Knelpuntberoepen zijn al twintig jaar dezelfde

Wat in de jaren '90 een knelpuntberoep was, is dat vandaag nog steeds. Structurele problemen te over, dito oplossingen laten nog steeds op zich wachten.

Technicus. Mecanicien. Ingenieur. Informaticus. Verpleegkundige. Leg de lijst met structurele knelpuntberoepen van twintig jaar geleden naast die van vandaag en de gelijkenis is meer dan treffend. De afgelopen twee decennia zijn er dan wel nieuwe probleemgevallen bijgekomen, de schoonmaaksector en de horeca bijvoorbeeld, maar er is er geen enkel verdwenen.

Het probleem van de knelpuntberoepen groeit alleen maar. Een op de twee vacatures is er een voor een knelpuntberoep, tonen recente cijfers van de VDAB aan. In 2010 kon er aan 2.209 vacatures geen geschikte kandidaat gekoppeld worden, goed voor 3,5 procent van het totaal aantal werkaanbiedingen dat de VDAB zelf beheert.

Het werkelijke aantal ligt nog een pak hoger, meent Jan Denys, arbeidsmarktspecialist bij Randstad. "In deze cijfers is geen rekening gehouden met de vacatures die niet eens publiek gemaakt worden, omdat men er al op voorhand van uitgaat dat er toch niemand gevonden zal worden."

De oorzaken van het knelpuntenprobleem? Op één: de activeringsgraad is te laag. Of om het met Denys te zeggen: "Als er te weinig mensen werken, is het nogal logisch dat de beroepen die van nature uit al weinig aantrekkelijk zijn, met tekorten blijven kampen."

Meer mensen aan het werk, dus. Maar daarmee is het probleem niet opgelost. Een hele reeks beroepen kampt met een imagoprobleem, denk maar aan erg technische jobs of aan de 'saaie' ingenieurs. Andere domeinen, zoals bijvoorbeeld de informaticasector, veranderen zo snel dat wie zich niet constant bijschoolt, al gauw niet meer geschikt bevonden wordt.

Volgens de VDAB wordt er volop ingezet op activering en heroriëntering. Negen op de tien VDAB-trainingen zijn knelpuntopleidingen. "Maar het tekort aan kandidaten heeft vaak te maken met studiekeuze", zegt Anneke Ernon, woordvoerster van de VDAB. "Er is minder belangstelling voor techniek en technologie, bovendien bereiden sommige studies te weinig voor op wat de arbeidsmarkt vraagt."

Studenten in een bepaalde richting duwen, is geen optie, zeggen de Centra voor Leerlingenbegeleiding.