"Kappers die botox spuiten: waanzin"

Na de heisa over verkeerde siliconen in borsten komen nu ook de cosmetische injecties onder vuur. Britse gezondheidsinstanties spreken van een volgende 'medische ramp'. Plastisch chirurg Phillip Blondeel (UGent) waarschuwt: 'Af en toe durven zelfs kappers hier injecties toe te dienen'.

"Wij hebben al jaren kritiek op injecties met siliconengel", zegt Phillip Blondeel, afgevaardigde van de Vereniging voor Plastische Chirurgie. "Silicone rechtstreeks in het lichaam spuiten, daar zijn wij radicaal tegen. Dat houdt risico's in die voor levenslange problemen kunnen zorgen, want je kunt die gel niet zomaar uit het lichaam verwijderen. Een degelijke oplossing is er niet. Eigenlijk zou je het orgaan moeten wegnemen, maar je kunt toch moeilijk een bovenlip amputeren? Vergeet niet: bij borstimplantaten zit de silicone in een omhulsel, en zo hoort het."

Na de affaire over de borstprothesen van het Franse merk PIP, die makkelijk scheuren en lekken, komen nu dus de cosmetische injecties in het vizier. Het is verontrustend hoe weinig gereguleerd die markt is, waarschuwt het Britse Independent Healthcare Advisory Services in de krant The Times.

Niet alleen bij inspuitingen met siliconengel dreigt gevaar. Ook het gebruik van botox, dat erkend is als geneesmiddel, is niet altijd onschuldig. "Want botox mag dan enkel verkrijgbaar zijn op doktersvoorschrift, het wordt niet altijd per se door een arts toegediend", weet Blondeel. "Zelfs kappers doen het."

Bij de FOD Volksgezondheid manen ze patiënten dan ook aan tot voorzichtigheid. "Laat je niet alleen leiden door de prijs", raadt woordvoerder Jan Eyckmans aan. "Focus op het aanbod van betrouwbare artsen die kwalitatieve producten gebruiken." Samen met de Orde der Geneesheren heeft Volksgezondheid de bevoegdheid om te controleren wie welke geneeskundige ingrepen uitvoert. "Maar we kunnen niet vermijden dat er charlatans in de illegaliteit te werk gaan", klinkt het.

Op het wereldwijde web circuleren siliconeninjecties en goedkope botoxvarianten, maar sommige patiënten laten zich ook verleiden tot medisch toerisme. Ook daar loopt het wel eens faliekant fout. "Het aantal gevallen van misbruik moet gigantisch zijn", oppert Blondeel. "Ik heb al vrouwen gezien die in India of Indonesië rechtstreeks silicone ingespoten hadden gekregen. Als je lichaam daarop reageert, zijn de complicaties niet mooi: wild vlees rond de lippen, vorming van littekenweefsel, harde bollen onder de huid. Soms begint de silicone uit te zweren, met abcessen en infecties tot gevolg."

Wetgeving
Om zulke zorgwekkende toestanden te vermijden, pleit de Belgische Vereniging voor Plastische Chirurgie voor een strenge controle op de producten én op wie ze toedient. "Wie daar geen opleiding voor genoten heeft, moet zich van dit soort behandelingen onthouden", meent Blondeel. "Onlangs hebben we een voorstel tot wetgeving ingediend, over welke specialisten zulke cosmetische ingrepen mogen uitvoeren."

Vaak worden de injecties nu toegediend door leken zonder medische opleiding of kennis van anatomie. Ook schoonheidsspecialisten gaan na een training van luttele uren met de botoxnaald aan de slag om rimpels weg te werken of lippen voller te maken. En op internet circuleren huidvullers die je zelf kunt inspuiten.

"Wij hebben daar al grote discussies over gevoerd met de farmabedrijven", vertelt Blondeel. "Door de vrije markt zijn ze niet aan regels gebonden. Ze slijten hun producten bij wie ze maar willen. Als wij opwerpen dat ze hun waren alleen zouden mogen verkopen aan artsen die hiervoor opgeleid zijn, wuiven ze het probleem weg."

Botoxparty
Onder de bevoegde artsen vallen volgens Blondeel de plastisch chirurgen, dermatologen en specialisten in de esthetische geneeskunde. Geen siliconeninjecties bij hen. "Zelf kiezen we vaak voor collageen, bindweefsel van menselijke of dierlijke oorsprong dat op termijn door het lichaam wordt verteerd. Of voor lichaamsvet van de patiënt. Dan zuigen we wat vet weg uit de buik of billen.

"Hoe dan ook, botox en fillers, dat is niks voor huisartsen die daar niet in thuis zijn, laat staan voor schoonheidsspecialisten of twee vriendinnen die het bij elkaar inspuiten. Links en rechts hoor ik zelfs verhalen over botoxparty's, waarbij dames bij een glas wijn een rimpelbehandeling krijgen door niet-opgeleiden. Onzinnig."