VBO noemt IPA historisch, vakbonden minder positief

DM UPDATE  Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) noemt het ontwerp van interprofessioneel akkoord (IPA) "historisch". Het Voka is blij met het akkoord, maar is zeker niet euforisch. De vakbonden reageren veel minder positief. Bij het ACV klinkt het nog dat er niet meer inzat, maar bij de Socialistische Bediendenvakbond wordt het ontwerp-IPA afgekeurd. Het ABVV wacht tot 4 februari met een definitief oordeel. Er heersen heel wat frustraties in syndicale kringen. Enkel de liberale reageert positief.

"Baanbrekend en historisch" zegt directeur-generaal Pieter Timmermans van het VBO over het routeplan dat is vastgelegd voor de statuten van arbeiders en bedienden, en de studie en de daaraan vastgeknoopte bijsturing van de index. Andere punten roepen bij de achterban van het Verbond van Belgische Ondernemers (VBO) dan weer heel wat vragen op, geeft Timmermans toe. Dan gaat het vooral over het loondebat.

Statuten
Wat is onderhandeld over de statuten van arbeiders en bedienden, is volgens de werkgeversorganisatie baanbrekend. "Tot nu toe lagen enkel plannen op de tekentafel. Gisteren hebben we de ruwbouw van het huis klaargezet. We geven de richting aan van de finale oplossing. De bouwstenen staan al klaar", aldus Timmermans.
De studie over de index en de conclusies die daaruit worden getrokken, zullen moeten toelaten de pieken en dalen in de inflatie, en het daaraan gekoppeld verlies aan concurrentiekracht, op te vangen.

Voka niet euforisch
Dat er een ontwerp van interprofessioneel akkoord is, is op zich positief, maar er is geen reden tot euforie. Dat zegt het Vlaams netwerk van ondernemingen Voka. De principiële doorbraak voor een nieuw werknemersstatuut doet de balans voor Voka nipt overhellen naar de positieve kant. Het ontwerpakkoord bevat zowel positieve als negatieve elementen. "De voorziene loonvorming en loonindexatie dragen niet bij tot een betere concurrentiepositie van onze ondernemingen", zegt Peter Leyman, de gedelegeerd bestuurder van Voka, in een persbericht. "En de verlenging van het brugpensioen druist in tegen de activeringspolitiek van Vlaanderen."

Uitwerking
Voor de organisatie is de principiële doorbraak voor een nieuw werknemersstatuut heel belangrijk, althans voor wat betreft de principes en het stappenplan. "Voka zal nauwgezet toezien op de verdere onderhandelingen en uitwerking", luidt het. Dankzij dat principiële akkoord kan Voka het hele sociale akkoord "net delibereren".
 
ACV: "Tot het uiterste"
ACV is bij het interprofessioneel overleg tot het uiterste gegaan. Meer dan wat is bereikt, zat er niet in, aldus ACV-voorzitter Luc Cortebeeck. Op 1 februari zal de algemene raad van de christelijke vakbond zich uitspreken over het ontwerp. Cortebeeck gaf toelichting over de belangrijke punten uit het ontwerp van interprofessioneel akkoord. Een ontwerp dat, zeker wat de statuten van arbeiders en bedienden betreft, "verschrikkelijk ingewikkeld, maar ook baanbrekend" is, zegt Cortebeeck.

Index
Wat de lonen voor de periode 2011-2012 betreft, is het belangrijkste dat de vakbond de index kon vrijwaren. "De index blijft. Dat is essentieel." Concreet krijgen de werknemers uit de privé dus in 2011 de index, in 2012 is dan ruimte mogelijk boven de index, binnen een marge van 0,3 pct. "De index betekent toch iets, het is niet nul", beklemtoont de ACV-topman.

