dossier

Aardbeving Japan

LIVE: Poging om reactoren te koelen met water uit helikopter opgegeven

15/03/11, 18u28
© afp

Volg hier de toestand van Japan minuut per minuut. Het eiland werd getroffen door de aardbeving van 9.0 op de schaal van Richter, maar nog veel zwaarder door de daaropvolgende tsunami. Ondertussen voltrekt zich een kernramp. Ons team in Los Angeles en Sydney monitort de situatie de hele avond en nacht. De hele ochtend en dag wordt door de redactie in Brussel de situatie op de voet gevolgd.

  • © ap
  • Keizer Akihito spreekt de natie toe. Hij is diep bezorgd over de nucleaire crisis.
    Keizer Akihito spreekt de natie toe. Hij is diep bezorgd over de nucleaire crisis. © reuters
  • Het leger zet helikopters in om water te dumpen op de kernreactoren.
    Het leger zet helikopters in om water te dumpen op de kernreactoren. © afp
  • Het sneeuwt inmiddels in verscheidene getroffen delen van Japan, onder meer in Sendai.
    Het sneeuwt inmiddels in verscheidene getroffen delen van Japan, onder meer in Sendai. © ap
  • © reuters
  • © ap
  • © ap
  • © reuters
  • Ondanks eerdere berichten dat het vuur in reactor 4 gedoofd was, komt er weer witte rook of stoom tevoorschijn. Dit beeld is gefilmd vanop 30 kilometer afstand.
    Ondanks eerdere berichten dat het vuur in reactor 4 gedoofd was, komt er weer witte rook of stoom tevoorschijn. Dit beeld is gefilmd vanop 30 kilometer afstand.
11u33: De Britse reddingswerkers die gestrand zijn in Tokio mogen niet naar het rampgebied omdat de Britse ambassade "geen verantwoordelijkheid voor hen wil nemen". De reddingswerkers zijn veteranen: ze gingen al 32 keer helpen wereldwijd bij een aardbeving en zijn erg verontwaardigd.

11u31:
Rel in Amerika: de rechtse radiopresentator Glenn Beck heeft de Japanse crisis op nationale radio beschreven als een boodschap van God.

11u29:
In het noordoosten van het land zitten 850.000 gezinnen zonder elektriciteit, 1,6 miljoen mensen heeft geen stromend water. En het blijft sneeuwen.

11u28:
In de prefectuur Iwate krijgen enkel voertuigen van de hulpdiensten nog brandstof. Ook de crematoria hebben bijna geen brandstof meer.

11u24:
Elektriciteitsmaatschappij Tepco laat weten dat technische ploegen manieren zoeken om vanop de grond het bassin waarin de splijtstof zich bevindt opnieuw met water te vullen. De toegang tot de beschadigde reactoren is niet meer mogelijk vanwege het hoge stralingsniveau.

11u19:
Het is echt zwaar aan het sneeuwen in het rampgebied. Elk slachtoffer dat nu nog levend gevonden wordt, is een mirakel. De barre temperaturen maken de reddingsoperaties extra moeilijk.

11u08:
In drinkwater in de buurt van de kerncentrale Fukushima 1 zou radioactief materiaal ontdekt. De overheid zegt dat niet te kunnen bevestigen.

11u02:
Tepco meldt dat de Fukushima Fifty begonnen zijn met water te gieten (niet: pompen) in reactors 5 & 6. Waarschijnlijk duidt dat erop dat in die reactoren het ook de baden met gebruikte splijtstofstaven zijn die zorgen baren. De reactors zelf lagen immers al een poosje stil voor onderhoud toen de aardbeving gebeurde.

10u59:
Toyota gaat morgen zijn productie van onderdelen in Japan hervatten. Die was sinds vrijdag stilgelegd. De assemblagefabrieken van Toyota in Japan blijven evenwel stil liggen voor onbepaalde duur. Op maandag 21 maart zal Toyota ook de productie van onderdelen hervatten bestemd voor de assemblage van nieuwe Toyota's in buitenlandse fabrieken.

10u53:
Het Japanse keizerlijke paar wil het rampgebied bezoeken, maar pas nadat alle redingswerken afgelopen zijn. Hoe het er nu naar uitziet, kunnen ze nog even wachten dus.

10u52:
De Japanners zijn massaal tofu aan het eten omdat dat daar jodium in zit. Kwaad kan het niet; tofu is gezond, in tegenstelling tot het innemen van jodiumpillen wanneer dat (nog) niet nodig is.

10u51:
Een grote groep Nederlanders heeft amok gemaakt op de luchthaven van Tokio omdat hun vlucht afgelast is en ze met de bus naar een andere luchthaven moeten.

10u43:
De Britse ambassade in Tokio zou nu papieren weigeren te geven aan reddingswerkers uit de UK die nodig zijn om het rampgebied in te trekken. De reden is onduidelijk.

10u40:
"We zijn ons aan het voorbereiden om naar de reactors te gaan en er water in te pompen" zegt Edano. Hij doelt waarschijnlijk op een konvooi Amerikaanse militairen die met trucks en materiaal op weg zijn naar de centrale van Fukushima.

10u25:
Nieuwe persconferentie van kabinetschef Yukio Edano schept weer meer verwarring dan duidelijkheid. Terwijl Edano zegt dat er gestart is om met helikopters water over de reactors te gieten, meldt de defensieminister dat die poging gestopt is omdat de straling te hoog is. Edano beweert dat de straling niet hoger is en dat er "no immediate health risks" zijn.

10u08:
De poging om met een helikopter water te dumpen en zo de reactoren in Fukushima te koelen is na nog geen uur opgegeven.

10u00:
De Japanse nationale bank heeft opnieuw bijna 40 miljard euro gepompt in het noodlijdende financiële systeem gepompt. De volgende dagen wil ze nog eens meer dan 100 miljard in de geldmarkt steken.

9u57:
Uit andere gelekte documenten blijkt dat het Internationaal Atoomagentschap Japan twee jaar geleden waarschuwde dat veel Japanse kerncentrales niet in staat meer waren om een krachtige aardbeving te weerstaan.

