Telefoontaps met een derde gestegen

Het gebruik van telefoontaps als onderzoekstechniek blijft jaar na jaar sterk stijgen. In 2007 werden er nog 3.603 opdrachten gegeven om telefoons af te luisteren. Vorig jaar piekte dat aantal tot 4.881 afluisteropdrachten of een stijging van meer dan 35 procent.

Onderzoeksdiensten krijgen binnenkort bovendien meer mogelijkheden, aangezien het ministerie van Justitie werkt aan een wettelijk kader om ook gesprekken via de bij criminelen populaire internettelefoondienst Skype te kunnen afluisteren.

Sinds de federale en lokale politie enkele jaren geleden begonnen met het afluisteren van telefoongesprekken gaat het gebruik van die onderzoekstechniek in stijgende lijn. In 2002 werden er bijna 900 opdrachten gegeven om een telefoon af te luisteren, enkele jaren later, in 2007, was dat al opgelopen tot 3.603 afluistermaatregelen. Vorig jaar lag dat cijfer nog een stuk hoger: toen werden er 4.881 afluisteropdrachten uitgevoerd, zo blijkt uit een antwoord van bevoegd minister van Justitie Stefaan De Clerck op een schriftelijke vraag van Open Vld-senator Paul Wille. Voor 2009 zijn er nog geen cijfers beschikbaar.

Telefoontaps zijn een erg intrusieve techniek, daarom moet de "inzet ervan met zorg worden afgewogen, omdat ze belangrijke en fundamentele individuele rechten aantast", luidt het. Maar "het kan niet ontkend worden dat er een stijgende tendens merkbaar is in het gebruik van de telefoontap. Dit stijgend gebruik van de afluistermaatregel moet evenwel geplaatst worden tegenover het algemeen toenemend gebruik van telecommunicatie in onze maatschappij", luidt het antwoord van minister De Clerck.

Afluistertechniek omzeild via Skype
Er is evenwel een ander probleem gerezen, signaleert senator Wille, lid van de begeleidingscommissie van het Vast Comité van toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Comité I) in zijn vraag. De afluistertechniek kan omzeild worden via het internettelefonieprogramma Skype. "In de constructie die Skype gebruikt, is het blijkbaar onmogelijk om telefoongesprekken af te tappen zonder medewerking van Skype zelf", verduidelijkt Wille aan De Morgen.

"Het Koninklijk Besluit over telefoontaps uit 2003 verplicht vaste en mobiele telefonieoperatoren om indien nodig mee te werken, maar geldt niet voor internetoperatoren", vervolgt Wille. "Toen was de technologie wellicht nog niet zo ver gevorderd om aan te nemen dat je ook zou kunnen telefoneren via internet. Nu is dat wel zo, maar omdat het KB niet is aangepast aan die technologische evolutie, is de mogelijkheid tot aftappen van criminele gesprekken via Skype nihil."

Internetverkeer onderscheppen
In zijn antwoord erkent minister van Justitie De Clerck op de hoogte te zijn van het probleem. "Hoewel het aftappen van Skypegesprekken wettelijk toegestaan is, schort het op technisch vlak. Onderscheppen van Skypegesprekken betekent dat je het internetverkeer moet onderscheppen. Dat vergt een gestructureerde medewerking van de operatoren en dat vereist een aangepast KB. Er wordt momenteel gewerkt aan een nieuw KB dat de internetoperatoren verplicht technische bijstand te verlenen."

De tijd dringt volgens Wille. "Bellen via Skype wordt steeds eenvoudiger en het hoeft geen betoog dat malafide personen gebruik zullen maken van de mazen in het net." De lacune is volgens Wille ook bekend in het criminele milieu. "De BBC meldde dat criminelen elkaar Skype aanraden. Zij verwezen daarvoor naar de Italiaanse politie die een van cocaïnesmokkel verdacht persoon een medeplichtige de internetdienst hoorde aanraden. Een aanpassing van het KB is hoogdringend, want criminelen die afspraken regelen via Skype hebben vandaag vrij spel." (Nathalie Carpentier)