Begrotingstekort naar 20 miljard

De federale begroting stevent af op een tekort van minstens 18 miljard euro, of ruim 5 procent van het bnp. Dat vernam De Morgen in regeringskringen. Het tekort overtreft alle onheilsscenario's van de voorbije maanden, en in regeringskringen wordt gewaarschuwd voor een snoeiharde besparingsronde in het najaar.

Net voor de federale ministers met vakantie gaan, worden ze geconfronteerd met hallucinante begrotingscijfers. Staatssecretaris voor Begroting Melchior Wathelet (cdH) legt ze vrijdag voor aan de ministerraad en er blijkt weinig reden tot optimisme uit. De crisis slaat harder toe dan verwacht, en zal ook een stuk langer duren. Het tekort bedraagt minstens 18 miljard euro, "en wellicht nog een stuk meer". Meerdere regeringsbronnen bevestigen dat aan De Morgen. Het cijfer van 20 miljard, 6 procent van het bnp, komt erg nabij.

Sociale zekerheid
Vandaag bespreken technische regeringswerkgroepen de cijfers, maar veel zullen ze niet meer verschuiven. Het grote zorgenkind is de sociale zekerheid, die volgend jaar met een gat van 5,5 miljard geconfronteerd wordt. Dat is meer dan 10 procent van het totale budget van om en bij de 50 miljard. Tegelijkertijd stijgen de uitgaven voor de werkloosheid, vooral de tijdelijke werkloosheid. Bovendien klappende fiscale ontvangsten ineen door de crisis. Tegenover mei van vorig jaar liggen ze nu al 7,7 miljard euro lager. Bedrijven die met een gebrek aan cashflow kampen, vragen zelfs massaal betaalde voorafbetalingen terug aan de fiscus. Daar wordt nog onderzocht of dat wel kan. "Uiteindelijk zullen de fiscale ontvangsten nog lager liggen dan we nu aannemen", zegt een bron.

Te optimistisch
Zo komt het dat het voorspelde begrotingstekort op korte termijn erg snel gestegen is. Eind vorig jaar ging de regering nog uit van een evenwicht. Toen de economische groei bijgesteld werd, ging het voorspelde tekort naar 3,4 en later al meteen naar 4,2 procent. Ook dat blijkt dus nog te optimistisch.

Intussen blijkt dat de kritiek van de Europese Commissie terecht was. Die verplichtte de Belgische regering om in september een nieuw stabiliteitspact in te dienen, onder meer omdat de schattingen te optimistisch waren. "Er was geen enkele reden om te denken dat wij een kleiner tekort zouden hebben dan onze buurlanden", geeft een meerderheidsbron toe. "Met onze open economie ademen we mee op het tempo van Frankrijk en Duitsland." Voor de hele eurozone rekent de commissie op een tekort van 5,3 procent.

Harde besparingsronde
De besparingsronde in het najaar zal dan ook ongemeen hard worden. Ook al omdat de rente met 0,1 procent stijgt. Toen de regering-Dehaene in de jaren negentig het mes bovenhaalde, werd dat voor een stuk gecompenseerd door een dalende rente, maar daarvan is nu geen sprake. "We zullen overal moeten besparen: in de RSZ of in het overheidsapparaat", zegt een regeringsbron. "Ook de deelstaten zullen hun steentje moeten bijdragen."

Onvermijdelijk zal in het najaar een aanpassing van de financieringswet op tafel belanden. Ook een discussie over een belastingverhoging is onvermijdelijk, al is dat voor de liberale regeringspartijen vooralsnog een zwaar taboe. (Fabian Lefevere)