9u45:
Uit gelekte documenten aan WikiLeaks blijkt dat een Japans politicus in 2008 bij de Amerikanen aanklopte met "bewijs dat de Japanse overheid nucleaire ongevallen in de doofpot steekt".

9u30:
De expresstrein naar het vliegveld van Tokio rijdt niet meer. Daardoor moet iedereen de bus nemen en die doet er meer dan twee uur over. Op de luchthaven is het "tien keer drukker dan normaal". Opvallend tafereel: veel Japanners proberen hun kinderen op vliegtuigen te zetten. In Osaka zitten alle hotels al "meer dan overvol" met mensen die gevlucht zijn uit Tokio.

9u15:
De prijzen om een privéjet te huren zijn door het dak aan het gaan door de enorme vraag van mensen die weg willen uit Japan. "We willen weg, hoeveel het kost interesseert ons niet zeggen klanten", aldus Jackie Wu van Hong Kong Jet.

9u05:
Vreemde uitspraak van de Europese Energiecommissaris Günther Oettinger: "Er is sprake van een nakende apocalyps om te kernramp in Japan te omschrijven en ik geloof dat dat de juiste woordkeuze is."

9u02:
70 procent van de splijtstofstaven in reactor 1 van Fukushima en 33 procent van die in reactor 2 zouden beschadigd zijn kon Kyodo vernemen bij een bron bij Tepco. De reactorkernen in zowel 1 als 2 zijn wat de bron omschreef als 'meltdown'

8u53:
Een Australische onderwijzer die Engels geeft in een school in Fukushima en op de vlucht is geslagen voor de radioactiviteit, haalt hard uit in Australische media: "De Japanners zijn gebrainwasht, de meesten hebben totaal geen benul van wat hen boven het hoofd hangt. Ze willen niet aanvaarden dat er iets mis kan gaan met kernenergie. Mijn schoolhoofd belde me zondag om te zeggen dat ik maandagochtend in de klas moest staan." Ren Gregorec zegt ook dat de overheid, lokaal en in Tokio, bewust informatie achterhoudt over de straling.

8u46:
De Japanse keizer Akihito spreekt het volk toe op tv. "Ik bid voor de veiligheid van de Japanners en wil mijn medeleven betuigen aan de slachtoffers. Geef de hoop niet op."

8u30:
Indonesië zegt dat het doorgaat met de plannen om vier kernreactors te bouwen op het eiland Banka. Die moeten operatief zijn in 2022. Indonesië ligt op de Ring van Vuur, en Banka langs één van de meest actieve breuklijnen ter wereld.

8u22:
Er is net een helikopter opgestegen die water gaat dumpen over de reactoren van de Fukushima 1-centrale meldt de japanse tv.

8u20:
De minister van Buitenlandse Zaken van Australië, Kevin Rudd, vraagt ook aan landgenoten om dringend te overwegen om toch te vertrekken uit Tokio.

8u09:
SPEEDI, het systeem dat radioactiviteit meet, en op basis van die metingen berekent hoe die zich gaat verspreiden, werkt eigenlijk al niet meer sinds vrijdag in de buurt van de kerncentrale van Fukushima meldt de Japanse zender NHK. De Japanse overheid en ook Nuclear and Industrial Safety Agency in Tokio baseren zich op de metingen van SPEEDI om te beslissen tot evacuaties. Het agentschap dat verantwoordelijk is voor de goede werking van het systeem geeft toe dat de aardbeving en tsunami van vrijdag SPEEDI heeft platgelegd. Het zegt ook dat het er niet in zal slagen het systeem snel weer online te krijgen.

8u02:
De Japanse premier Naoto Kan heeft een boodschap gestuurd naar de 'Fukushima Fifty', de nog 50 overblijvende arbeiders en ingenieurs op de site van de op hol geslagen kerncentrale Fukushima 1. "You are the only ones who can resolve this crisis. retreat is unthinkable." ("Jullie zijn de enigen die deze crisis kunnen oplossen. Terugtrekken is ondenkbaar")

8u01:
Taro Kono, een Japans politicus en oppositielid, vraagt zich af waarom de overheid informatie blijft achterhouden. "Mensen buiten Japan weten wat er in de kerncentrale Fukushima 1 gebeurt vaak drie uur vroeger dan hier." Gisteren lekte al uit dat de Japanse premier woedend was geworden op Tepco, de uitbater van de kerncentrale, omdat die hem pas na een uur ingelicht had over de eerste explosie in de centrale en hij de videobeelden van de ontplofing eerst zag op buitenlandse nieuwssites zaterdag.

7u50:
Meer dan 9.000 Japanners die op de vlucht zijn voor de straling zitten op ongeveer 50 kilometer van de centrale vast zonder eten, drinken, elektriciteit en verwarming. De plaatselijke burgemeester vraagt via journalisten van internationale persbureaus die daar zijn de wereld om hulp.

7u41:
Duizenden albatrossen zijn omgekomen door de tsunami die volgde op de verwoestende aardbeving vrijdag. Een vloedgolf van anderhalve meter ging over de nesten van de vogels, die momenteel aan het broeden zijn in de Midway-atol. Duizenden albatros-kuikens kwamen daarbij om. De soort is momenteel niet bedreigd, maar zou dat door de ramp wel kunnen worden omdat een hele generatie weg is en straks niet zal kunnen zorgen voor nakomelingen.

7u31:
De New York Times pakt uit met een erg verontrustend verhaal. Al in 1972 (dus 39 jaar geleden!) waarschuwden Amerikaanse nucleaire wetenschappers dat de Mark 1-boiling water-reactoren van General Electric een zwakte in hun ontwerp hebben dat kan leiden tot exact wat er gebeurt met de reactoren in Fukushima 1. Stephen Hanauer van de Atomic energy Commission beval aan die reactoren onmiddellijk te bannen. Zijn aanbeveling werd genegeerd, niet omdat hij fout zat, maar zoals uit de verslagen blijkt dat zo'n beslissing "could be the end of nuclear power". Er zijn momenteel nog wereldwijd 32 reactoren van dat type in gebruik in de wereld. 

