14/06/09, 20u12
dm UPDATE
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft vandaag in de Bir-Ilanuniversiteit nabij Tel Aviv zijn rede over de beginselen van het Israëlische buitenlandbeleid gehouden. Naar de rede werd met speciale aandacht uitgekeken omdat zij ruim een week volgde op de "baanbrekende" Midden-Oostentoespraak in Kairo van VS-president Barack Obama, die (onder andere) Tel Aviv tot een "koerswissel" opriep.
KoerswisselingNieuw in Netanyahu's rede was dat de Likoedpoliticus voor het eerst het bestaansrecht van een Palestijnse staat in de mond nam, voor sommige analisten meteen voldoende om van een "koerswissel" te gewagen. Maar aan die "tweestatenoplossing" knoopte hij vervolgens enkele niet alleen voor de Palestijnen moeilijk te aanvaarden voorwaarden.
VoorwaardenZo wil de Israëlische premier dat de Palestijnen Israël eerst "als Joodse staat" erkennen. Voorts wil de rechtse politicus dat een eventuele Palestijnse staat (met beperkte autonomie, maar wel met een "eigen vlag en eigen volkslied") volkomen gedemilitariseerd is. Zoniet dreigt voor Israël, aldus Netanyahu, "een nieuw Hamastan" (bedoeld wordt: de door Hamas gecontroleerde Gazastrook).
Geen stap vooruitEen stap vooruit in het Israëlische beleid was de rede van Netanyahu, een 'havik', niet: meer dan 15 jaar geleden erkenden Israëlische regeringen reeds het Palestijnse bestaansrecht. 'Bibi' kreeg dat tot dusver niet over de lippen omdat die erkenning "gevaarlijk" voor Israël zou zijn.
KoloniesOok op de dwingende vraag van de Amerikaanse bondgenoten, de koloniseringen op de bezette Westelijke Jordaanoever te bevriezen, ging Netanyahu niet in. Wel beloofde hij dat Israël "geen nieuwe nederzettingen" meer zal bouwen en "geen nieuw land meer zal confisqueren", beloftes die binnen het kader van de door hem gepropageerde "natuurlijke groei" van bestaande kolonies vallen.
Geen recht op terugkeerEvenmin was de premier te vinden voor erkenning van het recht op terugkeer (naar Israëlisch of door Israël bezet gebied) van Palestijnse vluchtelingen. "Israël is de nationale staat van het Joodse volk. En dat moet zo blijven", luidde het.
Vrede Netanyahu riep, tenslotte, de Arabische landen op om vrede met Israël te sluiten. "Ik ben bereid waar ook over vrede te praten -in Damascus, Riyad, Beiroet of Jeruzalem", klonk het. Iran, geen Arabisch land, werd in deze niet vernoemd. Teheran en de zonet herverkozen president Ahmadinejad werden door Netanyahu opnieuw als "existentiële dreiging" afgeschilderd.
FatahDe "gematigde", door Fatah gecontroleerde Palestijnse Autoriteit beschuldigde Netanyahu er prompt van, alle pogingen om tot vrede te komen te "torpederen". "Hij ondergraaft de pogingen om het vredesproces te redden en tart daarmee de Amerikaanse regering", zei woordvoerder Nabil Abu Rudeina van de Palestijnse leider Mahmud Abbas. in een duidelijke De Palestijnse afgevaardigde Mustafa Barghuti bestempelde de voorstellen als "apartheidspolitiek". Het islamitische Hamas, voor de Joodse staat een terreurbeweging, ging een stapje verder: zij klaagde de "racistische en extremistische ideologie" van Netanyahu aan.
Brug te verDe opening die Netanyahu maakte voor een gedemilitariseerde Palestijnse staat "onder supervisie" was voor de rechtse achterban in Israël dan weer een brug te ver. "Hij heeft de rode lijnen die hij in zijn verkiezingscampagne had uitgetekend, overschreden", reageerde parlementslid Arye Eldad van de Nationale Unie. "Een overwinning voor de Palestijnse terreur", noemde Meir Indor, het hoofd van de Almagor (Vereniging van Terreurslachtoffers) het.
De vraag is nu, hoe Washington op de speech zal reageren. (belga/jv)