Tienduizenden Japanners gaan nooit meer naar huis

Terwijl in het noorden van Japan een lange wederopbouw van de door de aardbeving en tsunami verwoeste dorpen begint, zitten boeren en vissers in de buurt van de kerncentrale Fukushima met een ander probleem: ze kunnen misschien nooit meer naar huis gaan.

Fukushima is twee weken na de aardbeving de grootste kernramp sinds Tsjernobyl in 1986 geworden. Iedere dag duiken verontrustende berichten op die een snelle terugkeer voor de omwonenden van de kerncentrale onmogelijk maken. Als die terugkeer er dan überhaupt nog zal komen. Gisteren werd plutonium gevonden in de bodem nabij de fabriek. Straling is ook gemeten in de zee bij Fukushima, in groenten en zelfs in het kraantjeswater van Tokio.

Evacuatiezone
In totaal zijn ongeveer 200.000 mensen rond de kerncentrale getroffen. Voor de meeste inwoners is hun stukje grond van goudwaarde, aangezien het door hun voorouders werd doorgegeven. "We zullen de vluchtelingen moeten vertellen dat ze nooit meer naar huis kunnen terugkeren", zegt Tomo Honda, lid van de Fukushima Assemblage. Hij is al sinds de aardbeving van 11 maart bezig met liefdadigheidswerk om de mensen uit de regio te helpen.

Al 70.000 mensen werden geëvacueerd uit de 20 kilometer grote evacuatiezone. Nog eens 130.000 anderen wonen in een straal van 10 kilometer rond de kerncentrale. Ze kregen de raad te vertrekken of zeker binnen te blijven. De Japanse overheid wil de evacuatiezone voorlopig nog niet uitbreiden, maar krijgt met steeds meer kritiek te maken.

Tsjernobyl
Fukushima doet denken aan de ramp in Tsjernobyl. Toen moesten duizenden mensen in een straal van 20 tot 30 kilometer hun huizen verlaten. Bijna niemand is ooit kunnen terugkeren. De streek van Tsjernobyl is een grote wildernis geworden, waar veel dieren leven maar nauwelijks mensen. De gebouwen staan leeg en veranderen geleidelijk aan in ruïnes. Dit scenario staat ook Fukushima heel waarschijnlijk te wachten.

De streek van Fukushima bestaat uit bossen en velden die tegen de Stille Oceaan en een bergketen aanleunen. De economie draait er rond visvangst, landbouw (vooral rijst) en de productie van energie. Groenten van lokale boeren mogen sinds vorige week niet meer verkocht worden. Een 64-jarige boer hing zich op met de boodschap "onze groenten zijn niet goed meer".

De kerncentrale van Fukushima produceerde vooral voor de hoofdstad Tokio energie. "We hebben ons land verkocht voor deze elektriciteitscentrales en nu kopen de inwoners van Tokio onze landbouwproducten niet meer. De mensen voelen zich hier verraden", zegt Honda.

Vloek van Fukushima
De leugens van de Japanse overheid dringen zo ook bij de gewone bevolking stilaan door. Nog steeds wordt geweigerd Fukushima te vergelijken met Tsjernobyl, hoewel dezelfde radioactieve stoffen - jodium-131, cesium-134 en cesium-137 - worden uitgestoten. Jodium zou binnen de 80 dagen moeten verdwijnen, maar het kan in korte tijd z'n weg naar het menselijk lichaam vinden via lucht, melk en bladgroenten.

Cesium is een groter probleem, aangezien het meer dan 200 jaar radioactief blijft. Intussen moeten de geëvacueerde bewoners wachten op een beslissing van de overheid. Ze verblijven meestal in de sporthal van scholen. "De vloek voor de mensen van Fukushima is dat de naam altijd geassocieerd zal worden met straling", zegt Honda. "Dit was maar een klein stukje land in Japan, maar nu weet iedereen waar het ligt." (gb)