7u26:
Lufthansa schrapt voorlopig alle vluchten, rechtstreeks of via tussenlanding, naar en van Narita, de internationale luchthaven van Tokio.

7u23:
Er is een nieuw officieel statusrapport van wat er de jongste uren gebeurde op Fukushima 1 en de toestand van de zes reactoren:

Reactor No. 1 - Geen koeling meer, gedeeltelijke meltdown van de kern vastgesteld, radioactieve stoom gelost, momenteel nieuwe poging om te koelen met zeewater.

Reactor No. 2 - Geen koeling meer, splijtstofstaven tijdelijk volledig blootgesteld, reactorvat beschadigd, radioactieve stoom gelost, momenteel nieuwe poging om te koelen met zeewater. Meltdown feared.

Reactor No. 3 - Geen koeling meer, gedeeltelijke meltdown van de kern vastgesteld, reactorvat waarschijnlijk beschadigd, radioactieve stoom gelost, momenteel nieuwe poging om te koelen met zeewater. Erg hoog niveau van straling gemeten.

Reactor No. 4 - Nieuwe brand in reactorgebouw, waterstofexplosie in bad met gebruikte splijtstofstaven, waterniveau kan niet gecheckt worden, pogingen om bad te koelen met water lukken niet.

Reactor No. 5, No. 6 - Temperatuurstijging in baden met gebruikte splijtstofstaven.

7u10:
Goed nieuws van de beurs. Ondanks het verergeren van de nucleaire situatie, is de Nikkei met bijna 6 procent gestegen.

7u06:
Delen van het rampgebied zijn getroffen door hevige sneeuwval. Het is zeer koud in het gebied waar overlevenden van aardbeving en tsunami in noodopvang zijn ondergebracht. Er heerst gebrek aan warme kleding omdat veel mensen vrijwel al hun bezittingen hebben verloren. De combinatie van kou en vermoeidheid leidt tot gezondheidsproblemen, vooral bij oudere mensen.

7u03:
De Franse overheid dringt bij staatsburgers die nog in Tokio zijn aan om de Japanse hoofdstad snel te verlaten en naar het zuiden van Japan te trekken.

6u31:
De straling is weer wat gezakt op de site in Fukushima en de 'Fukushima 50', de laatste heldhaftige werknemers, zouden terug aan het werk gaan.

6u29: Voor wie pas inhaakt, dit zijn de belangrijkste ontwikkelingen van de jongste uren:

1) Het stralingsniveau in Fukushima heeft recordhoogte van 2.000 millisievert bereikt, genoeg om iemand meteen stralingsziek te maken en dodelijk. In Tokio zijn opnieuw hoge stralingswaarden vastgesteld, tot 20 keer meer dan normaal, ondanks het feit dat de wind in princiepe de radioactiviteit uit Fukushima in de ander richting zou moeten blazen.

2) Uit de gehavende Japanse kerncentrale Fukushima blijft witte rook of stoom opstijgen. Onduidelijk blijft echter of die afkomstig is uit reactor 4 of reactor 3. In reactor 4 brak eerder op de dag brand uit, maar er zijn eveneens tegenstrijdige berichten over de vraag of die geblust is. In reactor 3 had zich maandag al een explosie voorgedaan.

3) Er zijn nu al twee reactors waarvan de stalen behuizing stuk is: 2 & 3. In reactoren 5 & 6 blijft de temperatuur oplopen en slaagde men - voor de centrale werd verlaten - er niet in te koelen.

4) De zogenaamde 'Fukushima 50' heeft opdracht gekregen zich terug te trekken uit de kerncentrale. Het stralingsniveau zou er te hoog zijn geworden, wat een te hoog risico inhoudt voor de reddingswerkers. Er is momenteel dus niemand meer in de buurt van de kerncentrale, volgens experts is dat een bijzonder slecht voorteken.

5) De officiële dodentol in Japan is opgelopen tot 3.676 volgens de autoriteiten. Een aantal dat de komende dagen zwaar zal oplopen nu reddingswerkers zwaar getroffen gebieden bereiken. Minstens 7.558 zijn vermist en 1.990 gewond volgens cijfers van het nationale rampenbureau.

6u19:
Volgens David Lochbaum, de nucleaire expert die tot nu zowat alles wat er gebeurd is in Fukushima I correct voorspelde (hij was de man die ondermeer maandag al zei dat reactor 4 het grote zorgenkind zou worden), ziet het slecht in: "Het terugtrekken van de Fukushima 50 is voor mij een teken dat ze op het punt staan de handdoek in de ring te gooien. We moeten ons voorbereiden op het ergste nu."

6u06:
Goeiemorgen. Hans Opdebeeck en Annabel Claix op onze redactie in Sydney zijn toe aan een break, onze live-verslaggeving gaat verder vanuit Brussel. Vanavond nemen Elke Depourcq, Kristien Gijbels en Deborah Laurent op onze redactie in Los Angeles de fakkel weer over, de volgende uren houden Mick Van Loon, Anneleen Devel en Annelies De Becker voor u de situatie in Japan in de gaten.

5u31:
Delen van het rampgebied in Japan zijn vandaag getroffen door hevige sneeuwval. Het is zeer koud in het gebied waar overlevenden van aardbeving en tsunami in noodopvang zijn ondergebracht. Er heerst gebrek aan warme kleding omdat veel mensen vrijwel al hun bezittingen hebben verloren. De combinatie van kou en vermoeidheid leidt tot gezondheidsproblemen, vooral bij oudere mensen. Dit heeft het tv-station NHK gemeld.

5u20:
Omstreeks het middaguur plaatselijke tijd werd een nieuwe, hevige naschok geregistreerd in Japan. De schok met een kracht van 6 op de schaal van Richter gebeurde voor de kust van Chiba, op een diepte van 10 kilometer. Hij was voelbaar tot in Tokio. Er werd geen tsunami-waarschuwing gelanceerd. Omdat de situatie nog steeds niet onder controle is, heeft het Japanse kabinet beslist dat ze reservisten van het leger gaat inzetten om mensen in het rampgebied te helpen. Ook voor de komst van buitenlandse artsen werd het licht op groen gezet.

