Onverwachte factuur van 38 miljoen voor rusthuizen

Als gevolg van het sociaal akkoord van 2000 voor de rusthuissector moeten de Belgische bejaardentehuizen nu samen zo'n 38 miljoen euro terugstorten aan het Riziv. De koepelorganisaties vragen de interim-regering om dringend in te grijpen, zo niet volgen onvermijdelijk ontslagen.

Zowel de Verenigingen van Steden en Gemeenten als de verbonden van openbare en private verzorgingsinstellingen reageren compleet verbijsterd op de brief van het Riziv. De rusthuizen krijgen een wel erg wrang kerstgeschenk van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Riziv): 1.060 van de 1.695 bejaardentehuizen in ons land kregen te horen dat ze samen 38 miljoen euro moeten terugbetalen. Het gevolg van een vreemde maatregel uit 2000. Na het uitbreken van de 'witte woede' bereikte de federale overheid een sociaal akkoord met de verzorgingssector.

Een van de hoofdeisen van de sector was meer personeel, om de werkdruk te verminderen. Het Riziv legt voor elke instelling een verplicht aantal personeelsleden op en geeft ook subsidies op basis van dat aantal. Die norm was echter lang niet voldoende om aan de noden in de instellingen te voldoen. In plaats van de norm te verhogen, werd in 2000 een ingewikkelde constructie in elkaar gestoken. Bedoeling was om alles binnen een gesloten enveloppesysteem te houden.

"Er werd beslist dat de instellingen boven de norm konden aanwerven en dat een groot deel van dat personeel ook gesubsidieerd zou worden door het Riziv", aldus Daphné Vandezande, stafmedewerker van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). Aan die zogenaamde 'bovennormsubsidie' was wel een plafond verbonden. Tot aan dat plafond zou het Riziv betalen, daarboven volgt een lineaire correctie. Daar wringt nu net het schoentje.

"Dat plafond was jarenlang onduidelijk", stelt Vandezande. "Een moeilijk verhaal, maar door allerhande nieuwe wetten en een nieuwe financieringsstructuur binnen het Riziv zelf werd dat plafond pas echt vastgelegd in een KB van augustus 2007. De voorbije jaren hebben zowat alle verzorgingsinstellingen volop nieuw personeel aangeworven, niet wetende hoe hoog het plafond dus precies was." Het Riziv komt nu met zijn afrekening. Zijn conclusie: het fameuze plafond werd al sinds begin 2004 overschreden door 1.060 van de 1.696 rusthuizen. Van begin 2004 tot juni 2006 hebben die rusthuizen volgens het Riziv in totaal 38 miljoen euro te veel gekregen. Geld dat nu teruggestort moet worden. "Dit kan gewoon niet", zucht Vandezande.

"Het komt er eigenlijk op neer dat de rusthuizen gestraft worden omdat ze een goede werkgever zijn en jobs hebben gecreëerd. Door de vergrijzing van de bevolking is het toch vanzelfsprekend en bovendien noodzakelijk dat er personeel bij komt. Maar volgens het huidige systeem verlaagt de financiering dus naarmate er extra tewerkstelling wordt gecreëerd. Dat is zeer onlogisch." Het Riziv bevestigt het bericht, maar verdere commentaar wordt niet gegeven. De koepelorganisaties vragen aan de nieuwe interim-regering om snel in te grijpen. "Zo niet dreigen er ontslagen in de sector", meent Vandezande. "Want het gaat niet alleen om de terugstortingen. Ook in de toekomst krijgen de rusthuizen op deze manier minder geld om hun personeel te betalen." (Cathy Galle)