Bert Anciaux ijvert voor hervorming van Taalunie

De Nederlandse Taalunie kost Vlaanderen en Nederland elk jaar 14 miljoen euro. Wat de organisatie met dat geld allemaal doet, is volgens de huidige Taalunievoorzitter Bert Anciaux niet duidelijk genoeg voor het grote publiek. Een hervorming dringt zich op.

Over de functie van de Taalunie, vooral bekend als samensteller van
het Groene Boekje en de regelaar van onze spelling, is eerder dit jaar al flink wat gedebatteerd. De lont werd aan het vuur(tje) gestoken door schrijver Benno Barnard, die de Nederlands-Vlaamse beleidsorganisatie onder meer verweet geen actieve strijd te leveren tegen wat hij de taalverloedering noemde.

De Taalunie reageerde door duidelijk te maken dat ze geen taalpolitie wil zijn. "Geen enkele organisatie is er ooit in geslaagd de natuurlijke evolutie van een taal stop te zetten door alles te verbieden wat afwijkt of ongewenst is", schreef algemeen secretaris Linde van den Bosch.

Wat de Taalunie dan wel doet? Concreet verwees de organisatie onder meer naar inspanningen die ertoe hebben geleid dat veel gebruiksaanwijzingen ook in het Nederlands zijn opgesteld. Daarnaast werd de ondersteuning genoemd die de Taalunie biedt aan initiatieven om nieuwkomers Nederlandse lessen aan te bieden.

Democratisering

Nuttig werk, erkent Anciaux, maar niet voldoende. En zeker niet voldoende zichtbaar. Als voorzitter van het comité van ministers, het orgaan dat het beleid van de Taalunie moet uittekenen, wil hij het komende jaar de organisatie in de eerste plaats democratiseren. "Anders dan Benno Barnard ben ik niet voor een Taalunie naar het starre model van de Académie Française. Ik bepleit eerder het tegendeel. Ik vind dat de bevolking net meer betrokken moet worden bij het taal- en letterenbeleid. Als de Taalunie al bekend is bij een breder publiek, dan vanwege haar rol in de spellingshervorming. Over de meest recente hervormingen is de bevolking nooit iets gevraagd. Als dat wel was gebeurd, hadden we misschien fouten kunnen vermijden."

Om de bevolking direct bij het taalbeleid te betrekken denkt Anciaux onder meer aan wedstrijden. "Waarom schrijft de Taalunie geen wedstrijd uit om een Nederlands woord te vinden voor de iPhone? Ik ben er zeker van dat je de bevolking op die manier enthousiaster krijgt voor het taalbeleid, een thema waar de mensen bij stilstaan, maar dat wel iedereen aanbelangt."

Anciaux pleit verder nog voor een Taalunie die een veel actievere rol speelt in de socialisering via taalverwerving. "De organisatie moet nog veel meer instrumenten aanreiken om nieuwkomers via taal uit hun isolement te halen. En ook het internationale beleid moet actiever. Zo weet ik dat er in Kinshasa een grote vraag is om Nederlands te leren. Ook daar is een taak weggelegd voor de Taalunie. "

Om al die plannen te kunnen realiseren wil de minister ook de instelling zelf democratischer maken. "Het beleid van de Taalunie kan niet direct afgestraft worden door een democratisch verkozen instelling. Dat moet veranderen." Anciaux wil de hervormingen zo spoedig mogelijk doorvoeren. Eind 2009 is hij immers voorzitter af. (Jeroen De Preter)