5u05:
Japans dichtste buurlanden - Rusland, Noord- en Zuid-Korea en China- melden dat ze geen onmiddellijke effecten van de nuclaire crisis in Japan verwachten. Ook in Singapore is er geen abnormale verandering van stralingsniveau opgemeten, nadat valse berichten claimden dat zure regen Singapore, meer dan 5.000 kilometer ten zuidwesten van Japan, kon bereiken.

4u58:
Zuid-Korea gaat een urgentiepakket met koelmateriaal verschepen om de Japanners te helpen om de reactoren in Fukushima onder controle te krijgen. Tokio heeft 52 ton borium gevraagd, belangrijk om nuclaire kettingreacties te reguleren. "We hebben al enkele stalen opgestuurd. Nu schrapen we hier alles bij elkaar wat we hebben", luidt het in Seoul.

4u45:
Edano, woordvoerder van de Japanse kabinetschef, sluit niet uit dat Japan de hulp van de VS zal nodig hebben om de reactoren af te koelen. Edano roept de bevolking ook op om niet massaal brandstoffen te hamsteren. Men moet ook spaarzaam zijn met energie, luidde het advies. De evacuatiezone wordt voorlopig niet uitgebreid.

4u34:
Experten van de Amerikaanse regering die een model proberen te creëren waarbij radioactieve wolken van Fukushima Daiichi uitstralen, zeggen dat ze te veel noodzakelijke gegevens missen om de gevolgen ervan te berekenen.

4u21:
In Tokio werden woensdagochtend stralingsniveaus opgemeten die twintig keer hoger zijn dan de normale, schrijft de Japan Times. Het bestuur van de Japanse hoofdstad zegt daarbij dat dit geen onmiddellijk gevaar inhoudt voor de gezondheid en dat iedereen de rust kan bewaren. "Ik heb vanmorgen een rapport gekregen met een belangrijke wijziging van de gegevens", aldus gouveurneur Shintaro Ishihara tijdens een persconferentie. "Dit stralingsniveau is niet van die aard dat het voor gezondheidsproblemen zal zorgen."

4u15:
De dodentol in Japan is opgelopen tot 3.676 volgens de autoriteiten. Een aantal dat de komende dagen zwaar zal oplopen nu reddingswerkers zwaar getroffen gebieden bereiken. Minstens 7.558 zijn vermist en 1.990 gekwetst volgens cijfers van het nationale rampenbureau.

4u08:
De kerncentrale is nu helemaal verlaten. Waar de straling eerder op de dag nog 500 millisievert bedroeg, liep dat op een gegeven moment op tot 2.000 millisievert. Een nieuwe recordhoogte. De reden is dat het omhulsel van reactor 3 waarschijnlijk gedeeltelijk beschadigd is. 1.000 millisievert kan al ziekte veroorzaken. Nu zou het afgezwakt zijn tot 600 tot 800, maar dat is nog altijd te hoog om er ook maar de minste activiteit uit te voeren.

3u41:
Na de twijfels in Chili kondigt de Venezolaanse president Hugo Chavez aan dat het nucleaire programma in zijn land geschorst wordt.

3u37:
De zogenaamde 'Fukushima 50' heeft opdracht gekregen zich terug te trekken uit de kerncentrale. Het stralingsniveau zou er te hoog zijn geworden, wat een te hoog risico inhoudt voor de reddingswerkers. "Alle werkers hebben hun operaties gestaakt nadat ze het bevel gekregen hebben tot evacuatie. Dat hebben ze inmiddels opgevolgd", aldus Yukio Edano, secretaris van de Japanse kabinetschef.

3u20:
De oplossing om met een helikopter boorzuur (acidum boricum), een vlamvertragend middel, op de reactor te sproeien krijgt steeds meer draagkracht. Exploitant Tepco hoopt op die manier te voorkomen dat de brandstofstaven in reactor 4 een kettingreactie zouden veroorzaken. Zo'n reactie is immers niet helemaal uitgesloten, gaf Tepco toe. De brandhaard benaderen vanuit het gebouw is onmogelijk, want de straling bedraagt er 400 à 500 millisievert. Dat is te hoog om mensen lang aan bloot te stellen.

3u10:
Japan heeft met meer dan vijfhonderd Europese ziekenhuizen waar ze beenmergtransplanties kunnen uitvoeren contact opgenomen om er, indien nodig, slachtoffers van de nucleaire ramp naartoe te kunnen sturen.

3u07:
Uit de gehavende Japanse kerncentrale Fukushima blijft witte rook of stoom opstijgen. Onduidelijk blijft echter of die afkomstig is uit reactor 4 of reactor 3. In reactor 4 brak eerder op de dag brand uit, maar er zijn eveneens tegenstrijdige berichten over de vraag of die geblust is. In reactor 3 had zich maandag een explosie voorgedaan.

2u58:
Een Australiër in Japan vertrouwt de Japanse regering voor geen haar. Zijn boodschap in de Sydney Morning Herald is duidelijk: "Luister niet naar de Japanse media en de Japanse regering want zij willen alleen de kalmte onder de bevolking bewaren. Wat ik overigens volledig begrijp. Maar ik denk niet dat ze de volledige waarheid spreken en zo kunnen mensen geen rationele beslissingen maken. En de enige rationele beslissing op dit moment is om je hier uit de voeten te maken."

2u38:
Na twee dagen van fors verlies onder invloed van een dreigende nucleaire catastrofe, heeft de Japanse Nikkei-index iets van het verlies goedgemaakt. De index steeg in korte tijd 6 procent. Dinsdag verloor de beurs bijna 11 procent van zijn waarde, maandag bedroeg het verlies ruim 6 procent, samen het grootste verlies in 24 jaar. Het lijkt erop dat vooral investeringsfondsen aandelen opkopen waarvan de koers erg laag staat na de paniekverkopen van de afgelopen dagen, stellen analisten.
 
