Het land gaat plat

Als het van de vakbonden afhangt, gaat het land donderdag plat door een algemene staking van de openbare diensten. Het is hun antwoord op de pensioenhervormingen van de regering.

Het grootste effect zal voelbaar zijn bij het openbaar vervoer. De spoorwegbonden houden vanaf morgenavond 22 uur een 24-urenstaking, de vervoersmaatschappijen De Lijn, MIVB en TEC volgen donderdagochtend. In Antwerpen legt het loodswezen het werk neer, geen enkel schip zal de haven kunnen binnenvaren.

Chris Reniers van de socialistische overheidsvakbond ACOD verwacht ook een grote stakingsopvolging in andere sectoren. In het onderwijs zal de actie voelbaar zijn in de centrumsteden en in scholen waar de vakbonden goed georganiseerd zijn. Federale overheidsdiensten, Vlaamse ministeries en stadsdiensten sluiten de deuren. In openbare ziekenhuizen en zorgcentra wordt overgeschakeld op minimale dienstverlening, net zoals bij politie en brandweer. Naar alle waarschijnlijkheid leggen ook de sorteercentra van Bpost het werk stil. De cipiers en de non-profitsector steunen de acties eveneens.

Kortom, de publieke sector ligt donderdag nagenoeg helemaal plat. "Ik hoop het", klinkt het strijdlustig bij Reniers. "We moeten dit proberen organiseren op drie dagen tijd, dat is niet evident. Maar het is van de jaren 80 geleden dat we nog zo'n grote intersectorale algemene staking hebben afgekondigd. We doen zoiets niet lichtzinnig. De vraag is vooral: als we het nu niet doen, wanneer dan wel?" Luc Hamelinck van ACV Openbare Diensten treedt Reniers bij. "De regering veegt gewoon de vloer met ons aan. Vandaag de pensioenen, morgen de index?"

Minister van Pensioenen Vincent Van Quickenborne (Open Vld) is kop van Jut. De vakbonden nemen het niet dat de regering de pensioenhervorming nog deze week door het parlement gestemd wil zien, zonder overleg. Maandagmiddag zag premier Elio Di Rupo (PS) de top van de vakbonden wel, maar volgens Marc Leemans (ACV) ging dat louter om een contactmoment, niet om overleg. "Woensdag en donderdag is er nog overleg, maar intussen zijn de teksten al neergelegd in de bevoegde kamercommissies (de Commissie Sociale Zaken keurde de hervorming maandag al goed, AVB/LID) en weten wij officieel nog steeds van niets. Vincent Van Quickenborne is eigengereid bezig."

Van Quickenborne zelf betreurt de reacties van de bonden. "Ze vroegen om overgangsmaatregelen, ze krijgen ze. Het kernkabinet heeft maandagochtend expliciet beslist dat al wie voor 28 november een aanvraag tot brugpensioen, loopbaanonderbreking of een ander systeem indiende, nog van de oude voorwaarden kan genieten. Het overleg komt er ook, dat was vrijdag al geweten. En er zal nog overleg met de sociale partners plaatsvinden, bijvoorbeeld over de koninklijke besluiten die nog moeten worden genomen." De kern besliste maandag dat de pensioenleeftijd voor politie, leger en het rijdend personeel van de NMBS niet zal verhogen. De regering geeft zichzelf de tijd tot 1 maart om bijkomende uitzonderingen te voorzien voor andere categorieën van ambtenaren. "Ik had iets meer begrip verwacht", besluit Van Quickenborne, "deze aanpassingen zijn verre van asociaal. De bonden moeten beseffen dat er een grote noodzaak is tot hervormen en dat is wat we nu aan het doen zijn."

• 'Openbaar vervoer donderdag volledig plat'
• Donderdag algemene staking