Twee miljoen toeschouwers verwacht voor grootste inauguratie ooit

DOOR TOM VANDYCK VANUIT WASHINGTON

Er werd wekenlang naar uitgekeken, maar vandaag is het zover: de eedaflegging van Barack Obama als 44ste president. In Washington stroomden gisteren honderdduizenden bezoekers toe voor wat de grootste inauguratie aller tijden belooft te worden. Vooral voor de speech van Obama zijn de verwachtingen hooggespannen.

Washington was ijskoud gisteren. Toch hield de gure wind die door de straten woei de euforische atmosfeer in de Amerikaanse hoofdstad niet tegen. Voor het Capitool, waar Barack Obama vandaag de eed zal afleggen als de 44ste president van de Verenigde Staten, stonden bosjes nieuwsgierigen de laatste voorbereidingswerken te bekijken.

Soenga Freeman komt uit Florida. Ze is met haar man Adrian en hun twee jonge dochters in een kampeerwagen vanuit Florida naar Washington gekomen. "We zijn hier vooral voor hen", zegt ze, wijzend op de twee meisjes. "Dit is een historische dag. Ik wil dat ze erbij zijn, zodat ze het later aan hun eigen kinderen kunnen vertellen."

Voor Freeman, die zelf Afro-Amerikaans is en het grootste deel van vorig jaar campagne voerde voor Obama, wordt het een speciaal moment om de eerste zwarte president de eed te zien afleggen. "Het geeft de kinderen iets meer om naar op te kijken. Nu kunnen we hen zeggen: 'Als je hard werkt, kan je zelf ook president worden.' Er waren al wel zwarte senatoren en rechters, maar de president, dat is toch nog wat anders."

Een Belg voor Obama
Op Pennsylvania Avenue, de statige laan die van het Capitoolgebouw naar het Witte Huis leidt, stellen arbeiders de dranghekken op die vandaag de honderdduizenden in bedwang moeten houden die de inauguratieparade zullen bijwonen. Voor het Witte Huis, dat grotendeels aan het gezicht onttrokken wordt door de tribunes voor de optocht, is het ondertussen een drukte van belang. Bruce Rubin komt uit Minneapolis, haast tweeduizend kilometer van Washington, in de noordelijke staat Minnesota. Ook hij heeft tijdens de verkiezingscampagne voor Barack Obama gewerkt en zegt haast niet te kunnen geloven dat er na acht jaar Bush nu werkelijk een nieuwe administratie van start gaat in Washington.

"Obama staat voor hoop", zegt Rubin. "Hij spreekt altijd over 'wij' en 'ons'. Misschien kan dat ons allemaal wel inspireren. Dit land is jarenlang erg verdeeld geweest, maar als iemand ons weer kan samenbrengen, is het Barack Obama wel."

Rubin is een van de gelukkigen hier. Hij moest in de compleet volgeboekte hoofdstad geen hotelkamer zoeken, maar verblijft bij zijn zus Louise, die hier al acht jaar woont. Dit jaar is ze aan haar eerste inauguratie toe, want voor George W. Bush wilde ze haar huis niet uitkomen, zegt ze. "Bush was een geïsoleerd figuur. Hij had weinig met de stad zelf te maken. Obama zal veel meer aanwezig zijn in Washington."

Zelfs uit België zijn er speciaal mensen hierheen gekomen om de inauguratie mee te maken. Bernard Laverge is een gepensioneerde schooldirecteur uit Heule, bij Kortrijk. Hij is een Amerika-fan en kwam hier de laatste twaalf jaar zeventien keer op vakantie. Hij wilde Obama's eedaflegging niet missen, al kostte het heksentoeren om hotelkamers te vinden en moet hij er een bom duiten voor neertellen.

"Ik ben hier omdat het wereldgeschiedenis is", zegt hij. "Dit stuwt Amerika in een andere richting, weg van het starre van Bush, weg van het mensen schrik aanjagen voor terroristen. Pas op, Obama kan geen wonderen doen, maar hij kan de zaken wel langzaamaan de goeie uit duwen."

Laverge stortte tijdens de campagne honderd dollar op de rekening van Obama. Die kreeg hij maanden later terug, omdat het Amerikaanse presidentskandidaten verboden is om buitenlandse giften aan te nemen. "Door de koers van de dollar heb ik op die manier twintig euro winst gemaakt", zegt hij. "Obama is een goeie investering. Ik hoop dat dat zo blijft."

Venters doen gouden zaken
Het was de afgelopen dagen moeilijk om Republikeinen te vinden in Washington. Zelfs de reclame langs de straten en in de metro pikt in op de Obama-gekte. Ikea heeft Obama's thema 'change' geleend en stelt dat verandering begint met nieuwe meubelen. Pepsi adverteert kortweg met Obama's andere ordewoord, 'hope'. De letter O is vervangen door het ronde, rood-wit-blauwe Pepsi-logo.

Op zowat elke straathoek doen venters die Obama-souvenirs aan de man brengen, gaande van posters en buttons tot zwembroeken met de afbeelding van de nieuwe president, gouden zaken. Maar het zijn niet alleen Obamasupporters hier. Voor Union Station staat het gebruikelijke rariteitenkabinet van anti-abortusactivisten dat op elk Amerikaans politiek evenement opdaagt, zwaaiend met manshoge afbeeldingen van bloederige, geaborteerde foetussen .

Voor het Witte Huis is een protest aan de gang van organisatie Witness Against Torture, die eist dat president Obama binnen de honderd dagen na zijn eedaflegging het terreurgevangenenkamp in Guantánamo sluit. Een tiental activisten in oranje gevangenispakken en met zwarte kappen over hun hoofd laten zich in boeien door de menigte voeren.

"Wij hebben uit protest al negen dagen een vloeibaar dieet gevolgd", zegt Suzette Ermler uit Austin, Texas, die strooibriefjes uitdeelt. "Ik moet hier zijn om mijn geweten te volgen en Obama eraan te herinneren wat hem te doen staat."

Ondertussen wordt reikhalzend uitgekeken naar de inauguratietoespraak van Barack Obama. Dat de man een bijzonder begenadigd spreker is, daar zijn vriend en vijand het over eens. Maar voor vandaag zijn de verwachtingen nog hoger gespannen.

'Tijdperk van verantwoordelijkheid'
Obama spreekt tegen de achtergrond van een economische crisis die doet denken aan 1933, toen Franklin D. Roosevelt het Amerikaanse volk tijdens zijn inauguratietoespraak bezwoer dat het niks te vrezen had, behalve de angst zelf. Van Obama, die velen doet denken aan John F. Kennedy en Martin Luther King, wordt dan ook niet meer of minder verwacht dan een historische speech.

Naar verluidt zal Obama oproepen tot een nieuw tijdperk van verantwoordelijkheid in de politiek, het zakenleven en de persoonlijke levenssfeer. Dat zei zijn stafchef Rahm Emanuel zondag op de televsiezender NBC. Naar verluidt schreef Obama zijn speech grotendeels zelf.