2u20:
Reactor 4 in kerncentrale Fukushima I brandt toch nog, volgens exploitant Tepco. De Japanse overheid stelde eerder dat de vlammen zouden zijn gedoofd. De Japanse tv liet beelden zien van dikke witte rookwolken die uit de reactor opstijgen. Technici vrezen voor nieuwe kettingreacties in de afgedankte brandstofstaven. Daarom willen experts vanuit helikopters boorzuur op reactor 4 laten sproeien. Boorzuur absorbeert neutronen, deeltjes die een nieuwe kettingreactie zouden kunnen ontketenen.

2u15:
Sociale netwerksites zijn voor velen echt een overlevingsmiddel geworden, schrijft de Japan Times. Op Mixi, Japans grootste netwerksite, zijn er snel gemeenschappen per regio en doel opgericht. De grootste telt 300.000 leden. Ook Twitter is al erg nuttig gebleken, onder andere voor bedienden die door de ramp alleen kwamen te zitten op kantoor in het centrum van Tokio. Op Twitter zijn er zelfs al tags ontstaan naargelang de specifieke behoefte van elke tweet. Zo staat #jishin voor algemene info rond de aardbeving en zijn er ook #j_j_helpme, #hinan (info over de evacuatie), #anpi (bevestiging over veiligheid van personen/plaatsen) en #311care (medische informatie over slachtoffers).

1u45: Een journalist van The Guardian die momenteel in het zwaar getroffen Ishinomaki vertoeft schrijft over de hallucinante gevolgen van de tsunami. In Ishinomaki zouden 10.000 van de 160.000 inwoners om het leven zijn gekomen. "Scholen zijn hier lijkhuizen geworden, maar de lichamen kunnen er ondanks de lage temperaturen niet veel langer blijven. Het lokale bestuur denkt aan massaverbrandingen. De dringendste zorg is om aan voedsel en brandstof te geraken. Alleen via helikopters in een nabij gelegen sportstadion kan dat eerste geleverd worden, maar de vraag is veel groter dan het aanbod. De weinige auto's die nog brandstof hebben, zijn op zoek naar tankstations die niet uitverkocht zijn. Maar ook daar mogen ze maar maximum zeven liter tanken.

1u15:
Een Australische vrouw van 27, die zich tijdens een explosie in de buurt van een Japanse kernreactor bevond, laat weten dat haar eerste testresultaten uitwijzen dat er geen sprake is van enige vorm van besmetting. 

1u05:
In Chili denken ze twee keer naar na over de nuclearie strategie om aan hun nijpende energiebehoeften te voldoen . "Tot de aardbeving in Japan was ik voorstander van nucleaire energie. Nu heb ik mijn twijfels", aldus senator Jaime Orpis, lid van een coalitiepartij in de regering van president Sebastian Pinera.

Net als Japan heeft Chili een verleden van zware aardbevingen en verwoestende tsunami's. Vorig jaar in februari eiste een aardbeving met een kracht van 8.8 gevolgd door een tsunami het leven van vijfhonderd mensen. In tegenstelling tot Japan heeft Chili slechts twee kleine onderzoeksreactoren, maar de regering onder Pinera heeft al serieus onderzoek gedaan naar nucleaire energie als alternatieve bron.

00u59:
Volgens het Japanse agentschap voor nucleaire veiligheid, zou het vuur in reactor 4 vanzelf zijn gedoofd. Ongeveer een half uur nadat alarm was geslagen wegens het heropflakkeren van de brand, zijn er geen vlammen of rook meer te zien.

00u50:
De redactie in Los Angeles wordt opgevolgd door die in Sydney om al het nieuws vanuit Japan op de voet te volgen.

00u47:
Een Britse schrijver in Tokio meldt dat de straling in de stad wel degelijk verhoogd is, 'maar ze is nog altijd te laag om een effect uit te oefenen op de gezondheid. Zenuwslopend, maar op dit moment niet gevaarlijk'. Waar hij zijn informatie vandaan haalt, is niet bekend.

00u34:
Tepco overweegt om boorzuur uit te storten boven 'zorgenkindje' reactor 4 vanuit een helipkopter. Dat is het laatste idee in de strijd tegen de stijgende temperatuur van de kernreactor.  Als de actie doorgaat, is de kernreactor voorgoed en onherstelbaar beschadigd. Het voordeel is wel dat de temperatuur en de straling onder controle zullen zijn.

Gisteren meldde Tepco al eens zeewater te willen uitstorten boven reactor 4 via een helikopter. Dat plan ging niet door 'omdat een helikopter onpraktisch is'. Waarom nu opnieuw een helikopter wordt overwogen is niet duidelijk.

00u24:
Volgens een woordvoerder van Tepco werd de tweede brand in reactor 4 ontdekt door een werknemer die batterijen naar controlekamer bracht.

00u22:
De brand in reactor 4 zou 'onder controle' zijn, zo melden lokale media. De vlammen zijn niet meer zichtbaar. Of de brand nu een gevolg was van de vorige brand, die niet goed zou zijn gedoofd, is nog altijd niet bevestigd.

00u21:
De schade aan splijtstaven wordt respectievelijk geschat op 70 (reactor 1) en 33 procent (reactor 2), zo meldt Tepco.

00u14: Het lijkt erop dat het openbaar vervoer in Tokio zich herstelt. Bijna alle treinen en metrolijnen rijden met 70 tot 80 procent van de capaciteit. Voor onze landgenoten in Tokio: het volledige overzicht vind je hier.

00u10:
In tegenstelling tot de Amerikaanse regering, maakt Californië zich wél zorgen om haar twee kerncentrales en vooral omdat de San Andreas-breuklijn de hele staat aardbevinggevoelig maakt. Sommigen gaan zelfs zover te voorspellen dat de volgende grote aardbeving in Californië zal plaatsvinden.

00u0
2: De brand in reactor 4 van Fukushima 'maakt een nieuwe explosie van waterstof erg waarschijnlijk'. Gisteren vond al een explosie plaats in die kernreactor, wat het dak beschadigde en de radioactieve straling de hoogte in joeg.

