Eindejaarsvraag 2: Kiezen slaperige chauffeurs best voor dutje of koffie?

Met de eindejaarsvakantie in zicht beantwoordt de wetenschapsredactie van De Morgen deze week enkele prangende feestvragen. Met vandaag:

Kiezen slaperige chauffeurs best voor een dutje of voor een kop koffie?

Op de grote uittocht naar de skipistes worden veel chauffeurs slaperig en stoppen ze voor een dutje of een kop koffie. De beste oplossing zou echter een combinatie van de twee kunnen zijn, maar niet in de volgorde die logisch lijkt.

Slaapexperts raden meestal aan om geen koffie of andere stimulerende middelen te gebruiken voor u rust, omdat cafeïne de slaap stoort. Studies van slaperige chauffeurs vergelijken daarom meestal het opkikkerende effect van een dutje met dat van een kop koffie. Onderzoekers hebben vastgesteld dat een dutje van 15 tot 30 minuten de alertheid en het rijvermogen verbetert, maar volgens de meeste studies is cafeïne net iets effectiever.

Maar nu hebben slaaponderzoekers in Engeland ontdekt dat een kop koffie drinken en onmiddellijk daarna 15 minuten slapen nog beter is. Toen ze proefpersonen met een slaaptekort in rijsimulators testten, stelden ze vast dat een 'cafeïnedutje' effectiever was om de rijprestaties te verbeteren en de slaperigheid tegen te gaan dan de andere courante technieken, zoals koude lucht, een dutje, een pauze zonder dutje of 200 milligram cafeïne (ongeveer de hoeveelheid die in een kop van 30 cl sterke koffie zit).

De methode zou werken omdat een kort dutje helpt om de hersenen vrij te maken van adenosine, een stof die slaperig maakt. Cafeïne heeft echter ongeveer 20 minuten nodig om fysiologisch effect te hebben - hij gaat dus aan het werk net wanneer het dutje voorbij is. (vk)