dmbinnenland

Kunstenaars halen uit naar Joke Schauvliege

Het magere luikje cultuur in het Vlaamse regeerakkoord én de eerste verschijning van de nieuwe minister van Cultuur Joke Schauvliege (CD&V) jagen een golf van ongerustheid door de kunstensector. Verwoorden de meesten hun bezorgdheid nog voorzichtig, dan zijn anderen, zoals Tom Lanoye en Luc Coorevits, strenger: 'Geen enkele sollicitant zou zo'n jobinterview overleven.'

Amateurtoneelgroep
Minister Schauvliege moest in 'Terzake' toegeven dat ze 'behalve met het vrijwilligerswerk' weinig affiniteit heeft met kunst en cultuur, en dat een voorstelling van een amateurtoneelgroep in Evergem zes maanden geleden haar laatste ervaring met de podiumkunsten was. Onaanvaardbaar, menen prominente spraakmakers uit de sector.

Voor Schauvliege pleit haar eerlijkheid, toen ze in haar eerste tv-interview als minister toegaf dat ze omzeggens niets afweet van kunst. "Dat ze erkent dat ze er nog niets van kent, geen probleem", zegt Vlaams volksvertegenwoordiger Bart Caron (Groen!). "Erger is dat ze er blijkbaar ook weinig belangstelling voor heeft. Cultuur is geen harde materie waar je alles over kunt leren door hard te studeren. Joke Schauvliege is een levend bewijs hoe belangrijk cultuureducatie is, zeker in het reguliere onderwijs. Daar kun je die belangstelling ontwikkelen, wat in haar geval helaas niet gebeurd is."

'Minachting'
Schrijver Tom Lanoye kant zich wel bijzonder fel tegen het feit dat keer op keer een minister van Cultuur wordt aangesteld die geen enkele ervaring in de sector heeft. "Een minister van Economie die deflatie niet van inflatie kan onderscheiden, wordt ook niet aanvaard. Maar als minister van Cultuur mag je rustig zeggen dat je van toeten noch blazen weet. Geen enkele sollicitant zou zo'n jobinterview overleven. Hieruit spreekt een grote minachting voor de kunsten", oordeelt Lanoye. "Alleen om in het buitenland grote sier te gaan maken namens Vlaanderen zijn we welkom. Geef mij dan voor Cultuur ook maar liever een kunstpaus als vakminister van buiten de politiek, zoals de Napoleon van het Voka, Philippe Muyters."

Kazachse loodgieter
"Ontluisterend voor het idee van een Vlaamse deelstaat gestoeld op het onderscheid in taal en cultuur" vindt Lanoye dat 'misprijzen' voor het eigen beleid. "Als taal en cultuur dan toch zo identiteitsbepalend zijn, kunnen we dan ook eindelijk eens een begeesterende regeringsverklaring krijgen in plaats van een binnensmonds gemompelde catalogus die bijeengeschreven lijkt door een boekhouder op sterk water? Ik blijf me ergeren aan het taalgebruik van onze ministers, dat zich in niets onderscheidt van dat van een Kazachse loodgieter na twee jaar inburgeringscursus."

Sterk departement
Dat Cultuur bij de bevoegdheidsverdeling telkens opnieuw het ondergeschoven kindje blijkt te zijn, verwondert Dany Vandenbossche (sp.a) niet. "Ik herinner me geen enkel groot publiek debat over cultuurbeleid. De politici die zich met cultuur inlaten, zijn vandaag hun gras aan het afrijden", zegt hij met een bittere glimlach.

Vandenbossche is oud-voorzitter van de commissie Cultuur in het Vlaams Parlement, maar zag zijn politieke loopbaan op 7 juni beëindigd omdat er voor hem geen verkiesbare plaats meer in zat. "We moeten Schauvliege niet beoordelen op haar parate kennis, wel op haar vermogen om een sterk kabinet rond zich te verzamelen en daarmee haar departement te verdedigen in de zware besparingsronde die er zit aan te komen."

Luxeproduct
"De bui van de crisis komt hoe dan ook onze kant op", vreest Luc Coorevits van Behoud de Begeerte dan weer. "Aan het publiek in de schouwburgen zullen we merken dat in tijden van crisis cultuur weer als een luxeproduct gezien wordt. Dat is duidelijk ook de visie van deze regering. Cultuur was blijkbaar echt wel het laatste overschotje op de onderhandelingstafel. Ze hebben het bij Natuur gevoegd omdat dat zo mooi rijmt."

Oppositiestem Bart Caron vindt de versplintering van bevoegdheden eveneens onbegrijpelijk. "Cultuur behoort ofwel bij Onderwijs ofwel bij Media. Ook nu zal de cultuurminister ondervinden hoe moeilijk het is een culturele politiek uit te bouwen zonder dat die gesteund wordt door de audiovisuele media en de openbare omroep, waarover de bevoegdheid bij de mediaminister ligt."

Ergernis
Ergernis is er dan ook over het wel zeer korte hoofdstuk cultuur in het regeerakkoord: anderhalve pagina op een totaal van honderd. Bart Caron: "Het is een onsamenhangend brouwsel zonder begeestering. Er is geen liefde voor de kunsten en kunstenaars, voor theatermakers, auteurs of muzikanten. Stuk voor stuk woorden die niet eens in de tekst staan."

Luc Coorevits concludeert met enig cynisme dat "de nieuwe minister van Cultuur een ceremoniële functie bekleedt. Het beleid voor de komende drie jaar is gebetonneerd door haar voorganger Anciaux. Daarna beslist zij wel over de nieuwe subsidieronde. Dat geeft haar veel meer dan honderd dagen om de sector te leren kennen".

Bloemen voor Joke
Elders in de kunstensector wordt beduidend voorzichtiger gereageerd. De Verenigde Organisaties voor BeeldKunst (VOBK) stuurde zondag zelfs al meteen een ruiker bloemen naar de toen nog niet eens beëdigde nieuwe cultuurminister. "Wij zijn ontgoocheld over de magere aandacht voor kunst in het regeerakkoord", zegt coördinatrice Fran Devos, "maar wij hebben goede hoop dat minister Schauvliege haar naam als goede bestuurster zal waarmaken."

Paul Corthouts van het Overleg Kunsten Organisaties wil niet blind blijven voor de hoopvolle signalen in het regeerakkoord. "De beloofde continuïteit is van groot belang, zowel in de prioriteit voor cultuurparticipatie als in de aandacht voor de positie van de kunstenaar. Verder hopen wij dat deze regering de impuls voor internationale uitstraling niet begrijpt als het voor de kar spannen van kunstenaars voor een politiek verhaal."

Ook artistiek leider Jan Goossens van de KVS roept op tot dialoog met een "nieuwe minister die onbevangen staat tegenover een voor haar nieuwe sector. Intens overleg is zeer wenselijk. Bij een achterhaalde stellingenoorlog over de schotten tussen amateur- en professionele kunsten heeft niemand baat". Goossens vindt wel dat de nieuwe regering een mooi gebaar zou stellen door zelf meer actief aan cultuurparticipatie te doen. "Impulsen hoeven niet altijd veel geld te kosten. Als de regering een keer per maand samen een voorstelling of een expo zou bezoeken, zou dat een mooie geste zijn." (Bart Eeckhout)