Ontslag
Wat het statuut arbeiders en bedienden betreft, is afgesproken tegen eind 2012 een definitieve regeling uit te werken voor het ontslag, waarvan nu al enkele hoofdlijnen vastliggen. Zo zal de opzeg uit drie componenten bestaan: een deel brutoloon, een deel netto en een RVA-tegemoetkoming. In afwachting van de definitieve regeling zijn wel al concrete stappen gezet, waardoor het verschil in opzeg tussen arbeiders en bedienden de volgende jaren kleiner wordt.

Frustraties
De ACV-topman steekt niet weg dat er frustraties zijn bij alle partijen, ook bij het ACV. "Voor arbeiders gaat het te traag", dixit Cortebeeck. Maar meer zat er, gezien de economische toestand en de posities van de andere onderhandelaars, niet in. "Het is een eerste belangrijke stap in de goede richting. De arbeiders, in het bijzonder de beginnende, gaan er op vooruit. Het is een stevige stap in de goed richting."

BBTK negatief
De socialistische bediendebond BBTK van zijn kant vindt het ontwerp van interprofessioneel akkoord "onaanvaardbaar". Het stemt op essentiële punten niet overeen met het mandaat dat aan de ABVV-leiding is gegeven. Het federaal uitvoerend comité van de BBTK, een van de machtigste stemmen binnen het ABVV, boog zich over het ontwerp van het IPA. Het oordeel was negatief. De bedienden gaan er op achteruit, de maximale loonstijging van 0,3 pct is onvoldoende, argumenteert de vakbond.

Complex
Wat betreft het opheffen van de discriminaties tussen arbeiders en bedienden in de overgangsperiode, vindt de BBTK dat vooral de sociale zekerheid de verbeteringen betaalt van de arbeiders, terwijl het bediendestatuut verslechtert. Op termijn wordt voorzien in een eenheidsstatuut dat minder bescherming biedt voor de bedienden, meer kost voor de sociale zekerheid en minder aan de werkgever. De categorie hogere bediende - volgens de BBTK de grote meerderheid - wordt afgeschaft. Uiteindelijk betaalt de sociale zekerheid en dus de werknemer de kosten, aldus de BBTK, die ook kritiek heeft op de complexiteit van het ontwerp.

Onvoldoende
Wat de loonvorming betreft, is 0,3 pct in 2012 onvoldoende. De BBTK kan zich evenmin vinden in belangrijke wijzigingen die gepland zijn voor het indexsysteem. Het vindt in het ontwerp ook niks terug over hogere minimumlonen. De vakbond roept op 26 januari zijn militanten bijeen.

ABVV: "We verdedigen het niet, we leggen het voor"
Pas op 4 februari zal de gehele socialistische vakbond zijn oordeel vellen over het ontwerp van interprofessioneel akkoord dat is onderhandeld. Dat zegt voorzitter Rudy De Leeuw. Vanmiddag al werd op het federaal bureau van het ABVV het ontwerp toegelicht. De vakbond consulteert nu de achterban. De Leeuw: "Wij verdedigen het ontwerp niet. We leggen het voor: dit is wat we uit de brand hebben gesleept. De centrales moeten zich nu uitspreken." Op 4 februari volgt het definitieve oordeel. "Als het dan niet wordt aanvaard, dan zullen we zien welke strategie we aannemen."

ACLVB wel positief
Bij de liberale vakbond is met "hoge waardering" gereageerd op het overleg dat is gebeurd voor het interprofessioneel akkoord. Vanmiddag gaf ACLVB-voorzitter Jan Vercamst tekst en uitleg over het ontwerp. Dat er een ontwerp is, aldus de vakbond, mag "historisch genoemd worden", gezien de moeilijke economische context en het moeilijke dossier arbeiders en bedienden. De vakbond wijst erop dat het principe van de automatische loonindexering behouden blijft. Ook de voorstellen over de welvaartsvastheid van sommige uitkeringen zijn van belang voor de liberale vakbond, idem over de beslissingen inzake ontslag. De strijd tegen willekeur bij ontslag is een belangrijk thema voor ACLVB. De tekst wordt voorgelegd aan de achterban. Op 4 februari spreekt het nationaal comité zich definitief uit. (belga/kh)