15 MAART 2010
23u56:
Volgens Kyodo is het water in reactor 4 weer beginnen koken. Het gebouw kan niet meer betreden worden, wegens een te hoge straling. Eerder piekte de straling rond reactor 4 ook al, om dan terug te vallen. Het stralingsniveau heeft echter op geen enkel moment een normaal niveau bereikt.

23u51:
De brand in kernreactor 4 in de centrale van Fukushima zou een gevolg van de eerste brand, omdat deze niet goed zou gedoofd zijn. De twee branden zouden volgens eerdere berichten nochtans gelokaliseerd zijn in verschillende delen van de kerncentrale. Het blijft wachten op een officiële bevestiging.

23u46:
Artsen zonder grenzen behandelt niet enkel gewonden door de aardbeving en tsunami. "We zien ook veel chronisch zieken, zoals mensen die lijden aan hartziekten, diabetes, hoge bloeddruk, en wiens normale behandeling is onderbroken. Ook voor hen werken we", aldus Mark Dubois.

23u44:
In de Verenigde Staten is de voorraad jodiumpillen uitgeput. Op eBay worden de dingen aan woekerprijzen doorverkocht. Verschillende Twitteraars maken zich zorgen omdat de geen pillen kunnen vinden.

23u37:
Verschillende nieuwsmedia rapporteren een stormloop op jodiumpillen in de Canadese provincie British Colombia. Nochtans zijn er geen berichten dat de radioactieve wolk die richting zouden worden uitgestuurd.

De overheid en apothekers doen hun best om de Canadezen te kalmeren. "De Stille oceaan is groot. Zelfs al zouden de radioactieve deeltjes hier geraken, dan nog zijn ze zo verdund dat ze geen gevaar meer vormen voor de volksgezondheid."

23u33:
Ook Rusland blijft achter kernenergie staan. Premier Poetin kondigde net nog de bouw van een nieuwe centrale in Wit-Rusland aan. Geschatte kostprijs: 9,4 miljard dollar. Eerder sprak ook de VS zijn blijvende steun uit voor kernenergie.

23u26:
Een BBC-correspondent in Tokio meldt dat ook de temperatuur in reactoren 5 en 6 stijgt. Tot nu toe werd uitgegaan van een lichte stijging in de enige twee reactoren die nog niet beschadigd raakten. Ook The Guardian paste de status van reactor 5 en 6 aan naar 'stijgende temperatuur'.

23u21:
De brand in reactor 4 is uitgebroken in het uiterste omhulsel van het insluitingsvat van reactor 4. Wat de brand veroorzaakte is nog niet duidelijk. Tepco bevestigt dat er rookontwikkeling is. De brand heeft (nog?) geen nieuwe explosies veroorzaakt.

23u17:
Tepco ontkent dat de twee vermiste werknemers vermist raakten na de explosie in reactor 4. Volgens de centraleuitbater waren de twee al vermist sinds de aardbeving/tsunami.

23u00:
De ellende voor de Japanners in het Noorden blijft aanhouden. Er is een sneeuwstorm uitgebroken in het gebied getroffen door de tsunami, zo tweet CNN-correspondent Gary Tuchman. "Dit kon niet slechter komen voor de daklozen en de hulpverleners". Gas en kerosine zijn schaars geworden, geschat wordt dat enkele honderdduizenden Japanners dakloos zijn en de nacht in de kou moeten doorbrengen.

22u56:
Ook persagentschap AP meldt de brand in reactor 4. De overheid wordt geciteerd, zeggende dat de vlammen zichtbaar zijn.

22u54:
De inwoners van Tokio hoeven voorlopig niet te vrezen voor de radioactieve wolk. De wind zou van het noorden naar het noordwesten keren, en dus eventuele radioactieve stoffen naar de Stille Oceaan blazen. Tokio ligt ten zuidwesten van Fukushima.

22u51:
Reuters meldt dat er opnieuw brand is uitgebroken in de vierde kernreactor in Fukushima. Eerder brak er al eens brand uit, wat drie uur duurde om te blussen.

22u49:
De achtergebleven werknemers van de kerncentrale van Fukushima worden geroemd als helden omdat ze hun leven riskeren om dat van honderdduizenden anderen te redden.

22u43:
Het stralingsniveau bij reactor 4 heeft gepiekt tot 400 millisieverts per uur. Blootstelling aan 100 millisieverts kan leiden tot kanker. Wettelijke normen worden uitgedrukt in microsieverts, een pak lager dan de schadelijke niveaus.

22u40:
Het plan om een helikopter te gebruiken om koel water te storten in reactor 4 is geschrapt. Dat meldt Tepco zelf. "Helikopters zijn onpraktisch", luidde het. Andere opties, waaronder brandweerwagens, worden nu overwogen.

22u31: Na de GP van Japan en de lancering van de iPad 2, is ook de modeweek van Japan (21 tot 25 maart) uitgesteld.

22u27:
De hele nacht waren er naschokken te voelen in Japan. Een correspondent voor ABC in noord-Japan tweet het volgende:

"Sterke bevingen de hele nacht. Het gebouw hier in N. japan kraakt en beeft. Een duurde wel 20 tot 30 seconden."

22u26:
Het Japans veiligheidsagentschap heeft officieel toegegeven dat het dak van reactor 4 in Fukushima gescheurd is na de explosie eerder vandaag.

22u08:
Ook het Amerikaanse instituut voor wetenschap en internationale veiligheid waarschuwt dat Fukushima een kernramp van niveau 7 zou kunnen worden. Eerder zei een lid van een kernenergiedenktank dat dit 'fysiek onmogelijk' is. Maar het Instituut schaart zich aan de zijde van Jeffrey Lewis: "als het tot een meltdown komt, zitten we met een ramp van niveau 7". Alleen Tsjernobyl haalde dit niveau tot nu toe.

22u05:
De twee vermisten in reactor 4 na de explosie, zouden gewerkt hebben aan de turbines. Ze zijn nog niet geïdentificeerd.

22u04:
De scheur in het dak van reactor 4 heeft opnieuw geleid tot een piek in radioactieve straling.

