Regering: "Gebruik 'allochtoon' niet meer"

Joëlle Milquet (cdH), minister van Gelijke Kansen in de federale regering, stuurt een brief naar alle Belgische kranten, weekbladen, en radio- en tv-omroepen, inclusief de openbare. Ze vraagt daarin de hoofdredacteurs om het initiatief van De Morgen te volgen en niet langer 'allochtoon' te gebruiken.

"Een mooi en moedig initiatief." Zo noemt premier Elio Di Rupo (PS) de beslissing die De Morgen gisteren nam. "Niemand heeft mij ooit meneer de allochtone eerste minister genoemd. Waarom zouden andere mensen wel zo'n stempel moeten krijgen? Ik hoop dat het initiatief van De Morgen kan helpen om een mentaliteit te veranderen. De strijd tegen elke vorm van discriminatie is een dagelijks gevecht. De keuze van woorden speelt daarbij een belangrijke rol." Di Rupo, zelf van Italiaanse afkomst, heeft zich naar eigen zeggen evenwel "nooit iets aangetrokken van de manier waarop anderen mij bekeken". "Ik werd wel eens 'macaroni' genoemd, maar daar heb ik nooit onder geleden."

Binnen de federale regering wordt het initiatief opvallend positief onthaald. Minister van Gelijke Kansen Joëlle Milquet (cdH) had al een tijdje een uitnodiging klaar liggen om de hoofdredacteurs van alle kranten, weekbladen en radio- en televisieredacties samen te brengen. "Ik wil van gedachten wisselen over de rol van de media in de perceptie van minderheden en in de racismebestrijding. Zo kunnen we praten over eventuele nieuwe initiatieven."

Na het lezen van de voorpagina van deze krant, gisteren, voegde ze aan haar uitnodiging meteen een alinea toe met een oproep. "In afwachting kan ik alleen maar de beslissing van een krant ondersteunen, om het woord 'allochtoon' niet meer te gebruiken. Een initiatief dat ik persoonlijk zou willen aanbevelen aan alle redacties, die eveneens willen strijden tegen stereotypes en tegen stigma's. Het gaat inderdaad om een klein element tussen veel andere om een gevoel van discriminatie te voorkomen." De brieven zijn op de post en arriveren ten laatste maandag op alle redacties. De meeting is gepland op 16 november.

Milquet staat duidelijk niet alleen. Ook vicepremier Vincent Van Quickenborne (Open Vld) wil actie ondernemen. "Ikzelf spreek al jaren van nieuwe Belgen, Vlamingen, Brusselaars of Walen. Dat brengt een andere dimensie. Dat betekent dat die mensen van een andere afkomst zijn maar ook dat ze deel uitmaken van onze maatschappij. Die mensen kunnen een toegevoegde waarde hebben. Ik ben er voorstander van dat we binnen onze regeringscommunicatie nooit nog de woorden allochtoon en autochtoon gebruiken."

Mentaliteit veranderen
Vicepremier Laurette Onkelinx (PS) wil zelfs nog verder gaan en alle ambtenaren opdragen om de term te mijden. "Dat zou kunnen lukken via een rondzendbrief", meent ze. "We moeten vooruitgang boeken op dit vlak. Ik vind dat superbelangrijk. Ik wil vechten om een mentaliteit te veranderen. Ik geloof dat woorden dingen kunnen veranderen. Ik ben de moeder van de wet rond de vervrouwelijking van de namen van alle functies. Ik ben ervan overtuigd dat taal een spiegel van de werkelijkheid is. Taal kan helpen om een betere maatschappij uit te bouwen. Wat denkt Hendrik Bogaert eigenlijk?"

Bogaert (CD&V) is als staatssecretaris bevoegd voor Ambtenarenzaken, maar hij tempert toch wat het enthousiasme van zijn collega's. "Ik ben er niet van overtuigd dat een ander woordgebruik iets zal veranderen aan de integratie van nieuwkomers. Ik ga geen ambtenaren verbieden om bepaalde woorden te gebruiken."

Partijgenoot Steven Vanackere, vicepremier, zit op dezelfde lijn. "Als je overschakelt naar een fase dat iedereen moet volgen, krijg je sowieso tegenreacties. Laat dit nu gewoon zijn wat het is." Een vraag aan andere krantenredacties om te volgen, vindt Vanackere evenmin een goed idee. "Never ever. Er is nog altijd zoiets als persvrijheid. Dat zeg je beter niet." Hij steunt het initiatief van Milquet dus duidelijk niet.

Anderzijds vindt Vanackere het initiatief "niet dwaas", zo schreef hij ook op Facebook. "Volgens Confucius is het 'herstellen van de waarde van de woorden' de belangrijkste bijdrage aan meer geluk in de samenleving. En 'allochtoon', zeker als zelfstandig naamwoord (en dus als etiket), gaat zo fundamenteel voorbij aan de diversiteit van mensen, dat je er nauwelijks iets zinnigs mee kunt aanvangen."

Nieuwe Vlamingen
Opmerkelijk: ook Didier Reynders (MR) die kritisch staat tegenover de integratie van de nieuwe Belgen in Brussel, vindt het initiatief "positief".

Vlaams minister voor Inburgering Geert Bourgeois (N-VA) ten slotte vindt het heel goed dat dit debat aandacht krijgt. "Ik gebruik al een paar jaar die begrippen niet meer. In beleidsbrieven heb ik het over nieuwe Vlamingen of mensen met een migratieachtergrond. 'Allochtoon' is een containerbegrip, en die zijn niet relevant. Nu, het belangrijkste uiteindelijk zijn niet de woorden, maar het beleid dat je voert."