen. Een spaarboekje zal minder opbrengen, maar een hypotheeklening zal minder kosten.

Hypothecaire leningen met jaarlijks aanpasbare rente winnen door de Europese renteverlagingen fors aan aantrekkingskracht. Bij een lening van 125.000 euro liggen de eerste maandelijkse aflossingen vandaag al 100 euro lager dan bij een formule met vaste rente.

Zuurstof voor wereldeconomie
De nieuwe basisrente van de ECB, 3,25 procent, wordt richtinggevend voor alle kredieten op korte termijn. De Europese renteverlaging was algemeen verwacht, nadat de Amerikaanse centrale bank vorige week nog hetzelfde had gedaan. De Britse centrale bank ging gisteren nog een stap verder en verlaagde zijn basisrente in een klap van 4,5 procent naar 3 procent.

Met de renteverlagingen willen de centrale banken de zwalpende wereldeconomie meer zuurstof geven. Het gaat al om de tweede golf van renteverlagingen in een maand tijd. ECB-voorzitter Jean-Claude Trichet sloot niet uit dat de Europese basisrente in de nabije toekomst nog lager zal gaan. De Fransman waarschuwde ervoor dat de financiële crisis 'breder en heviger' wordt en waarschijnlijk lange tijd erg nefast zal zijn voor de economische activiteit in de eurozone.

KBC verlaagt basisrrente op spaarboekjes
KBC reageerde meteen op de Europese renteverlaging. De grootbank schroeft haar basisrente op spaarboekjes terug van 4 procent naar 3 procent. De aangroei- en getrouwheidspremie worden wel verhoogd van 0,01 procent naar 0,75 procent. De verlaging door KBC, die in juli de eerste grootbank was die 4 procent basisrente aanbod, is mogelijk het sein voor andere banken om ook hun spaarrente te verlagen.

Dat KBC zijn spaarrente verlaagt, komt niet helemaal onverwacht. Er komt stilaan weer meer liquiditeit (snel beschikbaar geld) op de interbankenmarkt, waardoor het spaarboekje voor de banken aan belang inboet als liquiditeitsbron.

Liquiditeit onder druk
De interbankenmarkt ging vorige maand door een helse crisis omdat banken elkaar niet meer vertrouwden. Dat zette de liquiditeit van alle grote banken zwaar onder druk. Maar door de massale overheidssteun in heel Europa komt het vertrouwen onder de banken stilaan terug. De liquiditeitscrisis bereikte zijn hoogtepunt op 8 oktober. De interbancaire rente op drie maanden (de zogenoemde Euribor) stond toen op 5,39 procent, het hoogste peil in tien jaar. Die Euriborrente is inmiddels teruggevallen tot 4,66 procent gisteren.

Een ander onmiddellijk gevolg van de twee opeenvolgende Europese renteverlagingen is dat hypothecaire leningen met jaarlijks aanpasbare rente fors aan aantrekkingskracht winnen tegenover de formules met vaste rente. De jaarlijks aanpasbare rente volgt vrijwel onmiddellijk de ECB-rente, terwijl de vaste rente - die gegarandeerd is over de hele looptijd - afhangt van de langetermijnrente.

Tot voor een maand lag de jaarlijks aanpasbare hypotheekrente nauwelijks lager dan de vaste rente. Logisch gevolg: de Belgische gezinnen kozen massaal voor vaste rente. Maar sindsdien is de jaarlijks aanpasbare rente fors naar beneden geduikeld.

Groter verschil vaste/jaarlijks aanpasbare rente
De adviesketen Immotheker maakte de simulatie voor een goede klant die bij zijn bank aanklopt voor een hypotheeklening van 125.000 euro op 25 jaar. De quotiteit, het geleende bedrag ten opzichte van de waarde van de woning, bedraagt 62 procent. Een maand geleden lag de jaarlijks aanpasbare rente (5,11 procent) in de buurt van de vaste rente (5,40 procent). Het verschil in maandelijkse afbetaling was daardoor vrij klein (876 euro tegenover 900 euro).

Vandaag liggen de zaken helemaal anders. De jaarlijks aanpasbare rente is spectaculair gezakt tot 4,21 procent, terwijl de vaste rente vrijwel constant is gebleven. Het verschil tussen beide formules is daardoor opgelopen tot 101 euro per maand (802 euro tegenover 903 euro). (Manuel Vanbrussel)