Zeven militairen gewond bij explosie in Helchteren

Drie slachtoffers in levensgevaar

dm UPDATE In Houthalen-Helchteren zijn zeven gewonden gevallen bij een explosie op het militaire schietterrein Pampa Range. Drie slachtoffers zijn in levensgevaar. Het onderzoek is in handen van het parket van Hasselt.

De explosie deed zich omstreeks 10.30 uur voor op het terrein van de luchtmacht aan de Sonnisstraat in Helchteren. Pampa Range maakt deel uit van de luchtmachtbasis van Kleine-Brogel, vanwaar vliegtuigen grondoefeningen uitvoeren. Op het terrein worden oefenbommen gedropt door zowel Belgische vliegtuigen als door NAVO-luchtmachten.

Volgens de persdienst van Defensie zijn de zeven militairen allemaal van ontmijningsdienst Dovo van kwartier Meerdaalbos in Oud-Heverlee. Het ongeval gebeurde toen ze pyrotechnische munitierestanten uit een militaire lichte vrachtwagen type Unimog haalden, en er een zelfontbranding plaatsvond.

Spontane ontbranding
"Dit is een zware klap voor onze dienst. Het incident gebeurde door een spontane ontbranding van pyrotechnisch afval. Het afgekeurd kruit werd van een Unimog vrachtwagen afgehaald. De mensen waren bezig het kruit te schikken in de betonnen bak, de brandgeul in open lucht, toen plots de spontane ontbranding zich voordeed. Men was bezig met de eerste verbranding van de dag", vertelde DOVO-korpscommandant Luc Moerman.

Linnen kledij
"Het ontbranden ging zo snel, in een split second, dat je weinig tijd hebt om te reageren. Drie personen, die achter de Unimog stonden, hebben minder stralingswarmte gekregen en liepen lichtere verwondingen op. Bij de anderen was de hitte al enorm opgelopen. De zeven personen hadden dus allemaal brandwonden. Het ging niet echt om een ontploffing", aldus nog Luc Moerman. De militairen droegen de gewone linnen militaire kledij. "Bij het uitvoeren van deze opdrachten is er geen aanzet tot het dragen van brandpakken, omdat het risico op zelfontbranding zeer klein is. De weersomstandigheden vandaag hebben geen invloed gehad bij een mogelijke zelfontbranding."

"Dovo heeft hier een site waar ze meermaals per jaar hun routineopdrachten uitvoeren, zoals het ontmijnen van oefenmunitie en het vernietigen van pyrotechnisch afval. Dat kruit kan afkomstig zijn van bijvoorbeeld schietstoelen van onze vliegtuigen of in beslag genomen kogels of niet-ontplofte oefenmunitie," aldus Paul Desair, bevelhebber van de luchtmachtbasis van Kleine-Brogel.

Hulp
"Vier militairen zijn zwaar verbrand,'' zei burgemeester Alain Yzermans (sp.a) van Houthalen-Helchteren kort na de ramp. De zwaargewonden werden vervoerd met onder meer Seaking-helikopters, en drie van hen verkeren in levensgevaar. Drie andere militairen liepen lichte verwondingen op, en ziekenwagens vervoerden hen onder begeleiding van de wegpolitie langs de drukke baan Eindhoven-Hasselt. De slachtoffers zijn naar brandwondencentra in Neder-over-Heembeek, het Stuyvenbergziekenhuis in Antwerpen en Luik gebracht. Twee van de zeven gewonden zijn Limburgers, de vijf anderen Franstaligen.

Meteen na de ontploffing werd het medisch interventieplan Limburg (MIL) afgekondigd, waardoor verschillende hulpdiensten uitrukten naar de plaats van de explosie. Naast de brandweer van Genk werden ook vier medische urgentieteams en twee helikopters ingezet.

Uitgebreid onderzoek
Het parket van Hasselt voert onderzoek naar het ongeval. "Mensen van het gerechtelijk labo zijn ter plaatse, net als leden van de federale gerechtelijke politie van Hasselt en de dienst van de gerechtelijke politie in militair milieu. De speurders zijn op de locatie zelf bezig met een uitgebreid onderzoek'', vertelde de Hasseltse substituut-procureur Kathleen Smeets in Helchteren. Ook de dienst welzijn op het werk is betrokken bij het onderzoek naar het zware incident.

"Op maandelijkse basis doen we de verbranding van afval. Ik sta erop dat dit ten gronde wordt onderzocht, want sinds 2010 hebben we serieuze inspanningen gedaan om de veiligheid te verhogen", aldus Moerman.

Niet eerste incident
De explosie is al het tweede zware incident op het terrein dit jaar, nadat onlangs zowat 500 hectare natuurgebied in vlammen opging na munitietesten door een privébedrijf. "Dit incident is van een andere orde, want nu zijn gespecialiseerde mensen van de ontmijningsdienst erbij betrokken die bezig waren met het ontladen van pyrotechnisch afval, afgekeurd kruit", aldus burgemeester Yzermans.

Bij de zware brand liet Yzermans zich al kritisch uit over de testen met munitie door privébedrijven. "We blijven sowieso tegenstander van het vliegtuiglawaai. Bij de brand vorige keer heeft minister De Crem onze verzuchtingen meegenomen. We moeten dit terrein, dat natuurgebied is, in vraag durven blijven stellen", stelt Yzermans.

In de lange geschiedenis van de DOVO vielen al verschillende lichtgewonde, zwaargewonde en ook dodelijke slachtoffers na het per ongeluk afgaan van explosieven. Een geruchtmakend ongeval vond bijvoorbeeld plaats op 24 februari 1937, wanneer tijdens een cursus over ontploffingsmiddelen in het militair kamp Brasschaat-Polygoon zeven doden vielen. Tientallen aspirant-officieren en enkele onderofficieren zagen er hoe een lading van 20 kg springstof pas ontplofte wanneer militairen van dichtbij gingenkijken waarom het explosief niet in de lucht vloog bij het opbranden van de lont.

Een ongeval dat nog vers in het geheugen ligt, is 
het overlijden van een DOVO-militair op missie in Libanon op 3 september 2009. Een adjudant wordt dan het slachtoffer van een 'tragisch ongeval'bij de manipulatie van submunitie van Israëlische makelij.