België voert biometrisch paspoort in

Er wordt al lang over gesproken, maar vanaf volgend jaar geeft ons land paspoorten met biometrische gegevens uit. Bestaande paspoorten moeten niet vervangen worden, de omschakeling gebeurt geleidelijk aan.

Niet iedereen is even gelukkig met het oprukken van de biometrische gegevens. De privacycommissie plaatst enkele kanttekeningen, voorzitter van de Liga voor Mensenrechten Jos Vander Velpen waarschuwt voor de 'wildgroei aan biomedische gegevens'.

Naschok
De invoering van paspoorten met biometrische gegevens is een naschok van 11 september. Het was vooral een Amerikaanse eis, maar ook de Europese Commissie sprong op de kar. "Dit is een Europese beslissing waar we niet onderuit kunnen", zegt woordvoerder van Buitenlandse Zaken Bart Ouvry. "Op paspoorten komt nu niet alleen een foto, maar ook vingerafdrukken. Nu al hebben we paspoorten met een chip, en daar zal binnenkort ook een vingerafdruk op staan."

De Europese Commissie had graag gezien dat de lidstaten vanaf deze zomer biometrische paspoorten begonnen uit te geven, maar dat heeft wat vertraging opgelopen. Concreet zullen gemeenten volgend jaar beginnen met de aankoop van toestellen die vingerafdrukken kunnen inscannen. "De gemeenten zullen zichzelf uitrusten", zegt Ouvry. Het zou mooi zijn als de operatie eind volgend jaar rond is, maar Buitenlandse Zaken wil de gemeenten niet onder druk zetten. "Zoiets gebeurt niet op één dag", aldus Ouvry.

Wie volgend jaar dus een nieuw paspoort gaat halen in een gemeente waar de benodigde apparatuur al voorhanden is, zal een paspoort met vingerafdrukken krijgen. "Bestaande paspoorten vervallen niet", zegt Ouvry. "Het zou niet leuk zijn dat mensen die zich er net een hebben aangeschaft, alweer moeten betalen voor een nieuw."

Privacy
Buitenlandse Zaken wil ook dat mensen de pasfoto voor hun reispas overal op het gemeentehuis zelf kunnen laten maken. Ouvry: "Er wordt te vaak geknoeid met foto's. Mensen gebruiken bijvoorbeeld paspoorten van mensen die op hen lijken. We doen dit om fraude te vermijden."

Buitenlandse Zaken overlegt momenteel met fotografen én met steden en gemeenten om de omschakeling zo goed mogelijk te laten verlopen. Want ook de Vereniging voor Steden en Gemeenten heeft wat opmerkingen over het gebruik van fotoapparatuur op het gemeentehuis. "We willen graag helpen in de strijd tegen fraude", zegt voorzitter Jef Gabriëls. "De vraag is alleen hoe je dat realiseert. Je haalt iets naar de overheid waarvoor een perfect privé-equivalent bestaat. In Nederland en Oostenrijk worden pasfoto's genomen door beroepsfotografen met een certificaat. Zij maken een goede foto en maken die op een beveiligde manier over aan de overheid. Als iemand knoeit, raakt die zijn licentie kwijt."

Ook de discussie over de bescherming van biometrische gegevens laait weer op. Ouvry beseft dat die goed beveiligd moeten worden. "We moeten verhinderen dat de gegevens in handen van derden vallen. Dat is het probleem met alle elektronische gegevens, zoals op kredietkaarten, in gsm's... We hebben nood aan een goede wetgeving, zodat de gegevens niet op een verkeerde manier gebruikt worden. Daar wordt aan gewerkt."

De privacycommissie keurt het gebruik van biometrische gegevens niet af of goed, maar wil dat ze op een zo privacyvriendelijk mogelijke manier worden verwerkt. "Met biometrische gegevens kun je inderdaad nauwkeuriger identificeren dan met louter administratieve gegevens", zegt voorzitter Willem Debeuckelaere. "Je moet er alleen voor zorgen dat ze alleen opgevraagd worden als het echt nodig is, en dat is eigenlijk niet zo vaak."

Ouvry bevestigt in ieder geval dat de gegevens niet in een centrale databank terechtkomen. "Dat kan niet met de huidige wetgeving", zegt hij. Maar Jos Vander Velpen, voorzitter van de Liga voor de Mensenrechten, vreest wel dat het ooit zover zal komen. "De grenzen verschuiven voortdurend. Eerst wilde men paspoorten met digitale foto's, nu met vingerafdrukken. Daar is nochtans heel wat voorbehoud over geweest in het Europees Parlement. Het gevaar dat er een centrale databank komt, is groot. De democratische controle op zulke databanken is heel moeilijk. Overheden kunnen die informatie gebruiken om brede lagen van de bevolking, ook onverdachte burgers, te controleren." (Sofie Vanden Bossche)