Van Rompuy in poleposition naar EU-top

De Europese regeringsleiders beslissen mogelijk vanavond, in de marge van de viering van de val van de Berlijnse Muur, over de invulling van de Europese topfuncties. Premier Herman Van Rompuy (CD&V) vertrekt naar de Duitse hoofdstad als absolute topfavoriet voor de post van de allereerste president van de Europese Unie. In zowat alle buitenlandse media prijkte hij het afgelopen weekend onbedreigd bovenaan op de kandidatenlijstjes.

'Exit Tony Blair, enter Herman Van Rompuy', schrijft de gezaghebbende Britse krant The Guardian, die de Belgische premier in poleposition plaatst om voorzitter van de Europese Raad te worden. 'Als men zoekt naar een wat anonieme, grijsharige bureaucraat zal Van Rompuy niet ontgoochelen.'

Pendeldiplomatie
De leiders van de 27 landen van de Europese Unie blazen vandaag verzamelen in Berlijn, voor de plechtige viering van de val van de Berlijnse muur, nu twintig jaar geleden. Ook José Manuel Barroso, voorzitter van de Europese Commissie, tekent present. De ideale gelegenheid om de openstaande Europese topfuncties te verdelen. Tijdens het diner dat de Duitse bondskanselier Angela Merkel de wereldleiders laat op de avond aanbiedt, zal de keuze van een voorzitter van de Europese Raad (de 'Europese president') en de hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid (de 'Europese buitenlandchef') de tafelgesprekken domineren.
 
Premier Fredrik Reinfeldt van Zweden, huidig EU-voorzitter, deed de voorbije dagen druk aan pendeldiplomatie om de twee topfuncties in te vullen. Hij consulteerde diplomaten en overlegde discreet met de regeringsleiders van de belangrijkste Europese landen. Verschillende bronnen geven aan dat er al een consensus is gegroeid over de namen van de toekomstige president en de buitenlandminister. Die zullen vanavond worden afgetoetst bij de verzamelde lidstaten. Vermoedelijk volgt er dan nog deze week een Europese top om de twee toppers officieel te bekrachtigen. De tijd dringt, want ze moeten op 1 december al aan de slag.
 
"Kanshebber nummer één"
Premier Herman Van Rompuy wordt steeds nadrukkelijker genoemd als toekomstig Europees president, de allereerste in de geschiedenis van de Unie. Volgens Europees Commissaris Karel De Gucht (Open Vld) blijkt uit zijn contacten met collega's dat Van Rompuy een "heel goede kans" maakt. Ook in diplomatieke kringen klinkt het dat de Belgische eerste minister "kanshebber nummer één" is. De Nederlandse minister-president Jan Peter Balkenende zette een indrukwekkend lobbyoffensief op poten om zijn eigen kandidatuur te pushen. Maar die lijkt, zoals vaak met dit soort Europese topfuncties, geen zoden aan de dijk te brengen of zelfs averechts te werken.
 
De Britse kranten, de voorbije weken muisstil over Van Rompuy, noemden hem dit weekend heel uitdrukkelijk als topfavoriet voor de post van voorzitter van de Europese Raad. De Financial Times roemt Van Rompuy als een "gerespecteerd bemiddelaar". Hij speelt niet mee in de eerste klasse van de wereldpolitiek, maar heeft wel respect geoogst voor het besturen van het land in moeilijke omstandigheden. De krant heeft het ook over de onvermijdelijke haiku's die Van Rompuy aan de lopende band neerpent. Die zijn een bewijs voor de "lichtere kant" van "de strenge asceet".
 
Sober en geschikt
Ook The Guardian bombardeert Van Rompuy tot voornaamste kanshebber om het tot Europees president te schoppen. In de ideale wereld zou die president iemand zijn "die het verkeer in Peking kan doen stoppen". Iemand met uitstraling dus, iemand met star quality. Voor alle duidelijkheid: Van Rompuy heeft die voor The Guardian niét. "Hij kan amper het verkeer in Brussel doen stoppen." Zijn sobere, degelijke imago maken hem volgens de krant echter uiterst geschikt voor de topjob, net als de vaststelling dat hij zich op het Europese toneel bijzonder low profile hield.
 
Als Van Rompuy vanavond de laatste stap richting Europa zet, moet CD&V in zeven haasten op zoek naar een vervanger. Verschillende bronnen dicht bij de partijtop bevestigen dat de belangrijkste CD&V'ers al werden ingelicht dat de kans nu wel heel erg reëel is dat België en de Vlaamse christendemocraten op zoek moeten naar een nieuwe eerste minister.
 
Vicepremier Steven Vanackere, zelf geciteerd als kanshebber omdat hij uitstekend ligt bij de Franstalige partijen, benadrukte gisteren op de RTBF dat hij geen kandidaat is. Gezien zijn electoraal gewicht is het volgens Vanackere de logica zelve dat Yves Leterme een tweede keer premier wordt. (Jeroen Verelst)