Analyse Bart Kerremans - De Huckabee factor

Exclusief voor 'De Morgen' duidt Amerikakenner Bart Kerremans (KU Leuven) de race naar het Witte Huis

De eerste resultaten over de Republikeinse primaries en caucuses geven het aan: Romney heeft te lijden onder het Huckabee-effect. Meteen geeft dit een duidelijk signaal aan John McCain, althans in het licht van de verkiezingen van 4 november: hij zal het nodige werk moeten leveren om de levensbeschouwelijk conservatieve Republikeinen achter zich te krijgen. Op 4 november zal dit betekenen: naar de stembus te krijgen. In een tweestrijd met Hillary Clinton zal dit minder moeilijk zijn dan in één tegen Obama omdat Hillary de rode lap is die eerder welke Republikeinse stier het stemhokje injaagt. In een strijd tegen Obama ligt dit anders. Daarmee kan conservatief Amerika het wellicht vier jaar uithouden.

De goede resultaten van Huckabee in het Diepe Zuiden was verwacht. Wat belangrijker is, is dat hij ook goed scoort in een reeks andere staten (West Virginia is hier de grote verrassing) en Romney daarmee de weg naar de nominatie lijkt af te blokken ten voordele van McCain. Het lijkt wel om een strijd voor de plaats van Republikeinse running-mate, want dat is de indruk die op basis van de voorlopige resultaten ontstaat: het is Huckabee om het vice-presidentschap te doen, ook al zal hij het niet met zoveel woorden zeggen.

Een ander element dat de Republikeinse race duidelijk maakt, betreft de betekenis die het immigratievraagstuk op de resultaten kan hebben. John McCain heeft immers enige moeite gehad om in zijn eigen thuisstaat Arizona te winnen en exit polls van CNN geven aan dat Romney het bij de conservatieve kiezers aldaar vrij goed heeft gedaan. Het thema dat de laatste dagen in Arizona tegen McCain was ingezet was precies het immigratievraagstuk (Arizona is een staat grenzend aan Mexico). Vraag is opnieuw hoe dit de Republikeinse opkomst zal beïnvloeden op 4 november, mocht McCain de Republikeinse kandidaat worden.

De Democratische race blijft, zoals verwacht, totaal open. De scores van Obama vallen wel zeer goed uit in de Midwest. In Illinois waren ze verwacht, in Minnesota onverwacht sterk. Zijn overwinning in Delaware moet zoet smaken, net zoals deze die eraan komt in Connecticut. Maar anderzijds boekt Clinton ook een aantal grote successen. Niet alleen doet ze wat ze moest doen - New York en Arkansas winnen - daarnaast lijkt ze op een overwinning af te stevenen in Tennessee en Oklahama, staten aan de rand van de Deep South waar het haar grote uitdaging was te bewijzen dat ze er kon winnen tegen Obama. En misschien wel het belangrijkste is haar - voorlopige - voorsprong in Missouri omdat deze staat bekeken wordt als een soort miniatuurweergave van de VS. Hoe dan ook, de strijd is open ook al omdat het over het aantal afgevaardigden gaat die elk van de kandidaten weet te winnen. En wat dat laatste betreft, is het beeld nog helemaal troebel door de complexe regels die de Democratische Partij voor de verdeling van deze afgevaardigden toepast.