70 jaar geleden: eerste razzia tegen Joden in België

In de nacht van 15 op 16 augustus 1942, woensdag precies 70 jaar geleden, organiseerden nazi's en collaborateurs de eerste razzia tegen Joden in Antwerpen. In die nacht werden 845 mensen opgepakt. Er volgen nog drie razzia's in Antwerpen en één in Brussel. Tijdens de vijf acties werden 4.000 mensen opgepakt.

Zoals in heel bezet Europa ontsnapte de joodse bevolking in België niet aan de vervolging door de nazi's. Volgens Duitse tellingen leefden destijds ongeveer 56.000 joden in België. Enkele duizenden konden het land ontvluchten.

'Verordnungen'
Vanaf 1940 vaardigen de nazi's een reeks 'Verordnungen' uit om de joden te identificeren en hen van het economische en sociale leven uit te sluiten. Hun bewegingsvrijheid werd ook beperkt. De officiële verordeningen werden aangevuld met een arsenaal aan onderdrukkende maatregelen.

Wannseeconferentie
Op de Berlijnse Wannseeconferentie bezegelden de nazi's in januari 1942 het lot van miljoenen Europese joden. Ze besloten alle joden naar het oosten te brengen, ze aan het werk te zetten en ze "natuurlijk" te laten verdwijnen. Voor wie zich verzette, was er een "speciale behandeling".

Uitroeiingskampen
In België krijgen vanaf 25 juli 1942 meer dan 12.000 joden een bevelschrift om "te gaan werken" in Duitsland. Het doel van de nazi's: de joden naar uitroeiingskampen brengen. Slechts een vierduizendtal mensen gaat in op de oproep, waarna de nazi's besluiten om de harde hand te gebruiken.

4.000 mensen opgepakt
Op 4 augustus verlaat een eerste konvooi gedeporteerden de kazerne van Dossin in Mechelen, en in de nacht van 15 op 16 augustus vindt in Antwerpen een eerste razzia tegen de joden plaats. Die nacht worden 845 mensen opgepakt. In de weken die volgen, zijn er nog drie razzia's in Antwerpen en één in Brussel. Bij de vijf geplande operaties in België zullen uiteindelijk zowat 4.000 mensen worden opgepakt.

Van 4 augustus 1942 tot 31 juli 1944 werden 25.835 mensen, onder wie 351 zigeuners, vanuit Mechelen gedeporteerd naar het uitroeiingskamp Auschwitz. Van hen konden er 576 ontsnappen, terwijl 24.019 anderen omkwamen. Amper 1.240 gedeporteerden zijn op het einde van de oorlog terug naar België gekomen.