"Vlaanderen stevent af op schuld van 10 miljard tegen 2014"

Bij een ongewijzigd beleid stevent de Vlaamse begroting tegen 2014 af op een schuld van bijna 10 miljard euro, zonder dat er ruimte is gebaseerd voor nieuwe initiatieven. Dat blijkt uit cijfers van de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV). Het adviesorgaan stelt dat de vorige bewindsploeg vanaf 2008 een te expansieve begroting heeft aangehouden, wat nog bovenop de financiële crisis en de reddingsoperaties voor de financiële sector kwam.

Dramatische situatie
Normaliter brengt de SERV de tweede woensdag van juli zijn jaarlijks begrotingsadvies uit. Op vraag van formateur Kris Peeters beslisten de sociale partners een tussentijds advies op te stellen met daarin de belangrijkste vaststellingen voor de komende regeerperiode. Ze hebben het daarin over een "dramatische situatie". Het verschil tussen de beleidsruimte van de vorige en huidige regeerperiode krijgt het motto "van grote weelde naar grote zuinigheid" mee.

Zo zou de Vlaamse overheid tegen 2014 aankijken tegen een schuld van bijna 10 miljard euro, inclusief de schulden die zijn aangegaan voor de injecties in de financiële sector. "Een voor Vlaanderen ongekend hoog niveau", luidt het. De SERV merkt daarbij op dat het om ongewijzigd beleid gaat, waarbij geen extra beleidsinitiatieven ingecalculeerd zijn, maar waarbij er wordt van uitgegaan dat de regering een oplossing vindt voor een aantal pps-constructies.

Economische crisis
De adviesraad wijst op twee belangrijke factoren die aan de basis liggen van de weinig rooskleurige cijfers. Zo heeft de financieel-economische crisis een zwaar gat in de begroting geslagen. De Vlaamse regering heeft niet alleen in het verleden opgebouwde reserves moeten aanwenden voor reddingsoperaties, het was ook nodig daarvoor nieuwe schulden aan te gaan. Bovendien heeft de crisis een zware impact op de ontvangsten. "In vergelijking met de realisaties in 2008 verwachten we een daling van de ontvangsten in 2009 met meer dna 900 miljoen euro en het zal tot 2011 duren vooraleer de nominale ontvangsten weer uitstijgen boven het niveau van 2008", luidt het.

Structureel probleem
Opmerkelijk is dat de SERV ook op een structureel probleem wijst. Vanaf 2008 en zeker in 2009 heeft de Vlaamse begroting volgens de raad een groeipad aangehouden dat ver uitstijgt boven de structurele groei van de ontvangsten. Tot en met 2007 bleef de Vlaamse begroting onder dat structurele groeipad, maar vanaf nadien ging ze daar fors bovenuit. Op die manier gemeten zou in 2009 de structurele kloof opgelopen zijn tot 1,32 miljard euro, aldus de SERV.

Spreidingstraject
Het adviesorgaan pleit ervoor dat de budgettaire sutuatie deze legislatuur wordt rechtgetrokken. Het schuift daarvoor enkele scenario's naar voren. Ofwel stemt de nieuwe bewindsploeg tegen 2010 terug af op een begroting in evenwicht, waarbij zowel de structurele kloof als de weerslag van de crisis dat jaar volledig weggewerkt zijn. Ofwel kiest ze voor een spreidingstraject, waarbij ze in 2010 de structurele ontsporing wegwerkt en de effecten van de crisis over de ganse regeerperiode spreidt. Bij dat tweede traject zijn nog twee pistes mogelijk, namelijk een afbouw van de schuld tegen 2014 of over een iets langere termijn.

Tekort van miljard in 2009
Volgens de ramingen van de SERV zou 2009 afsluiten met een tekort van iets meer dan 1 miljard euro. Bij het traject 'begroting 2010' moeten vanaf 2010 maatregelen worden genomen op jaarbasis en recurrent aan te houden voor ongeveer 1,9 miljard euro, hetgeen overeenstemt met bijna 8 procent van de primaire uitgaven.

Bij de spreidingstrajecten wordt gerekend op maatregelen met een effect in 2010 die hetzij de geraamde structurele kloof voor 100 procent of 75 procent wegwerken. In die gevallen zou een jaarlijkse recurrente besparingen van respectievelijk 1,3 of 1 miljard euro nodig zijn. (belga/ka)