dmbinnenland

"Kabinet Vandeurzen moest Fortis-uitspraak beïnvloeden"

Het kabinet van ex-premier Yves Leterme en van vicepremier Didier Reynders hebben het kabinet van toenmalig Justitieminister Jo Vandeurzen ingeschakeld om het Fortis-proces voor het hof van beroep te beïnvloeden. Die conclusie trekken sp.a en Ecolo/Groen! uit de vaststellingen in de Fortis-onderzoekscommissie, waarvan het verslag straks wordt besproken in de plenaire Kamer.

Zoals bekend kwam het maandagnacht tot een stemming tussen meerderheid en oppositie over de conclusies die de onderzoekscommissie zou trekken uit de contacten die plaatsvonden in de aanloop naar 12 december, toen het hof van beroep van Brussel de verkoop van Fortis aan BNP Paribas opschortte.

Conclusie niet ver genoeg
In het meerderheidsverslag staat dat bepaalde contacten in die fase een schending van het principe van de scheiding der machten zouden kunnen inhouden. De oppositie vond dat die conclusie niet ver genoeg gaat. Eerder was wel een consensus ontstaan over de contacten bij het tot stand komen van het advies van substituut Paul D'haeyer tijdens het proces in eerste aanleg. Die hebben volgens het verslag het principe van de scheiding der machten in gevaar gebracht.

Verslaggever Renaat Landuyt en ondervoorzitter Jean-Marc Nollet stellen dat na die eerste conclusie de intellectuele oefening in de commissie werd stopgezet en er sindsdien aan politiek werd gedaan. Daarom werkten ze een alternatief verslag uit. Daarin concluderen ze dat er in de fase voorafgaand aan de uitspraak van het arrest duidelijk sprake was van een schending van de scheiding der machten.

Staat belanghebbende partij
"Voor de Kamer is het duidelijk dat de talrijke contacten die die dag (12 december) door de kabinetten werden gelegd tot doel hadden te verhinderen dat het arrest van de 18de kamer van het hof van beroep te Brussel zou kunnen worden uitgesproken op de door zijn zetel voorziene dag. Voor de Kamer is het duidelijk dat deze contacten en het gebruik dat hiervan werd gemaakt, het principe van de scheiding der machten in gevaar hebben gebracht en des te erger zijn, aangezien de staat belanghebbende partij was", luidt het in hun verslag.

Landuyt wees erop dat minister Vandeurzen op een bepaald moment zijn kabinet, "weliswaar te laat", zowel telefonisch als per sms de instructie heeft gegeven zijn handeling te beperken tot een vraag om informatie. "In het recht noemt men dat soms een bekentenis", aldus de sp.a'er. "Hij stond op de rem, maar eigenlijk was het te laat. Het ongeval was al gebeurd".

Reynders
Het oppositielid voegt er nog aan toe dat Vandeurzen het instrument was van de kabinetten Leterme en Reynders. Voor Landuyt zou de MR-vicepremier eigenlijk ook ontslag moeten nemen. "Hij zou de ethische norm van Vandeurzen moeten volgen", stelde Landuyt achteraf.

Ook in de fase na het arrest, met de discussie over het al dan niet cassatieberoep aantekenen op basis van artikel 1088 van het gerechtelijk wetboek, liep het volgens sp.a en de groenen mis. Landuyt had het over een totale normvervaging in hoofde van de regering. Men heeft immers de bevoegdheid van de minister van Justitie en het belang van de partijen met elkaar verward.

Eigen aanbevelingen
Ecolo/Groen! en sp.a hebben ook een eigen rist aanbevelingen op papier gezet. De belangrijkste is dat er een wettelijk verbod moet komen op het detachteren van ambtenaren van het openbaar ministerie naar andere ministers dan die van Justitie. Ook vinden ze dat de controle op de werking van het gerecht anders moet lopen dan via de procureurs. De vaststellingen van de onderzoekscommissie maken immers duidelijk dat de schijn van beïnvloeding of druk snel gewekt is.

Ook vinden ze dat procureurs kantoor moeten houden buiten de rechtbank en moet er een verbod komen op de mogelijkheid dat procureurs zomaar dossiers kunnen laten weghalen bij de griffie. Een andere aanbeveling houdt in dat advocaten niet zomaar op algemene wijze het beroepsgeheim kunnen inroepen om niet te moeten verschijnen voor een onderzoekscommissie. (belga/sps)