Emoties laaien hoog op in Kamercommissie Justitie

dm UPDATE In de Kamercommissie Justitie vond deze voormiddag een bijwijlen hevige emotionele en politieke discussie plaats tussen meerderheid en oppositie over waarom er geen onderzoekscommissie komt over de bankoperaties van de regering. Later op de dag spreekt de Kamercommissie zich nog uit over de oprichting van een onderzoekscommissie die moet nagaan of het gerecht politieke beïnvloed is geweest in het proces rond de verkoop van Fortis.

Andere commissie
De Kamer richtte begin december al een bijzondere commissie op die de bankoperaties van de regering tegen het licht moet houden. Hoewel de meerderheid naar aanleiding van de crisis rond de beïnvloeding van het gerecht en de val van de regering pleitte voor één onderzoekscommissie, zal die onderzoekscommissie dan toch alleen maar het luik van de scheiding der machten onder de loep nemen. De bijzondere commissie blijft daarnaast bestaan.

Hoewel de commissie Justitie voor de middag in principe eerst diende te beslissen welk wetsvoorstel zou worden besproken, barstte meteen de politieke discussie los. De oppositiepartijen sp.a, Ecolo/Groen!, Vlaams Belang, N-VA en LDD eisten volledige klaarheid over heel het dossier. Niet enkel over het principe van de scheiding der machten, maar ook over de manier waarop de regering de bankcrisis heeft beheerd.

Offensief Van der Maelen
Volgens sp.a-Kamerlid Dirk Van der Maelen is het onvoorstelbaar dat er geen onderzoekscommissie komt die moet uitspitten hoe de regering de bankoperaties heeft uitgevoerd. Hij zwaaide met vertrouwelijke documenten die volgens hem aantonen dat de grootste financiële crisis in 100 jaar door Yves Leterme en Didier Reynders amateuristisch en op een klungelige manier is aangepakt.

Nog voor het eigenlijke debat over de oprichting van de Fortis-onderzoekscommissie van start ging, kwam Van der Maelen aandragen met documenten over de verkoop van de Nederlandse activiteiten van Fortis aan Nederland en de verkoop van Fortis aan BNP Paribas.

De deal met Nederland is volgens Van der Maelen in strijd met de vennootschapswetgeving. De bestuursorganen werden hier volledig buitenspel gezet. Leterme en Reynders onderhandelden het akkoord, maar de bestuursorganen dienden achteraf zonder kennis van zaken de deal te ondertekenen. "Indien Fortis Holding dat wil, kan de vernietiging van de overeenkomst makkelijk worden bekomen",
meent de sp.a'er.

Geklungel
Dat de deal met de Nederlandse regering, goed voor 16,8 miljard euro, op een A4'tje past, bewijst volgens de Vlaamse socialist dat het hier gaat "om geklungel zonder voorgaande in de financiële geschiedenis van België". Van der Maelen wijst er overigens op dat de adviseur van Fortis Holding, Morgan Stanley, de Nederlandse activa schatte op 22 miljard euro.

Wat de deal rond de verkoop van Fortis aan BNP Paribas betreft - die ook werd afgesloten zonder dat de bestuursorganen daarbij werden betrokken - stelt Van der Maelen dat de Fransen alleen maar voordelen hebben bedongen en dat de financiële kater voor België was.

De waarde van Fortis Bank werd geschat op 11 miljard, terwijl de eigen middelen 22,929 miljard bedroegen. De verzekeringsactiviteiten werd volgens de sp.a'er 33 procent te laag ingeschat. Daarnaast heeft de Belgische overheid al 4 miljard euro verloren omdat de waarde van een BNP Paribas-aandeel werd vastgelegd op 68 euro, terwijl die op dit moment nog maar de helft waard zijn. Ook al is de verkoop nog niet rond, kan hieraan niets meer worden gewijzigd, benadrukte de sp.a'er.

Risico's
Van der Maelen wees er ook nog op dat BNP Paribas alle risico's heeft afgestoten. De Franse bank moet de toxische producten slechts voor 10 procent financieren en mocht zelf kiezen welke producten ze wou houden en welke niet.

Conclusie voor Van der Maelen: "Leterme en Reynders hebben juridisch knoeiwerk geleverd en België en Fortis een zeer slechte dienst bewezen. Dat Reynders geen onderzoekscommissie wil, begrijp ik volledig. Maar ik begrijp niet waarom CD&V en de andere partijen een onderzoekscommissie blokkeren. CD&V duldde Reynders in Leterme I en laat hem nu ook ongemoeid in Van Rompuy I", dixit Van der Maelen.

Doofpotoperatie
Jean-Marc Nollet (Ecolo) voegde eraan toe dat hij de documenten over de verkoop heeft opgevraagd, maar in de Wetstraat 16 bot ving.

"Dit is een keuze tussen parlementaire geloofwaardigheid en een doofpotoperatie. Dit gaat over 30 à 40 miljard verlies voor de spaarders. Dit is groter dan Lernout&Hauspie. We kunnen enkel alles te weten komen indien we mensen onder ede kunnen laten getuigen", verklaarde Jean-Marie Dedecker (LDD).

Stefaan Van Hecke (Groen!) benadrukte dat de meerderheid onder druk van de regering een bocht heeft genomen. "Het betere bochtenwerk, in de goede christelijke traditie", zei hij.

Vuurwerk
De discussie zorgde geregeld voor vuurwerk tussen meerderheid en oppositie. Open Vld-fractieleider Bart Tommelein stelde dat hij altijd heeft gepleit voor een bijzondere commissie rond de bankcrisis. Zijn sp.a-collega Peter Vanvelthoven wierp hem uitspraken voor de voeten die anders doen vermoeden.

Op vraag van Vlaams Belang-fractieleider Gerolf Annemans beloofde de meerderheid dat de onderzoekscommissie én de bijzondere commissie over de bankoperaties tegelijkertijd van start kunnen gaan. Indien nodig kan de bijzondere commissie worden omgevormd tot een onderzoekscommissie, benadrukte CD&V-fractieleider Servais Verherstraeten, die verwees naar het wetsvoorstel dat daarover begin december groen licht kreeg van de Kamer. De CD&V'er betreurde de verklaringen over doofpotoperaties. "Het is achteraf dat conclusies moeten worden getrokken, niet vooraf", poneerde hij.

PS-fractieleider Thierry Giet beklemtoonde dat de bijzondere commissie niet mag aanvaarden dat iemand weigert documenten over te maken. Ook hij wil naar eigen zeggen dat de onderzoekscommissie en de bijzondere commissie nu snel uit de startblokken schieten.
Het debat wordt in de namiddag voortgezet. Nadien volgt de stemming. (belga/sps/sam)