CERN verwacht miljoen gigabyte info per jaar

De Europese Organisatie voor Nucleair Onderzoek (CERN) neemt overmorgen de Large Hadron Collider (LHC), de grootste deeltjesversneller ter wereld, in gebruik. Belgische wetenschappers van zes universiteiten werken aan het project mee. De eerste experimenten kunnen gevolgd worden via het internet en op de televisie. De wetenschappers schatten dat ze jaarlijks meer dan 15 miljoen gigabyte aan informatie zullen verzamelen en analyseren, ofwel het equivalent van 20 miljoen cd's.

Andere dimensies
Het LHC-project startte 25 jaar geleden. De wetenschappers hopen onder andere meer te weten te komen over de kleinste deeltjes, andere dimensies, het ontstaan van massa en zwarte gaten en willen een aantal natuurwetten ontrafelen.

"Het belangrijkste doel van de deeltjesversneller is de kleinst mogelijke deeltjes materie ontdekken en achterhalen hoe die op mekaar reageren", zegt Catherine Vander Velde, fysica aan de ULB en medewerkster aan het LHC-project.

Concreet gaan de wetenschappers in de 27 kilometer lange cirkelvormige deeltjesversneller protonen met elkaar in botsing brengen. De deeltjesversneller bevindt zich 100 meter onder de grond nabij Genève op de Frans-Zwitserse grens.

Voor het eerste experiment zullen deeltjesbundels ronddraaien aan bijna lichtsnelheid. Later dit jaar zal de machine protonen laten botsen en hiermee de hoogste temperaturen ooit bereiken, overeenkomstig met die in het universum een fractie na de big bang.

Uniek project
Meer dan 2.300 wetenschappers uit 38 landen werkten mee aan het project. In België gaat het om zes universiteiten (Universiteit Antwerpen, Universiteit Gent, VUB, KUL, ULB en UMH) en 75 wetenschappers. Die hielden zich bezig met de Compact Muon Solenoid Detector of CMS-detector, dat is één van de vier detectoren die de protonbotsingen waarnemen.

Overmorgen wordt de LHC in gebruik genomen. "De intensiteit in de LHC zal progressief worden opgevoerd. We zullen enkele jaren moeten wachten eer we volledig kunnen genieten van het potentieel van de machine", benadrukte Vincent Lemaître van de UCL.

De wetenschappers schatten dat ze jaarlijks meer dan 15 miljoen gigabyte aan informatie zullen verzamelen en analyseren, ofwel het equivalent van twintig miljoen cd's. Er zullen computers in netwerk worden gezet, in Europa, maar ook in Azië en Amerika, om de stroom informatie te verwerken. In België komen er twee centra.

Gevaar voor planeet
Verschillende wetenschappers uitten al hun vrees voor de experimenten van het CERN op lange termijn. Enkele schoven de hypothese naar voren dat er een zwart gat zou kunnen worden gecreëerd dat de hele planeet zou kunnen verzwelgen.

"Er is geen gevaar dat de experimenten zwarte gaten veroorzaken. Dit type van experimenten gebeurt regelmatig op aarde wanneer protonen uit de ruimte in botsing komen met protonen uit de atmosfeer", preciseert Vander Velde. "In de natuur zijn sinds het ontstaan van de aarde al meer dan 10.000 dergelijke experimenten geweest", voegt ze er aan toe.

België, dat sinds de oprichting deel uitmaakt van het CERN, draagt 2,7 procent van de kosten van het project. (belga/sam)