Sparen lukt niet meer

De Belgische gezinnen zijn in vijftien jaar nooit zo pessimistisch geweest over hun kansen om op het einde van de maand iets van hun loon opzij te zetten. Dat blijkt uit de maandelijkse enquête van de Nationale Bank bij 1.600 gezinnen.

Het spaarvermogen van de gezinnen, een vertrouwensindicator van de Nationale Bank, was het voorbije jaar in vrije val en staat nu op het laagste peil sinds 1993. Voor het eerst in vijftien jaar zijn er ook meer pessimisten dan optimisten.

De Nationale Bank ondervraagt elke maand 1.600 gezinnen over hoeveel ze in de komende twaalf maanden kunnen sparen, of ze zullen rondkomen en hoeveel schulden ze denken te moeten maken. De Belgen blijken hun spaarcapaciteit almaar somberder in te zien. De indicator van de Nationale Bank is in een jaar tijd gezakt van 13 naar -1, het laagste peil in vijftien jaar. Een negatief cijfer betekent dat er meer pessimisten dan optimisten zijn.

Ook bij de beleggers op de beurs is het pessimisme groter dan ooit, zo blijkt uit de beleggersbarometer van de bank ING. Amper 10 procent van hen zag de financiële situatie van hun gezin in de voorbije maanden verbeteren. Zo'n 32 procent moest een verslechtering erkennen.

Volgens Peter Vanden Houte, hoofdeconoom van ING België, verklaart de combinatie van twee fenomenen het pessimisme over de spaarcapaciteit. De opeenvolgende berichten over stijgende prijzen en het debat over de koopkracht doen de Belgen twijfelen over hun beschikbaar maandinkomen. Daarnaast veroorzaakt de turbulentie op de aandelenbeurzen een daling van het financieel vermogen van de gezinnen. "Het zal van die twee factoren afhangen of het sentiment van de gezinnen snel omkeert."

Het prille beursjaar brengt alvast weinig beterschap. Maar liefst 15 van de 19 bedrijven in de beursindex Bel-20 zagen hun koers dalen sinds begin dit jaar. Aandelen als Fortis (-20 procent) en Omega Pharma (-32 procent) staan fors in het rood.

Opvallend: het pessimisme over hun financiële toekomst is groter bij de Franstaligen dan bij de Vlamingen. Bij de Franstaligen stelt maar 16 procent dat ze in de komende maanden geld opzij kunnen zetten om te sparen of te beleggen, tegenover 33 procent van de Vlamingen.
Het pessimisme over hun spaarkansen betekent niet dat de gezinnen de algemene economische toekomst zwartgallig tegemoet zien. Het consumentenvertrouwen is in februari immers licht hersteld. Hun vooruitzichten over de arbeidsmarkt staan zelfs op het hoogste peil sinds 2001.

Het is nu uitkijken hoe de ondernemers de toekomst zien. Het ondernemersvertrouwen wordt vrijdag door de Nationale Bank bekendgemaakt en is een goede voorspeller is van het economische klimaat. De meeste analisten verwachten dat het ondernemersvertrouwen zal zakken. (Emmanuel Vanbrussel)