22u02:
De belangrijkste gevaren voor de gezondheid zijn afkomstig van de radioactieve isotopen Caesium-137 en iodine-131.

21u42:
Een Chinese miljonair laat zijn goed hart zien, en schenkt voeding, water, dekens, sanitaire hulpmiddelen en 160.000 Amerikaanse dollar aan de slachtoffers van de aardbeving en tsunami in Japan. Chen Guangbiao ging zijn noodhulp hoogstpersoonlijk afleveren, gehuld in de Chinese vlag.

21u40:
Nog volgens Reuters zou het dak van reactor 4 gescheurd zijn na de explosie daar enkele uren geleden. Eerder werd gemeld dat het dak geen schade opliep. Tepco heeft de schade nog niet officieel bevestigd.

21u37:
Het Internationaal Atoomagentschap port de Japanse kerncentraleuitbater Tepco. Het Atoomagentschap is niet tevreden met de communicatie van Tepco, en al helemaal niet met de opvolging van de toestand van zaken.

"Het is een gecompliceerd probleem, we zijn niet op de hoogte van alle details dus onze rol is beperkt. We proberen om de communicatie te verbeteren", aldus Yukiya Amano.

21u36:
Volgens persagentschap Reuters zijn er twee werknemers van Fukushima vermist na een ontploffing in reactor 4. Dat staat te lezen op Twitter.

21u32:
Tot in Singapore zijn mensen bezorgd over de stralingsvervuiling van Fukushima. Volgens de staatstelevisie is er een smsketting ontstaan waarin gewaarschuwd wordt zich niet bloot te stellen aan regen, omdat die radioactief zou kunnen zijn en kanker kan veroorzaken. Of de regen in Singapore werkelijk radioactief is, is nog nergens officieel bevestigd. Vermoedelijk gaat het om een paniekreactie.

21u28:
Een tsunami van de grootte zoals Japan die vrijdag na de aardbeving van 9.0 op de schaal van Richter over zich heen kreeg 'gebeurt maar één keer in duizend jaar'. Dat zei een seismoloog aan de BBC. De tsunami was zo'n tien meter hoog. De vorige keer dat dat gebeurde, of waar er alvast bewijs voor bestaat, was in 869 voor Christus, eveneens aan de kust van Sendai.

21u26:
China is het eerste land dat zijn bewoners massaal evacueert uit Japan. Niet alle landen vinden dit nodig, onder meer België en de Verenigde Staten bieden geen evacuaties aan. De landen die het wel aanbieden, zoals Duitsland en Frankrijk, moeten vaststellen dat maar weinig in Japan verblijvende inwoners op de vraag ingaan.

21u23:
50 Peruvianen blijven vermist in Japan na de aardbeving en tsunami in Sendai, afgelopen vrijdag. Dat schrijft het persagentschap Kyodo. 28 ervan woonden rond Sendai, de rest in ander aardbevinggebied. In totaal verblijven zo'n 60.000 Peruvianen in Japan.

21u22:
Er geldt een no-fly zone van dertig kilometer boven Fukushima.

21u11:
"Het is onmogelijk dat Fukushima een nieuw Tsjernobyl wordt". Dat is de straffe uitspraak van nucleair expert Mark Hibbs, die deel uitmaakt van de nucelaire denktank Carnegie Endowment.

"Wat we zien is een opbouw van warmte en geen manieren om het af te koelen, zoals ook het geval was in Three Mile Island. Het is niet te vergelijken met Tsjernobyl, waar een gat in de reactor werd geblazen en een grote hoeveelheid radioactiviteit kon ontsnappen. Deze reactor was anders gebouwd dan die in Fukushima, en werd gemodereerd door grafiet. In Fukushima worden de reactoren gemodereerd met water. Er kan dus met andere woorden geen krachtontwikkeling zijn zoals Tsjernobyl, dat is fysiek onmogelijk", klonk het in Die Welle.

Meer neutrale wetenschappers hebben echter wel al gewaarschuwd voor een scenario gelijkaardig als dat in Tsjernobyl, vooral als het komt tot een volledige meltdown. De kernramp in Fukushima nu heeft ook al een hoger niveau (6) meegekregen dan Three Mile Island (5). Tsjernobyl kreeg het hoogste niveau: 7.

21u00:
De kerncentrale van Hamaoka kan veilig doorwerken na een nieuwe aardbeving van 6,1 in Honshu, ten zuidwesten van Tokio. Hamaoka lag maar 100 kilometer van het epicentrum, maar heeft blijkbaar geen schade aangericht. De kerncentrale heeft vijf reactoren: 1 en 2 zijn ontmanteld, 3 is buiten gebruiken en 4 en 5 kunnen veilig doorwerken. Dat meldt het Internationaal Atoomagentschap in een persbericht.

20u58:
In Fukushima wordt overwogen om de panelen van reactoren 5 en 6 te verwijderen, om zo een opbouw van waterstof te voorkomen. Het was een opbouw van waterstof die de explosies in de andere kerncentrales veroorzaakte.

20u52:
Er wordt gewaarschuwd voor een radioactieve wolk die kan reiken tot in Tokio. Dat zou het geval zijn als het falen van de kerncentrale van Fukushima omslaat in een volledige meltdown, zo waarschuwt de Union of Concerned Scientist. Bij een meltdown kan een kerncentrale niet meer worden afgekoeld, en is de ontwikkelde warmte zodanig dat alles letterlijk smelt. Fukushima heeft verschillende reactoren met koelproblemen, vooral reactor 2 en 4.

De wetenschappers roepen Japan op om de evacuatiezone (nu 20 kilometer) uit te breiden. Burgers tot 30 kilometer werd sowieso al gevraagd binnen te blijven en ramen en deuren te sluiten. De Amerikaanse luchtmacht heeft echter straling gemeten tot 250 kilometer verderop, en raadde zijn werknemers en familieleden ook daar aan binnen te blijven.

20u43:
Een update van de omstandigheden in de reactoren van de kerncentrale van Fukushima:

- Reactor 1:
Koelsysteem faalt, gedeeltelijke smelting, radioactief stoom afgelaten, een explosie van waterstof, er wordt zeewater in gepompt. Dit is de enige reactor zonder een oranje of rode code.

