Dagelijks doden door nijpend tekort in Griekse klinieken

Aangrijpende getuigenis over besparingen in de gezondheidszorg op Kreta

Aan de staatskliniek in Rethymnon hangen spandoeken: 'Gezondheidszorg voor iedereen' en 'Geen fusie'. Indien het gezondheidsministerie zijn besparingszin krijgt, wordt het algemeen ziekenhuis van deze stad op Kreta gereduceerd tot een medisch centrum met enkel een spoeddienst. Maar nu reeds is er door de besnoeiingen een nijpend tekort aan materiaal en medicijnen. De artsen trekken aan de alarmbel: "Patiënten die sterven omdat we de middelen niet meer hebben om hen te helpen, dat gebeurt haast dagelijks". Ze vinden geen gehoor. Integendeel: "Patiënten zijn vaak urenlang op weg naar hier en krijgen dan te horen dat we ze niet kunnen helpen. Dan reageren ze hun frustratie af op ons. Maar onze woede is nog groter".

Artsen en verplegend personeel draaien meer uren dan wettelijk is toegestaan, de dokters zijn sinds januari niet meer uitbetaald. Medische centra op het platteland worden drooggelegd, met een nog grotere toestroom naar de kliniek in Rethymnon tot gevolg (*). Daar staan mensen zonder ziekteverzekering in de rij voor de gratis spoeddienst. De vijf euro die ze voor de 'normale' consultatie moeten betalen, is voor velen te duur.

Dokters werken hier vrijwillig, patiënten zonder geld krijgen ingezamelde medicijnen. Tenminste, als die er zijn.

Noodtoestand
We praten met radioloog Iannis Saridakis, tevens voorzitter van het artsensyndicaat van het ziekenhuis, en nierspecialiste Irini Ntaountaki. Indien u bij hun relaas een krop in de keel krijgt, hoeft u niet meteen naar de spoed. wij hadden dat immers ook. "Dit is een noodtoestand, er moet internationaal ingegrepen worden", verzucht Irini.

Iannis: "Sinds twee jaar zijn onze lonen gehalveerd. Ook onze vergoeding voor wachtdiensten en overuren. Ik ben in januari voor het laatst betaald. De helft van wat ik normaal kreeg, ja".

• © lb. Mensen staan soms uren in de rij om vervolgens te horen te krijgen dat hun medicijnen er niet zijn.

Permanente onderbezetting
"De klachten van patiënten, over lange wachtrijen en slechte zorgen, zijn terecht. We zijn het enige algemeen ziekenhuis in de streek, voor 100.000 inwoners. In de zomer komen daar nog de toeristen bij die naar de spoed komen. Collega's van me die met pensioen gaan, worden niet meer vervangen. Er is al twee jaar een aanwervingsstop, uiteraard leidt dat tot een permanente onderbezetting van artsen en verplegers. De kassa van het ziekenhuis is leeg, we kunnen niets meer aankopen. Leveranciers van vaak levensreddende medicijnen weigeren ons nog krediet te verstrekken".

Geldkraan dicht
"De staatssteun voor het ziekenhuis is de laatste twee jaar gehalveerd. Bovendien hebben we de eerste helft van dit jaar nog maar 10 procent ontvangen van wat ons beloofd werd. Ja, van dat gehalveerde bedrag. De kliniek heeft twee bronnen van inkomsten: de ziekenfondsen, van wie we niets meer krijgen, en de overheid, van wie we dus nog maar een aalmoes krijgen. Onze werking staat op instorten, als er niets gebeurt, moeten we over twee maanden de deuren sluiten".

Explosie van aids
"Maar ondertussen hebben we wel 30 procent meer bezoekers dan twee jaar geleden. Grotendeels mensen die zich geen ziekteverzekering meer kunnen veroorloven en naar de spoed of de dienst van vrijwillige dokters komen voor gratis zorgen. Miljoenen Grieken en emigranten hebben geen ziekteverzekering meer. Normaal moeten ze een ticket van 5 euro remgeld betalen om de kliniek binnen te mogen, maar voor velen lukt zelfs dat niet meer. Dus komen ze naar de spoed. Mensen kunnen zich geen vaccinaties voor hun kinderen meer veroorloven, door gebrekkige screenings is er een explosie van aidsgevallen, we zien ook meer en meer mensen met tuberculose".

Tot 90 werkuren per week
"We waren de eerste kliniek in Griekenland met een vrijwilligerspraktijk, nu zie je dat in heel het land. Dokters van de Wereld sporen hun artsen aan niet meer naar het buitenland te trekken maar in Griekenland te blijven. Griekse dokters werken 80 tot 90 uren per week".

Weggeschonken medicijnen
"Vroeger moest je slechts een schijntje betalen voor medicatie, het ziekenfonds betaalde die voor 80 tot 90 procent aan de apothekers. Maar de ziekenfondsen kunnen dat niet meer en voortaan moeten patiënten in de apotheek het volledige bedrag betalen. Chronisch zieken met een pensioen van 300 tot 400 euro kunnen dat niet meer. Die kunnen hier medicatie krijgen die particulieren wegschenken. Maar die medicatie is dus niet altijd voorradig. Mensen staan soms uren in de rij om vervolgens te horen te krijgen dat hun medicijnen er niet zijn. Geloof me, in Griekenland zijn al duizenden doden gevallen door de gebrekkige zorgen van de voorbije jaren".

