Bonden: "Minimale dienstverlening bij NMBS onhaalbaar"

De discussie over de minimale dienstverlening bij overheidsbedrijven laait weer op, zoals altijd bij vakbondsacties. Het kan niet, zeggen de bonden, en ook minister voor Overheidsbedrijven Paul Magnette (PS). De waarheid is genuanceerder.

De televisiebeelden kent iedereen. Bij stakingsacties zie je boze, de koude verbijtende reizigers op het perron staan dralen. Hopend, soms tegen beter weten in, op die trein. Die wel, niet, of veel te laat het station binnendendert. Bij elke grote staking komt het debat op gang over de minimale dienstverlening. Bij de vakbonden wordt dat meteen afgedaan als onmogelijk. "Dat leidt tot agressie en onveiligheid op de perrons. En het is bovendien een uitholling van het stakingsrecht", zegt Jos Digneffe van overheidsvakbond ACOD. Einde discussie? Niet zo snel.

Voormalig minister van Overheidsbedrijven Inge Vervotte (CD&V), zelf een ex-vakbondsvrouw, voerde in het verleden verschillende gesprekken met de vakbondsafgevaardigden van de overheidsbedrijven over de 'continuïteit van de dienstverlening'. Het waren overigens de vakbonden zelf die aandrongen op dergelijk overleg.

Een omstreden wilde staking van de brandweer op de luchthaven van Zaventem zorgde in 2007 voor een complete chaos. Om een eenzijdige politieke actie voor te zijn, lanceerde Luc Hamelinck van het ACV Openbare Diensten de idee van een soort pact. Zeg maar een herenakkoord waarbij de overheidsvakbonden een staking enkel als ultiem wapen zou gebruiken, en een procedure van een tijdige aanzegging zou respecteren. Alleen, Hamelinck botste op een njet bij zijn socialistische vakbondscollega's, en ook binnen de eigen organisatie was niet iedereen vol lof over het idee. Exit pact, en het overleg stierf een stille dood.

Sindsdien komen politici, vooral van liberale pluimage, af en toe weer op de proppen om het debat te voeren. Bart Tommelein (Open Vld) toont zich daar graag toe bereid. Ook nu weer. Twee maanden geleden diende Tommelein een nieuw voorstel in, samen met zijn collega-senatoren Guido De Padt en Nele Lijnen. Tijdens de regeringsonderhandelingen kwam het eveneens ter sprake, maar tot een concreet plan kwam het niet.

Europa
Huidig minister Paul Magnette (PS) toont zich alvast geen voorstander van zo'n idee. "Een minimale dienstverlening bij de NMBS houdt geen steek. Als je één trein op de twee laat rijden, zonder het noodzakelijke veiligheidspersoneel, dan vraag je om problemen", zei Magnette gisteren aan De Morgen. Hij verwees daarbij naar het Europees Parlement, dat diezelfde redenering toegedaan is. Zegt Magnette. Maar dat beeld is toch enigszins genuanceerder dan de minister wil doen uitschijnen, zegt Europees Parlementslid Philippe De Backer (Open Vld). "We hebben dat dossier twee weken geleden op de agenda geplaatst, maar het niet tot een stemming laten komen. We waren niet zeker van een meerderheid op dat moment. Maar vooral ook omdat Europees commissaris voor Transport, Siim Kallas, begin volgend jaar met een nieuw spoorpakket komt. In dat pakket ligt de focus vooral op het spoorvervoer, maar er zal ook een luik omtrent de minimale dienstverlening in voorzien worden", verwacht De Backer.

Los nog van een eventuele Europese richtlijn in die zin is het vandaag al in de meerderheid van de Europese landen een uitgemaakte zaak dat zo'n minimale dienstverlening verzekerd is, zegt De Backer. "Het veiligheidsargument of de eventuele chaos door een beperkt aantal treinen speelt daar niet. Waarom zou het dan bij ons niet kunnen? Voorbeelden uit het buitenland tonen aan dat bij een stakingsactie duidelijk wordt gecommuniceerd, en dat de reizigers zich daaraan aanpassen."