Bijna negen op de tien jongeren zijn niet fit genoeg

Maar liefst 86 procent van de jongeren slaagt er bij een loopproef niet in om een normaal conditieniveau te behalen. Dat blijkt uit de Fitclasstest, die 34.300 leerlingen secundair onderwijs het afgelopen schooljaar afgelegd hebben.

'De fout ligt bij de sportclubs', zo meent Yves Van Craenenbroeck van de vzw Beweeg, een initiatief van de CM, gesteund door een aantal commerciële organisaties. 'Zij focussen alleen op degenen met talent, waardoor de middenmoot gedemotiveerd raakt en stopt met sporten.' Ine (17) hijgt. Ze heeft er net haar test opzitten. Al is het er een voor de show. "We hebben onze eerste test al in de herfst afgelegd", vertelt ze.

"Ik denk dat ik toen op niveau 1 zat of zo." 'De test' is een muziekbestand van 28 minuten met om de zoveel seconden een fluitsignaal. Bedoeling is dat leerlingen van het ene kegeltje naar het andere lopen. Bij elk fluitsignaal wordt het tempo opgedreven. "In het begin denk je dat het makkelijk is", zegt Ine, "meer dan stappen moet je dan niet doen maar op den duur is het écht vermoeiend. Eerlijk? Die eerste keer sloeg het serieus tegen."

Wie na de looptest én een vetmeting eindigt op conditieniveau 5 is in orde. "Maar dat is dus maar 14 procent van de jongeren", zegt Van Craenenbroeck. "Nochtans is dat niveau niet zo zwaar. Als je 2,5 à 3 uur per week recreatief beweegt, moet je dat moeiteloos halen."
Niet dus zo bij de Vlaamse jeugd. Een derde strandt zelfs op niveau 1, een ander derde blijft hangen bij niveau 2 en meisjes doen het gemiddeld een half niveau slechter dan jongens. "De resultaten hebben mij verrast. Ik wist dat het niet goed zou zijn maar zo slecht had ik het niet verwacht. De jongeren zelf schrokken ook."

Volgens Van Craenenbroeck moeten niet alleen de tieners zelf met de vinger gewezen worden maar ook en vooral de sportverenigingen. "Soms zegt een veertienjarige mij: 'Vroeger heb ik gevoetbald.' 'Vroeger', op veertien jaar! Dat is toch ongelooflijk. Maar waarom stoppen kinderen? Omdat ze niet meer in de eerste ploeg zitten en omdat ze niet gemotiveerd worden. Er is in de clubs te veel focus op competitie." Hoe ouder de jongeren worden, hoe slechter hun prestaties. "Dat heeft niet zozeer met een veranderende levensstijl te maken als wel met het feit dat als het een keer slecht gesteld is met je conditie het alleen maar verder bergaf gaat als je er niets aan doet", meent Van Craenenbroeck.

Maar er is ook goed nieuws. In het kader van Fitclass kreeg elke deelnemer een individueel trainingsprogramma. Na twaalf weken werd er opnieuw getest en meer dan zes op de tien waren erop vooruit gegaan. Al behaalt nog steeds 81 procent niet het vooropgestelde vijfde niveau. "Ik deed het ook een beetje beter die tweede keer", zegt Ine. "Ik ben in die tussenperiode van twaalf weken begonnen met joggen. Dat was ik sowieso al van plan. Of ik nu nog jog? Euh... met de examens heeft het wat stilgelegen maar het is wel de bedoeling dat ik weer begin. Het zou zonde zijn om dat verloren te laten gaan."

"We hebben de jongeren nog geen derde keer getest", zegt Van Craenenbroeck, "maar het is wel de bedoeling om hier een langetermijnproject van te maken." En om zoveel mogelijk scholen uit te rusten met hun eigen fitnesscentrum. Op dit moment zijn er al 18, volgend jaar komen er nog eens 20 bij. "Ons doel is 120. Voor scholen is de inrichting gratis. Ze moeten gewoon een gezondheidsbeleid voeren waarin Fitclass opgenomen is. Tijdens de uren kunnen leerlingen en leerkrachten op de toestellen werken, na de uren stellen wij kinesisten en regenten sport ter beschikking om ouders of vrienden te begeleiden bij het sporten." (Kim Herbots)