07/11/08, 19u18
Geestelijken die verbonden zijn aan de anti-Amerikaanse sjiitische leider Muqtada al-Sadr hebben de Iraakse regering vrijdag opgeroepen het Iraaks-Amerikaanse veiligheidspact te verwerpen. Een dag eerder stuurde Washington wat het noemde een laatste versie van de overeenkomst naar de Irakezen.
Amerikaanse en Iraakse onderhandelaars maken haast om tot een definitieve overeenkomst te komen, waarin besloten wordt dat Amerikaanse soldaten Iraakse steden voor 30 juni zullen verlaten en het land uiterlijk in 2012. De aanhangers van Al-Sadr zijn hiertegen en willen dat Amerikaanse troepen het land onmiddellijk verlaten.
Immuniteit Amerikaanse soldatenIn de sjiitische wijk Sadr City in Bagdad waarschuwde de geestelijke Sheik Sattar al-Battat dat de overeenkomst de Iraakse soevereiniteit schendt en de Amerikanen in staat stelt omliggende landen vanuit Irak te bedreigen. Met name de immuniteit van Amerikaanse soldaten ligt slecht. Ook sjiieten die Al-Sadr niet aanhangen zijn het niet met het veiligheidspact eens, omdat die voor Irak bindend zou zijn maar voor de Verenigde Staten niet.
Het Iraakse kabinet stelde vorige maand amendementen voor die de Iraakse juridische autoriteit over Amerikaanse soldaten moet vergroten en de passages moeten verwijderen die bepalen dat de VS na 2012 eventueel nog in het land kan blijven. Daarnaast wil Irak een duidelijk verbod op het gebruik van Iraaks grondgebied voor Amerikaanse aanvallen in buurlanden, zoals de aanval op Syrisch grondgebied vorige maand.
Nieuw VN-mandaat Washington stuurde donderdag een antwoord op deze verzoeken. Hoewel dit niet openbaar is gemaakt, gaat de VS waarschijnlijk akkoord met een aantal eisen, maar verwerpt het andere, zoals de eis van juridische controle over Amerikaanse troepen. Over enkele dagen zal het kabinet van premier Nouri al-Maliki het Amerikaanse antwoord bespreken.
Amerikaanse troepen opereren momenteel in Irak onder een mandaat van de Verenigde Naties. Dit loopt echter aan het einde van het jaar af. Zonder veiligheidspact of een nieuw VN-mandaat moeten de Amerikanen al hun activiteiten in het land staken. (novum/mvdb)