Belgen kregen jarenlang foute beleggingen aangesmeerd

Emmanuel Vanbrussel − 30/06/12, 08u45 − Bron: De Morgen

Banken en verzekeraars hebben hun particuliere klanten massaal beleggingsproducten verkocht die te ingewikkeld zijn. De Belgische gezinnen hebben intussen ruim 87 miljard euro zitten in die zogeheten 'gestructureerde producten'. België is daarmee veruit Europees kampioen.

De Belgische gezinnen beleggen in grote mate blind, zo blijkt uit cijfers van financieel toezichthouder FSMA. Ruim 87 miljard euro van het totale gezinsvermogen staat geparkeerd in gestructureerde beleggingen. Dat zijn zeer ingewikkelde producten, die onder meer uit derivaten, opties en herverpakte kredieten samengesteld zijn.

"Het zijn geen beleggingen die illegaal zijn, of per definitie een hoog risico bevatten", benadrukt FSMA-baas Jean-Paul Servais. "Maar ze zijn wel bijzonder ingewikkeld voor Jan met de pet."

De hoge complexiteit belette de Belgische bankiers en verzekeraars niet om de onbegrijpelijke beleggingen massaal aan de man te brengen. De mooie verpakkingen konden tienduizenden Belgen verleiden. Het uitstaande bedrag is in België flink groter dan in Frankrijk of in het Verenigd Koninkrijk.

"Gemeten per inwoner is de Belgische markt veruit de grootste van Europa", zegt de FSMA. België komt uit op ruim 8.000 euro per inwoner, tegenover minder dan 2.000 euro in Duitsland en Frankrijk en zelfs minder dan 1.000 euro in het Verenigd Koninkrijk.

Belgische gezinnen beleggen in grote mate blind, blijkt uit cijfers van de toezichthouder

Moratorium
Na advies van een parlementaire commissie stelde de FSMA een jaar geleden een 'moratorium' in op de gestructureerde producten. De verkopers moesten zich terughoudend opstellen en de meest ingewikkeld varianten van de markt halen. "Dat heeft geleid tot een vereenvoudiging en een beperking van het aanbod", zegt Servais.

Hij kondigde een extra maatregel aan. De complexe producten krijgen straks mogelijk kleurenlabels, naar Deens voorbeeld. Groen zou bijvoorbeeld staan voor 'veilig' en rood voor 'risicovol'.

De FSMA kondigde nog andere initiatieven aan. De toezichthouder hoopt snel het fiat van de wetgever te krijgen om 'mystery shopping' toe te passen. Daarbij zullen anonieme inspecteurs zich in het bankkantoor aanbieden als kandidaat-belegger. Servais wil uit voorzorg ook de populaire Tak 21-spaarverzekeringsproducten onder de loep nemen. De toezichthouder gaat - naar het voorbeeld van 'Bob' inzake verkeersveiligheid - ook een figuur lanceren die de financiële bewustwording bij de gezinnen moet verhogen.