Langdurig ziekteverzuim opvallend gestegen

Het langdurig ziekteverzuim is de afgelopen jaren opvallend gestegen, onder meer bij 50-plussers, zo blijkt uit een steekproef van SD Worx. "België botst op de grenzen van de citroenloopbaan", luidde het bij de HR-consultant. Die pleit voor een ander soort loopbaan, waarbij zowel van werkgevers- als van werknemerszijde wordt gereflecteerd over de carrière en het optimaal benutten van de competenties.

SD Worx voert ieder jaar een onderzoek uit naar ziekteverzuim, op basis van zijn databank van ruim 15.000 privébedrijven met samen meer dan 460.000 werknemers. Het verzuimpercentage is de verhouding van het aantal ziektedagen ten opzichte van de te werken dagen. Het kortdurig ziekteverzuim blijft al jaren min of meer stabiel, op 2,4 pct. Maar de laatste jaren valt een sterke toename op van het langdurig ziekteverzuim (minstens één maand ziek).

Sinds 2008 steeg dat met bijna de helft: van 1,56 pct tot 2,29 pct in 2011. De groei is het sterkst bij arbeiders, 50-plussers en in Wallonië. "Voor arbeiders ligt de verklaring bij het zware fysieke werk. Hier is altijd meer langdurig ziekteverzuim geweest", aldus professor Luc Dekeyser.

Dit geldt ook voor oudere werknemers: hoe ouder, hoe meer langdurig ziek. De trend doet zich al voor bij dertigers en veertigers, maar de stijging is het grootst bij vijftigplussers. Het langdurige ziekteverzuim bij werknemers tot 54 jaar ligt op 3,41 pct (+0,9 procentpunt tegenover 2008). Bij 55-plussers bedraagt het zelfs meer dan 4 procent (+1,5 procentpunt). Terwijl een kortdurig zieke betaald wordt door zijn bedrijf, valt een langdurig zieke ten laste van de sociale zekerheid. Het gaat dus om een maatschappelijk probleem.

Verklaring
Als verklaring voor de forse toename van het langdurige ziekteverzuim verwijst SD Worx naar de vergrijzing van de werknemerspopulatie, maar ook naar de arbeidsomstandigheden. "Er was de crisis in 2008, waardoor mensen werden ontslagen en de werkdruk is toegenomen", aldus Dekeyser. Volgens hem kan dit leiden tot zware engagementsproblematiek, zoals stress, burn-out of een gebrek aan erkenning. "En er is een duidelijke correlatie tussen deze problematieken en langdurig ziekteverzuim."

De sectoren met het hoogste ziekteverzuim zijn onder meer de transport, bouw en de non-profit, die laatste tot 2,69 procent langdurig ziekteverzuim. "De rimpeldagen voor oudere werknemers doen de werkdruk voor de collega's stijgen", meent SD Worx.

Citroenloopbaan
Ook de "citroenloopbaan" heeft volgens SD Worx zijn beste tijd gehad. "De Belgen hebben de kortste loopbaan van Europa, terwijl ze in diezelfde jaren ook nog eens een gezin stichten."

De HR-consultant pleitte donderdag voor een actief loopbaanbeleid, waarbij zowel langs werkgevers- als werknemerskant nagedacht wordt over verwachtingen en competenties. Er moet meer aandacht komen voor flexibiliteit en individuele verantwoordelijkheid, terwijl de werkgever zou moeten investeren in de ontwikkeling van zijn personeel. "Als men een actief loopbaanbeleid voert, heeft men geen apart 50-plusbeleid meer nodig", vatte professor Ans De Vos samen.