Obama gaat voor een wereld zonder kernwapens

Enkele uren na een raketlancering in Noord-Korea heeft de Amerikaanse president Barack Obama tijdens een toespraak in Praag plannen ontvouwd om de proliferatie van kernwapens te bestrijden. Obama eiste van de internationale gemeenschap "een krachtig antwoord" op "de provocatie" van Pyongyang.

"Als enige nucleaire macht die ooit een kernbom heeft gebruikt, hebben de Verenigde Staten een morele verantwoordelijkheid. Daarom beklemtoon ik vandaag met overtuiging het engagement van de Verenigde Staten, en onze wens om te werken aan vrede en veiligheid in een wereld zonder kernwapens", verklaarde Obama aan de dertigduizend toeschouwers op het plein voor het kasteel van Praag.

Terroristen
De Amerikaanse president herinnerde eraan dat de veiligheidsproblematiek sterk geëvolueerd is sinds de implosie van de Sovjetunie. Steeds meer landen proberen kernwapens te ontwikkelen en ook terroristen proberen de hand te leggen op de meest destructieve wapens in de geschiedenis van de mensheid. "De dreiging van een nucleaire oorlog is verminderd, maar die van een nucleaire aanval verhoogd", zei hij.

Obama, die eerder deze week nieuwe non-proliferatiegesprekken met Rusland aankondigde, stelde ook enkele concrete stappen in het vooruitzicht. Zo beloofde hij te werken aan de Amerikaanse ratificatie van het CTBT-verdrag, dat nucleaire testen aan banden wil leggen. Hij reikte ook opnieuw de hand naar Iran, dat zijn ambities op het vlak van kernwapens moet laten varen in ruil voor toegang tot nucleaire technologie voor civiele doeleinden.

Antirakettenschild
Obama koppelde de Iraanse houding aan de toekomst van het antirakettenschild dat zijn voorganger George W. Bush wou ontwikkelen, en dat deels in Tsjechië en Polen zou geïnstalleerd worden. De Amerikaan stelde dat het programma voortgezet wordt zolang Teheran de kernwapens niet afzweert. Hij bezwoer ook dat de VS voldoende nucleaire capaciteit zouden behouden om een aanval op het land of één van de bondgenoten te beantwoorden.

Alsof ze de non-proliferatiespeech van Obama op scherp wilden zetten, voerden de Noord-Koreanen de nacht voordien een raketlancering uit. "Zij hebben de regels gebroken", stelde de Amerikaanse president. Hij dringt aan op "een krachtig antwoord" van de internationale gemeenschap.

"Schande"
Ook de Belgische buitenlandminister Karel De Gucht noemde de lancering "een inbreuk op een bindende resolutie van de Veiligheidsraad en een onaanvaardbare inbreuk op de internationale rechtsorde". Hij vindt het "een regelrechte schande dat een onevenredig deel van de schaarse middelen blijft gaan naar de ontwikkeling van lange afstandsraketten in een land waar geregeld hongersnood heerst".

De toespraak van Obama in Praag, precies twintig jaar nadat de Fluwelen Revolutie de Tsjechische hoofdstad bevrijdde van het communisme, vormt één van de hoogtepunten op de eerste Europese rondreis van de eerste afro-Amerikaanse president uit de geschiedenis van het Witte Huis.

"Slechts weinig mensen zouden voorspeld hebben dat iemand als ik op een dag president van Amerika zou worden. En slechts weinigen zouden voorspeld hebben dat een Amerikaans president op een dag een publiek als dit in Praag zou kunnen toespreken", zei hij. (belga/jv)