Dertig keer meer thuisbevallingen in Nederland

In Vlaanderen bevalt amper 1 procent van de vrouwen thuis, in Nederland is dat bijna één op drie. "Vlaamse vrouwen lijken niet te weten dat thuis bevallen een veilig en aanvaardbaar alternatief is", aldus doctoraatsstudente sociologie Wendy Christiaens (UGent). Anderzijds is ook niet duidelijk of Nederlandse vrouwen thuis bevallen werkelijk verkiezen, of dit een gevolg is van de organisatie van hun zorgsysteem.

Tevreden
Vrouwen die thuis bevallen zijn wel meer tevreden over de kwaliteit van de verloskundige zorg dan vrouwen die in een ziekenhuis bevallen. Vlaamse vrouwen zijn sowieso meer tevreden dan Nederlandse vrouwen, ongeacht de plaats van bevallen.

Verschillend systeem
Thuis bevallen is in Vlaanderen niet ingeburgerd: slechts 1,2 procent van de vrouwen kiest ervoor, tegenover 30 procent in Nederland. Dit is te wijten aan verschillen in het gezondheidssyteem. In Vlaanderen kunnen vrouwen onmiddellijk bij een gynaecoloog terecht, in Nederland moeten ze eerst via een huisarts of vroedvrouw passeren.

Epidurale & keizersnedes
Het verschil in systeem leidt tot grote verschillen in bevallen. Vlaamse vrouwen bevallen niet alleen in het ziekenhuis, ze vragen ook meer dan tien keer zo vaak een epidurale (64 procent, tov 5,4 procent in Nederland) en ondergaan vaker een keizersnede (11 versus 7 procent).

Actieve partner
Daarenboven vraagt een thuis bevalling een actievere rol van de partner, die voor zijn vrouw en kind moet willen zorgen. "Dit is meer voor de hand liggend in een geslachtsegalitaire samenleving waar zorg beschouwd wordt als een gezinsgebeuren, zoals in Nederland het geval is."

Culturele verschillen
Ook de culturele opvatting over bevallen verschilt grondig, zo ontdekte Christiaens. Vlamingen benadrukken de potentiële risico's, Nederlanders zetten in op spontaneïteit en de natuurlijke gang van zaken. Vlaamse vrouwen zijn ook gewend dat ze de plaats van bevalling niet vrij mogen kiezen en dat ze van in het begin een gynaecoloog raadplegen.

Vlaanderen-Nederland: 1-0
Toch zijn Vlaamse vrouwen meer tevreden dan Nederlandse. Voor de thuisbevalling is dat te verklaren door het enthousiasme en de motivatie van de vroedvrouwen. Zij werken op zelfstandige basis, en trekken veel tijd uit om hun patiënten te begeleiden. In Nederland daarentegen eist de hoge werkdruk een andere werkorganisatie: vroedvrouwen werken er binnen een groepspraktijk, lossen elkaar af en worden ondersteund door kraamverzorgenden.

Voor de ziekenhuisbevallingen ligt de verklaring in de graad van medicalisering. Vlaamse vrouwen aanvaarden het gegeven terwijl het voor de Nederlandse vrouwen die thuis wilden bevallen te ver gaat, en niet ver genoeg voor de vrouwen die er op stonden in het ziekenhuis te bevallen.

Christiaens wijst er op dat in Nederland de tendens naar een ziekenhuisbevalling bestaat, vooral door de stijgende vraag naar pijnstillende middelen tijdens de bevalling, hetgeen alleen in een ziekenhuis mag. (edp)