16.000 zelfstandigen te arm om sociale bijdrage te betalen

In 2009 kregen meer dan 16.000 zelfstandigen een vrijstelling van hun sociale bijdragen omdat ze de financiële middelen niet hadden om ze betalen. Een trend die zich dit jaar doorzet. Dat wijst erop dat zelfstandige ondernemers door de crisis almaar vaker in financiële moeilijkheden verzeilen.

Wanneer een zelfstandige met zware financiële problemen kampt, kan hij de overheid vragen om vrijgesteld te worden van de betaling van zijn sociale bijdragen. Uit cijfers van uittredend minister voor Zelfstandigen Sabine Laruelle blijkt dat vorig jaar 27.528 zelfstandigen tot die noodgreep zijn overgegaan. Dat is 28 procent meer dan het jaar ervoor, zo blijkt uit haar antwoord op een parlementaire vraag van Mathias De Clercq (Open Vld).

Een commissie bij de Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid gaat in op een dergelijke vraag als de zelfstandige kan aantonen dat hij behoeftig of bijna behoeftig is. Ook het aantal verleende vrijstellingen nam toe, met 16 procent op jaarbasis.

In 2009 kende die Commissie voor Vrijstelling van Sociale Bijdragen 16.406 vrijstellingen toe (59,5 procent van de aanvragen), waarvan 7.975 gehele en 8.431 gedeeltelijke. Een jaar eerder bleef dat nog beperkt tot 14.123 vrijstellingen (65,6 procent), waarvan 7.296 gehele en 6.827 gedeeltelijke.

Dankzij die vrijstellingen vermijden de noodlijdende zelfstandigen problemen met de ziekteverzekering en de kinderbijslagen.De verontrustende trend zet zich ook door tijdens het eerste trimester van 2010, weet het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen (NSZ). "De stijgende tendens is nog niet omgebogen", zegt de zelfstandigenorganisatie. "Uit de cijfers van 2009 bleek al dat vooral tijdens het laatste kwartaal zelfstandigen een vrijstelling aanvroegen. Als deze tendens zich voortzet, verwachten we dat ook dit jaar 28.000 zelfstandigen of meer een vrijstelling zullen vragen."
 
Eerder dit jaar bleek al dat nooit eerder zoveel Vlaamse zelfstandigen aanklopten bij het OCMW. "Dat toont aan dat heel wat ondernemers te kampen hebben met financiële moeilijkheden en dat grotendeels als gevolg van de economische crisis", zegt NSZ-voorzitter Christine Mattheeuws. "De crisis heeft er bij de kleine ondernemers stevig ingehakt. Heel wat zelfstandigen zien hun inkomsten drastisch dalen. Zij zien dan vaak geen andere uitweg dan een vrijstelling van de sociale bijdragen aan te vragen."
 
De ondernemersorganisatie zal bij de volgende federale regering pleiten voor een aanpassing van de bijdrageberekening. Nu worden de sociale bijdragen berekend op de inkomsten van drie jaar geleden. Het NSZ vraagt om de sociale bijdragen voortaan te laten betalen op basis van de inkomsten van het jaar zelf. Wie in 2007 nog fraaie inkomsten had, kan in 2010 als gevolg van de crisis in slechte papieren zitten, zo luidt de redenering. (Emmanuel Vanbrussel)