Wat gebeurt er als Griekenland uit de muntunie stapt?

Eens in de muntunie, altijd in de muntunie. Volgens de Europese verdragen kunnen lidstaten die hun munt hebben ingewisseld voor de euro, niet uit de eurozone worden gezet. Maar een land kan altijd zelf beslissen om eruit te stappen. Als de Grieken straks geen extra geld krijgen van de andere eurolanden en het IMF, stevent Athene volgende maand af op een faillissement. En zal de druk toenemen om uit de muntunie te stappen. Maar of de Grieken daarvan beter worden, is maar de vraag. Wat gebeurt er als Griekenland beslist de drachme weer in te voeren en met 50 à 60 procent te devalueren ten aanzien van de euro?

• Bankensysteem stort in
  Om de Griekse munt goed te doen werken, is het nodig de bankdeposito’s in euro om te zetten in drachme. Maar de dreiging van zo’n conversie zal een run op de banken veroorzaken. Iedereen zal zijn geld opvragen en overbrengen naar het buitenland om te vermijden dat zijn euro’s drachmes worden. Wie alleen drachmes overhoudt, verarmt fors.

• Staatsschuld stijgt explosief
  Niet alleen bankdeposito’s worden omgezet in drachme, ook de staatsschuld. Omdat de euro sterk zal stijgen tegenover de drachme zal Athene de last van de overheidsschuld fors zien toenemen. Het land zal zijn schulden bijna zeker niet meer kunnen terugbetalen.

• Welvaart daalt drastisch
  De herinvoering van de drachme zal Griekenland in een diepe crisis storten. De Zwitserse bank UBS voorspelde dat de Grieken bij een devaluatie van de drachme met 60 procent fors aan welvaart zullen inboeten. De kosten per Griek lopen het eerste jaar op tot zowat 10.500 euro.

• Economisch herstel niet verzekerd
  Een devaluatie helpt een land competitiever te worden en zorgt voor een terugkeer van de groei. In theorie. In de praktijk moet blijken of Griekenland wel profijt kan halen uit een devaluatie en de export aan de praat krijgt. De voorbije jaren verspeelden de Grieken hun marktaandeel in het buitenland.

• Bankencrisis
  De gevolgen van een Griekse exit blijven niet beperkt tot Griekenland. Heel wat Europese banken hebben belegd in Griekse staatsschuld of participeren in Griekse banken. Zij zullen zware verliezen moeten nemen, waardoor ze in financiële moeilijkheden geraken. Overheden moeten klaar staan om banken een tweede maal te redden.

• Politieke onzekerheid
  De dagen van het kolonelsregime in Griekenland liggen al enkele decennia achter de rug. Een terugkeer naar die zwarte bladzijde in de Griekse geschiedenis lijkt zo goed als uitgesloten. Maar niets is zeker. Bijna geen enkele monetaire unie is in het verleden opgebroken zonder een vorm van autoritaire of militaire regering of een burgeroorlog.

• Gevaar op besmetting
  Wordt Griekenland het enige land dat uit de unie stapt? Die vraag zullen beleggers zich stellen bij een Griekse exit. Ierland en Portugal worden vandaag al rechtgehouden met geld van Europa en het IMF. Italië en Spanje wankelen. Kapseist de hele eurozone? Beleggers zullen dat scenario zeker uittesten.

• Euro onder druk
  Om aan de druk van de beleggers te ontsnappen is er voor de eurolanden maar één oplossing. Op termijn moeten ze meer integreren. De eurozone is vandaag vooral een monetaire unie. Meer economische en politieke integratie is noodzakelijk. Voorstellen om een ‘financiënminister voor de euro’ aan te stellen en euro-obligaties in te voeren, gaan in die richting.