Puinhoop bij ABX kost NMBS 1,847 miljard euro

Het was niet 650 miljoen euro, en ook niet anderhalf miljard euro. De financiële put van ABX bij de nationale spoorwegmaatschappij bedraagt 1,847,1 miljoen euro.

Terwijl de omvang van het ABX-debacle zichtbaar wordt, verhoogt staatssecretaris Etienne Schouppe (CD&V) zijn greep op het NMBS-management. Er is nog een selectieprocedure met acht kandidaten aan de gang, maar zijn ex-rechterhand Marleen Verdonck is volgens interne NMBS-documenten nu al 'general manager' van de dienst patrimonium.

In maart eiste Herman De Croo (Open Vld) een parlementaire onderzoekscommissie voor ABX. Het vrachtwagenbedrijf waar de NMBS jarenlang honderden miljoenen euro's in had geïnvesteerd, was in 2006 voor een prikje verkocht aan de Britse durfkapitaalgroep 3i: 80 miljoen euro. Twee jaar later bleek 3i in het Deense DSV een overnemer te hebben gevonden die er 750 miljoen euro voor wou neertellen. En dat terwijl de NMBS zelf 1,5 miljard euro in ABX had gestopt, aldus De Croo.

Foute cijfers, zei staatssecretaris voor Mobiliteit Etienne Schouppe (CD&V) op 29 maart in deze krant: "Er is in ABX maar 650 miljoen euro geïnvesteerd."

De put was toch ietsje groter, groter dan de grootste critici vreesden, zo leren de notulen van het directiecomité van de NMBS-holding van 14 juli. De NMBS, zo staat daar, zit met een schuld van zo'n 3,2 miljard, op te splitsen in 392,8 miljoen euro ("openbare sector"), 945,6 miljoen euro ("commerciële sectoren") en 1.847,1 miljoen euro voor ABX.

Volgens de notulen stelt er zich "een groot probleem voor de financiering van de schuld van commerciële sectoren en ABX, die niet met staatsdotaties maar alleen met de opbrengsten van activa kunnen worden gefinancierd". Dat betekent dat de NMBS hiervoor niet meer kan aankloppen bij de regering. Wil ze de schuld ooit afgelost krijgen, dan kan dat enkel via het verkopen van gronden, gebouwen of treinen. Of door eventuele winsten aan het eind van het boekjaar te gebruiken. Sinds de verkoop betaalde de NMBS van de ABX-schuld wel rente af, maar nog geen kapitaal. Bronnen binnen de NMBS-directie omschrijven de ABX-schuld als "iets waar we nog vele jaren mee zullen blijven zitten".

De berekening kwam er op vraag van het Rekenhof, dat weldra in het parlement een audit presenteert over wat het geesteskind van oud-spoorbaas Etienne Schouppe de NMBS kostte.

Intussen verhoogt Schouppe zijn greep op het management van de Belgische spoormaatschappij. Op 1 januari gaat Paul Martens, general manager van de dienst patrimonium bij de NMBS, met pensioen. Vorige week verstreek de termijn voor het indienen van kandidaturen, en eerstdaags start een selectieprocedure voor de acht kandidaten door een extern bureau. Maar de koers lijkt al gelopen.

Eén van de acht kandidaten is Marleen Verdonck, jarenlang de rechterhand van Schouppe bij de NMBS en ook nauw betrokken bij het ABX-avontuur. ABX had wereldwijd zo'n honderd filialen. Verdonck was bestuurster in twaalf filialen tegelijk.

Verkeren de zeven tegenkandidaten in de waan een eerlijke kans te maken, dan bieden de notulen van het directiecomité van 15 september weinig redenen tot hoop. De NMBS-top boog zich toen over een dossier in verband met vastgoedfiliaal Eurostation. Het dossier werd voor het directiecomité toegelicht door Verdonck. Blijkens de definitieve versie van de notulen, goedgekeurd door het hele directiecomité, deed zij dat als general manager.

Spoorbaas Jannie Haek wenste gisteren geen commentaar te verschaffen, noch over de ABX-schuld, noch over de nieuwe general manager. (Douglas De Coninck)