"Inmiddels raakte bekend dat 4 op 10 ziekenhuizen volgend jaar zullen gesloten worden. De minister van Volksgezondheid verwijst daarbij naar Denemarken, waar algemene ziekenhuizen vaak een miljoen mensen bedienen. Maar Griekenland heeft een andere geografische en demografische spreiding, je kan dat niet zomaar implementeren".

• © lb. Nierspecialiste Irini Ntaountaki. "Ja, er sterven mensen die niet hoeven te sterven".

Nierspecialiste Irini Ntaountaki is ook al maandenlang niet uitbetaald. Hoe gaat zij om met de realiteit van patiënten die ze ziet overlijden en van wie ze weet dat ze mits voldoende middelen gered hadden kunnen worden ?

Boos op de politiek
"Heel kwaad word je daarvan. Niet alleen op de Griekse politici, maar ook op de Europese politiek. Alle sociale bewegingen hier hebben bovendien niets kunnen veranderen. We zijn met duizenden de straat opgetrokken, het heeft niets geholpen. Het ziekenhuis in Alexandroupolis: hetzelfde verhaal. Daar hebben ze nog voor vijftien dagen materiaal. Alle operaties die op de agenda stonden, zijn er geannuleerd, enkel spoedoperaties worden nog uitgevoerd".

Humanitaire noodtoestand
Irini: "Het is simpel: in Griekenland zou een humanitaire noodtoestand moeten worden uitgeroepen, zodat er internationaal fondsen kunnen worden vrijgemaakt. Persoonlijk krijg ik binnenkort geen filters meer aangeleverd die nodig zijn voor de nierdialyse. Er is een alternatieve behandelingswijze, met vloeistof die in de buik van de patiënt wordt gespoten, maar ook die levering is niet gegarandeerd. Ja, er sterven mensen die niet hoeven te sterven. Maar de buitenlandse farmabedrijven weigeren nog op krediet te leveren, we kunnen geen kant meer op".

Of er dan collega's zijn die afhaken, die weigeren onbetaald door te werken?
Irini: "Drie op de vier dokters in opleiding willen weg uit Griekenland. Maar de dokters hier in de kliniek, die in vaste dienst zijn, weigeren het zinkend schip te verlaten. Wat ons overeind houdt? Onze boosheid, en onze hoop op rechtvaardigheid. We moeten doorgaan, in eer en geweten".

"Stilaan worden de Europeanen zich bewust van de ernst van de situatie, dat is het enige positieve dat deze ellende voortbrengt".

Slechter kan niet
Iannis: "We blijven optimistich. De toestand kan niet anders dan verbeteren, want slechter kan het echt niet worden. Maar, geloof ons, we hebben al op elke deur geklopt en telkens krijgen we te horen dat er geen geld is. Toen we in Heraklion gingen protesteren bij de minister van Volksgezondheid, kregen we traangas als antwoord. Maar we stoppen onze acties niet. Europa moet weten dat de gezondheidszorg in Griekenland op instorten staat, dat er dagelijks mensenlevens geofferd worden. Weet je wat het ergste is? Dat de kinderen altijd de eerste slachtoffers zijn. De nieuwe generatie heeft geen toekomst als er niet gauw wordt ingegrepen".

• © lb. Spandoeken aan de ingang van het ziekenhuis: 'Gezondheidszorg voor iedereen' en 'Geen fusie'. "We hebben al op elke deur geklopt en telkens krijgen we te horen dat er geen geld is. Toen we in Heraklion gingen protesteren bij de minister van Volksgezondheid, kregen we traangas als antwoord".

Wie een donatie wil doen aan de vrijwillige dokters in Rethymnon, kan dat op volgend rekeningnummer: IBAN:GR0201407900663002101142785 - BIC CODE:CRBAGRAAXXX en op naam van Mamalaki Agapi en Antonousaki Olga.

(*): De trojka (Europese Commissie, Europese Centrale Bank en Internationaal Monetair Fonds) droeg Athene in 2011 op 310 miljoen euro te besparen in de gezondheidszorg, en nog eens 1,43 miljard euro in de drie volgende jaren. Griekenland telt slechts 4,7 bedden per duizend inwoners - in België zijn dat er 6,8 - maar toch wordt het aantal Griekse bedden met een derde teruggeschroefd. Het aantal openbare ziekenhuiizen gaat van 133 naar 83.

(**): Voor de geruststelling: toeristen kunnen ook in privé-klinieken terecht en krijgen de kosten van de zorgen terugbetaald door hun ziekenfonds.

(***): De besparingen drijven een groeiend aantal Grieken tot zelfmoord, drugsverslaving, prostitutie en depressie. Dat is de conclusie van een studie van het medische tijdschrift The Lancet.  "We stellen een verontrustende tendens vast: meer dan een verdubbeling van het aantal zelfmoorden, meer moorden, de helft meer hiv-infecties en mensen die zeggen dat hun gezondheid achteruit is gegaan maar die niet langer  een dokter kunnen raadplegen", stelt socioloog David Stuckler.

MORGEN:
MARIA ZIET DE OMZET VAN HAAR SUPERMARKT KELDEREN -
"NO MONEY, NO FUNNY, NO HONEY"