dmbinnenland

Socialistische verrassing over defenestratie van Vandenbroucke

Niemand die publiekelijk een onvertogen woord in de mond nam over de defenestratie van Frank Vandenbroucke. Ook al omdat in de partijtop niemand écht rouwt om zijn afscheid, maar in de tweede rij wordt wel degelijk gemord. 'Iemand als Frank mogen we nu niet verliezen.'

Vandenbroucke liet het uitwendig niet aan zijn hart komen. Tijdens de bijeenkomst van de fractie maakte hij een onthechte indruk, en in het parlement ging hij bescheiden op de achterste rij zitten. Maar hij verkoos wel om afwezig te blijven tijdens de eedaflegging van de regering.

Ontgoocheling
Als er gisteren één mantra gedebiteerd werd bij de socialisten, dan wel dat de ministerkeuze het "prerogatief van de voorzitter" is. En sommigen probeerden de aandacht van de affaire-Vandenbroucke af te leiden met een lofzang op nieuwkomer Ingrid Lieten, een "sterke madam" en een stamboeksocialiste bovendien. Haar vader was ooit senator voor de partij, vandaar.

Maar hoezeer de partijtop ook de aandacht van Vandenbroucke wilde afleiden, daar slaagde ze niet echt in. "Er heerst binnen de Vlaamse fractie een breed gedragen gevoel van ontgoocheling", zegt een socialist.

Gemor
Nu hoopt de partijtop dat de bladzijde zo snel mogelijk kan worden omgeslagen, en werd volop gesproken over een "nieuwe start". Maar ze had kennelijk wel rekening gehouden met gemor, en dus werd de bijeenkomst van de Vlaamse parlementsfractie al snel een therapeutisch moment. "Gennez zei dat ze een nieuwe start wil maken", zegt een socialist, "maar dat zijn nogal holle argumenten."

Een andere vraagt zich af waarom Vandenbroucke nu weg moest.
"We hebben daar eigenlijk geen verklaring voor gekregen tijdens de fractievergadering. Ik denk dat ze hem er al uit wilden toen ze hem vroegen als Europees lijsttrekker. Als ze hem dat toen al hadden gezegd, was alles veel duidelijker geweest. Ik vraag me trouwens af of Frank echt wel zo onhandelbaar was." Of: "Hier is met een scenario gewerkt om Frank systematisch te beschadigen."

Niet geïsoleerd
Velen willen desondanks een eind meestappen in het verhaal dat Vandenbroucke geen teamspeler is. Maar ze kunnen weinig waardering opbrengen voor de manier waarop hij aan de kant is geschoven. En dan blijkt dat Vandenbroucke niet zo geïsoleerd staat in de partij als soms gesuggereerd.

"Er waren veel steunbetuigingen op de fractie, en ja, die waren oprecht", zegt een socialist. "Want wij willen dat zo iemand een rol van betekenis blijft spelen. We hebben een warme oproep daarvoor gedaan. Frank heeft evidente kwaliteiten, en spreekt bovendien een electoraat aan dat niet typisch socialistisch is. Hij is te belangrijk voor de partij om hem nu te verliezen."

Sommigen formuleerden hun kritiek ook openlijk. Zoals de Gentse burgemeester Daniel Termont, die meent dat het allemaal wat eleganter had gekund. "De aanstelling van de ministers is de bevoegdheid van Caroline Gennez, maar ik was verrast door de manier waarop." Dat vindt ook Marc Elchardus, de voorzitter van de Socialistische Mutualiteiten die onder het voorzitterschap van Steve Stevaert een tijdlang partij-ideoloog was. "Persoonlijk ben ik wel een beetje beduusd na de verplichte exit van Frank Vandenbroucke. Het is wat vreemd dat het boegbeeld van de kiescampagne op zo'n manier wordt afgeserveerd."

Geen commentaar van 'krokodillen'
Maar voor de rest: 'no comment', zeker niet bij de oude krokodillen van de partij. "Met de krokodillen hebben wij afgesproken om ons niet te mengen", zegt Freddy Willockx. "De voorzitter kiest. En of het niet allemaal wat eleganter had gekund? Wat heet elegant? De politiek is een harde stiel, en Frank kent de regels. Ik heb trouwens ook zoiets mogen meemaken tien jaar geleden. Minister is geen eeuwige functie, en nu komt het erop aan dat we de rangen sluiten. Caroline is er trouwens in geslaagd om een meer dan behoorlijk team samen te stellen, dus laat ons focussen op de positieve zaken."

Gelaten Vandenbroucke
En Vandenbroucke zelf, die onderging het hele circus rondom zijn persoon enigszins gelaten. Hij stemde in de fractie mee voor het regeerakkoord en maakte volgens zijn partijgenoten een onthechte indruk. "De steunbetuigingen hebben hem duidelijk deugd gedaan, en hij heeft zich heel fair opgesteld."

Maar dat er wel degelijk wonden zijn geslagen, bleek tijdens de plenaire sessie van het Vlaams Parlement. Vandenbroucke ging achteraan zitten, naar eigen zeggen om "alles goed in ogenschouw te nemen." Toen Caroline Gennez probeerde hem naar voren te krijgen zorgde dat voor een pijnlijk moment: de ex-minister negeerde haar namelijk straal, en zijn lichaamstaal liet aan duidelijkheid niets te wensen over. Voor de eedaflegging zelf bleef hij helemaal weg.

"Mijn afwezigheid in het parlement had geen bijbedoelingen", benadrukt hij zelf. "Ik heb in de namiddag het parlement verlaten omdat ik nog een heleboel praktische en technische zaken moest regelen voor de overdracht van mijn kabinet. Ik moest ook niet echt aanwezig zijn want het ging over het regeerakkoord. En dat ken ik vrij goed."

Vanvelthoven ingetogen
Met alle aandacht die naar Vandenbroucke uitging zou men haast vergeten dat er gisteren ook nog een tweede ontgoochelde was: Peter Vanvelthoven. Maar hij reageerde veeleer ingetogen. "Ik was er graag bij geweest, dus ja, ik ben teleurgesteld. Op de fractie toonden velen zich verrast door de keuze van Caroline. Verschillende leden hebben de verdienste van Frank mooi in de verf gezet. Er was heel veel empathie met Frank en met mij. Maar goed, er zijn de afgelopen jaren voortdurend vraagtekens geplaatst bij Caroline. Ondertussen moet duidelijk zijn dat ze de job aankan." (Fabian Lefevere, Bart Eeckhout en Tine Peeters)