Zwangere vrouwen aangewezen op traditionele genezers

Officieel moeten de traditionele genezers in Swaziland zwangere vrouwen naar een ziekenhuis sturen. Een bevel van de regering, dat de praktijken van de traditionele genezers wil ontmoedigen.

Toch is dat niet bepaald evident. De afstand naar de klinieken is vaak groot is vanaf het platteland, waardoor traditionele genezers in noodgevallen vaak niet doorverwijzen.

Maar Margeret Zondo (Gogo Zondo) staat bevallende vrouwen nog wel bij. "Je kunt iemand die al bijna moet bevallen, niet wegsturen als je de kennis hebt om te helpen. Ik geef ze ook traditionele medicijnen zodat de weeën niet te lang duren", zegt Zondo.

"Maar tegenwoordig help ik vooral met noodgevallen, omdat ik weet dat de regering liever heeft dat we vrouwen naar het ziekenhuis sturen."

Thuisbevalling
Een tweede probleem is dat  de wachthutten van het ziekenhuis, waar vrouwen vlak voor hun bevalling gehuisvest werden, zijn gesloten. Voor veel vrouwen betekent dat dat ze noodgedwongen thuis moeten bevallen.

Moedersterfte
Uit een onderzoek uit 2007 blijkt dat een derde van de vrouwen in Swaziland thuis bevalt. Het koninkrijk behoort tot de landen met de hoogste moedersterfte ter wereld. Bij elke 100.000 geboorten, sterven er 589 vrouwen.

Phumzile Mabuza, programmamanager van de Geboortezorg Eenheid van het ministerie van Gezondheidszorg, zegt dat het hoge sterftecijfer niet alleen veroorzaakt wordt door de thuisbevallingen.

"Maar toch maken we ons zorgen. De meeste vrouwen worden geholpen door traditionele genezers. Daarom wil de overheid met hen samenwerken, zodat zoveel mogelijk vrouwen in een kliniek kunnen bevallen."

Teleurstelling
Mohammed Mahdi, plaatsvervangend directeur van de Elizabeth Glaser Pediatric AIDS Foundation Swaziland (Egpaf), is teleurgesteld over de sluiting van de wachthutten. "We roepen de regering op om die faciliteiten weer open te stellen", zegt hij.

Egpaf is een niet-gouvernementele organisatie die vrouwen met hiv helpt om overdracht van het virus van moeder op kind te voorkomen.

Volgens Mahdi hebben veel voor plattelandsbewoners beter toegankelijke ziekenhuizen hun kraamafdelingen gesloten. Vrouwen die onderweg zijn naar een kraamkliniek en die niet op tijd bereiken, bevallen soms op straat of in bussen.

Renoveren
De wachthutten zijn gesloten omdat ze teveel kostten, zegt Mabuza van het ministerie van Gezondheidszorg. "Maar er zijn plannen om ze weer te openen. We zijn wachthutten aan het renoveren omdat ze te slecht waren om nog vrouwen in te laten verblijven", zegt ze.

Overvallen op verpleegsters
Criminaliteit speelde ook een rol. "Er waren 's nachts altijd oproepverpleegkundigen beschikbaar voor bevallingen, maar de overheid is daarmee gestopt omdat zij vaak werden overvallen door criminelen. Dieven deden alsof ze een vrouw kwamen brengen die moest bevallen, en roofden dan materiaal", zegt Mabuza. "We zijn nu aan het onderzoeken hoe we de veiligheid in de klinieken kunnen verbeteren." (ips/edp)