Electrabel legt bom onder index

De prijsstijgingen die Electrabel en andere energieleveranciers het afgelopen jaar doorvoerden, hebben de inflatie flink aangewakkerd. Dat zet het Belgische systeem van indexering op losse schroeven. De Nationale Bank suggereert de energieleveranciers maximumprijzen op te leggen.

Eind vorig jaar bedroeg de inflatie in ons land 3,4 procent. In Duitsland, Frankrijk en Nederland waren de prijzen met 1,9 procent gestegen in vergelijking met het jaar voordien. Het grote verschil valt volgens de Nationale Bank vooral te verklaren door de sterke stijging van de energieprijzen in ons land.

Elektriciteit werd in een jaar tijd 6 procent duurder. De gasprijs steeg met 21 procent. De prijsstijgingen vallen een stuk hoger uit dan in de buurlanden. Voor stroom werd in de buurlanden 2,7 procent meer betaald, voor gas lag de factuur 6,6 procent hoger. De Nationale Bank noemt geen namen in haar jongste jaarverslag, maar elke goede verstaander weet dat het gaat over Electrabel, de belangrijkste energieleverancier in ons land.

Index onder druk
De stijging van de energieprijzen zet druk op de Belgische index, die de lonen automatisch koppelt aan de levensduurte. "De loonindex moet niet worden afgeschaft", suste gouverneur Guy Quaden bij de presentatie van het jaarverslag van de bank, maar voor de Nationale Bank lijkt een correctie van het mechanisme wel onvermijdelijk. Ook andere automatische aanpassingen aan de inflatie, zoals die gebeuren bij post, trein, tram of huur, moeten worden herbekeken. "Heel veel indexeringsmechanismen zijn schadelijk voor de Belgische economie", aldus Quaden.

De centrale bank stelt vragen bij de manier waarop Electrabel en andere energieleveranciers hun prijzen aan de inflatie aanpassen. Wordt de stijging van de grondstoffen niet te snel verrekend in de prijzen? En geven de tariferingsformules wel een getrouwe weergave van de reële kosten van de leveranciers?

Nederlands model
De Nationale Bank vraagt de federale energietoezichthouder CREG om de zaak verder te onderzoeken. Desnoods moet de overheid bijkomende maatregelen nemen. De Nationale Bank ziet wel wat in de manier waarop Nederland al te sterke stijgingen van de energieprijzen aan banden wil leggen. Als leveranciers er prijsstijgingen niet kunnen verantwoorden, dan kan de toezichthouder hen maximumprijzen opleggen. Vanuit politieke hoek wordt dat idee gesteund. Federaal energieminister Paul Magnette (PS) wil het Nederlandse model overnemen in de nieuwe gas- en elektriciteitswet, die dezer dagen wordt besproken.

Electrabel ligt al jaren onder vuur voor de hoge prijzen die het Belgische consumenten en bedrijven aanrekent. De CREG beschuldigde de dochter van de Franse groep GDF-Suez er vorige week nog van woekerwinsten op de rug van de Belgen te realiseren. Vanuit vakbondshoek wordt er eveneens met scherp geschoten op Electrabel. "De energiekosten worden steeds belangrijker voor het concurrentievermogen, maar zijn in België helemaal niet onder controle", aldus ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw.

Ook het bedrijfsleven roert zich steeds meer. Febeliec, de federatie van grote industriële verbruikers, roept al jaren dat de energieprijzen te hoog zijn. Vandaag sluit Agoria zich daarbij aan. De ICT-federatie vraagt dat de prijsvorming van energie in ons land grondig onder de loep wordt genomen en dat men "maatregelen neemt om de prijzen op het niveau van de buurlanden te brengen".

• Lees meer in De Morgen.