"Juridische bijstand in gesloten centra onvoldoende"

dm UPDATE Vreemdelingen die in ons land in een gesloten centrum verblijven, hebben onvoldoende toegang tot juridische bijstand. Dat is de voornaamste kritiek in het rapport "Recht op recht in de gesloten centra voor vreemdelingen", dat vandaag werd voorgesteld door acht ngo's. De organisaties beschuldigen de Dienst Vreemdelingenzaken er van zo veel mogelijk mensen te willen uitwijzen.

Hindernissenparcours
Vreemdelingen die in een van de zes Belgische gesloten centra verblijven, kunnen hun recht op verdediging niet altijd naar behoren uitoefenen. Vaak is er sprake van een hindernissenparcours: de mensen zijn kwetsbaar omdat ze opgesloten zitten, het is moeilijk om contact te hebben met de buitenwereld, vreemdelingen hebben soms geen advocaat, en soms een onervaren of ongeïnteresseerde advocaat, en ze beschikken over onvoldoende correcte informatie.

Personeel
Cédric Vallet van het CIRE (Coordination et Initiatives pour Réfugiés et Etrangers) wees erop dat het personeel van de gesloten centra (en vooral de sociaal assistenten) een belangrijke rol speelt. Opgesloten vreemdelingen zijn namelijk voortdurend afhankelijk van het personeel, dat als tussenschakel optreedt tussen hen en de advocaten of de Bureaus voor Juridische Bijstand. Volgens Vallet zijn die personeelsleden echter niet neutraal, aangezien zij in dienst zijn bij de Dienst Vreemdelingenzaken. "Het zijn ambtenaren die de opdracht hebben de vreemdelingen te doen vertrekken", aldus Vallet. Daarom vinden de ngo's het een beter idee dat die personeelsleden in de toekomst niet langer een contract zouden hebben bij die overheidsdienst.

Snelle verbeteringen
In totaal formuleren de acht organisaties een vijftigtal aanbevelingen om voor snelle en concrete verbeteringen te zorgen, zodat de opgesloten vreemdelingen toegang zouden krijgen tot een efficiënte en kwalitatieve juridische bijstand. Zo vinden de organisaties dat opgesloten vreemdelingen in de gesloten centra een onafhankelijk juridisch advies moeten kunnen krijgen. Een ander voorstel is dat het personeel van de gesloten centra het dossier automatisch zou moeten overmaken aan de advocaat. Ook pleiten de ngo's voor het oprichten van een juridische eerstelijnspermanentie in de gesloten centra en willen ze dat de vorming van advocaten verbeterd wordt.

Hoog verwachtingen advocaat
Sylvie Micholt, advocaat aan de balie van Brugge, liet vandaag weten dat opgesloten vreemdelingen vaak hoge verwachtingen hebben van hun advocaat, vaak een pro deo. De advocaten zijn vaak echter niet goed op de hoogte van asielrecht, omdat dat verwaarloosd wordt in de opleidingen rechten. Ook moeten de advocaten veel tijd en energie steken om bij de administratie de dossiers van hun cliënten te verkrijgen, stelt de advocate.

Obstakel
"De Dienst Vreemdelingenzaken respecteert de rol van de advocaten niet. De advocaat vormt een obstakel voor het doel van de Dienst Vreemdelingenzaken". Dat doel is zoveel mogelijk mensen uitwijzen, beklemtoonde Pieter De Gryse, directeur van Vluchtelingenwerk Vlaanderen, vandaag bij de voorstelling van het rapport.

Het rapport "Recht op recht in de gesloten centra voor vreemdelingen" is al het tweede rapport over de situatie in de gesloten centra voor vreemdelingen. Het vorige rapport dateert van 2006. Acht ngo's werkten mee aan het rapport: Aide aux Personnes Déplacées, Caritas International - België, CIRE (Coordination et Initiatives pour Réfugiés et Etrangers), Jesuit Refugee Service - Belgium, MRAX (Mouvement contre le Racisme, l'Antisémitisme et la Xénophobie), Point d'Appui, Sociale Dienst Socialistische Solidariteit (SESO) en Vluchtelingenwerk Vlaanderen.

Reactie DVZ
De Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) meldt dat elke bewoner recht heeft op bijstand van een advocaat. "Sommige bewoners verkiezen een privéadvocaat, anderen krijgen een pro-Deoadvocaat toegewezen en nog anderen wensen geen bijstand van een advocaat", luidt het. "De advocaat kan zijn cliënt dagelijks ontmoeten tussen 8 en 22 uur in speciale lokalen. (belga/ka)