- Reactor 2: Ook hier faalde het koelsysteem en werd er zeewater in de reactor gepompt. De splijtstaven kwamen tijdelijk droog te liggen. Er werd radioactief stoom afgelaten, en een explosie beschadigde het systeem. Er wordt gevreesd voor een meltdown.

- Reactor 3: Het koelsysteem faalde, er werd radioactief stoom afgelaten en zeewater in gepompt. Een explosie van waterstof deed het stralingsniveau in de buurt pieken. Er wordt gevreesd voor een smeling van de kern.

- Reactor 4: In onderhoud toen de aardbeving toesloeg. Er woedde een brand, en er vond een explosie plaats op het niveau van de splijtstaven. Het water waar de splijtstaven liggen is te warm, en er kan geen zeewater worden ingepompt. Er wordt overwogen om zeewater in de reactor te dumpen vanuit een helikopter. Gevreesd wordt dat de splijtstaven zullen komen droog te liggen, zoals in reactor 2.

- Reactor 5: In onderhoud toen de aardbeving toesloeg. Voorlopig werd alleen een lichte temperatuurstijging waargenomen.

- Reactor 6: In onderhoud toen de aardbeving toesloeg. Voorlopig werd alleen een lichte temperatuurstijging waargenomen.

20u39:
De mogelijke schade aan reactor 2 van Fukushima blijft het Internationaal Atoomagentschap zorgen baren. "Is het een scheur? Is er een gat? Is er niets? We weten het gewoon niet", antwoorde Yukiya Amano. Wat wel geweten is, is dat de druk binnen de reactor nog altijd niet gedaald is. Dat heeft alvast voorlopig één hoopgevende conclusie: als er veel schade was geweest, dan was de druk allang gedaald wegens alle ontsnapte radioactieve stoom.

Gevraagd of hij dacht dat de omstandigheden in de kerncentrale zouden verbeteren of verslechteren, bleef hij vaag: "Er zijn tegenstrijdige aanwijzingen", klonk het. 

20u33:
Volgens een Amerikaans expert stevent Fukushima af op een kernramp van niveau 7, het niveau van Tsjernobyl. Eerder vandaag werd de ramp al 'opgewaardeerd' van niveau 4 naar niveau 6. Dat zegt Jeffrey Lewis van het Monterey Institute of International Studies op zijn blog.

Hij rekende ook uit dat de brand in reactor 4 van Fukushima ongeveer drie uur heeft geduurd. Om 9u38 plaatselijke tijd werd de brand op de derde verdieping gemeld, om 12u29 kwam bevestiging dat de brand is gedoofd.

"Dat is slecht nieuws. De straling was al meer dan 400 millisieverts, niet micro. De vergelijking met X-straling of vliegtuigen stopt daar", schrijft hij op zijn blog.

20u30:
De Verenigde Staten blijven achter kernenergie staan. Zowel de Republikeinen als de staff van president Obama zeggen dat er geen reden is om te stoppen met het goedkeuren en bouwen van kerncentrales. "De situatie in Japan heeft ons alleen enkele lessen geleerd."

20u29:
Belgische bedrijven met vestigingen in Japan, zoals staaldraadproducent Bekaert, Framabedrijf Janssen Pharmaceutica en beeldverwerkingsbedrijf Agfa-Gevaert ondervinden amper hinder van de crisis in Japan. Enkel Umicore moest een kleine fabriek in het noorden stilleggen na lichte schade na de aardbeving. Geen enkele werknemer raakte gewond.

20u27:
Tokyo Electric Power bevestigt de explosie in reactor 4 van Fukushima, om 6u00 plaatselijke tijd. Het is al de vierde explosie in die kerncentrale in vier dagen. Het dak van de reactor heeft de explosie overleeft. "We doen ons best om de situatie te controleren", klinkt het weinig hoopgevend. In de centrale zijn nog maar 50 werknemers aanwezig. 750 anderen zijn weggestuurd omdat de straling te hoog was.

20u25: De Amerikaanse koffieketen Starbucks doneert 1,2 miljoen dollar voor slachtofferhulp aan Japan. Dat schrijft The Financial Times.

20u20:
De woordvoerder van de Japanse eerste minister probeert de angst over stralingsgevaar in Japan te sussen. "De wereldgezondheidsorganisatie is van mening dat de meerderheid van de bevolking bij een nucleair ongeval waarschijnlijk niet wordt blootgesteld aan een dosis die hoog genoeg is om acute effecten te veroorzaken", schrijft hij op Twitter.

Diezelfde WHO houdt echter wel beenmergcentra en stralinsdoktoren klaar om te sturen in geval van een ramp.

20u05:
Op Twitter gonst het nog altijd van de steunbetuigingen voor Japan. Eén Twitteraar wijst erop dat iedereen het heeft over de duizenden doden, maar niet over de miljoenen die gered zijn door de vooruitstrevende architectuur in Japan.

"De koppen luiden niet: miljoenen gered door goede ingenieurs en strakke regeringsrichtlijnen. Maar het is wel de waarheid."

19u42:
Europees president Herman Van Rompuy biedt Japan alle hulp aan die het nodig heeft. "Een ramp die de as van de aarde verschuift, een verwoestende tsunami, problemen in de kerncentrales... Apart zouden deze rampen al een tragedie zijn. Duizenden mensen vonden de dood. Deze tragedie is zopas een katastrofe geworden."

19u37:
Gevoelige apparatuur van de Amerikaanse luchtmacht heeft radioactiviteit afkomstig van Fukushima gemeten in de basis in Yokosuka, ongeveer 250 kilometer verderop. Hoe sterk de straling was, werd niet gemeld.

De werknemers en hun familie werd alvast geadviseerd om binnen te blijven en ramen en deuren zoveel mogelijk gesloten te houden. De Japanse regering heeft maar een perimeter van 30 kilometer rond Fukushima ingesteld, maar het is duidelijk dat de gevolgen van de ontsnapte radioactieve straling veel verder reiken. Door de wind zou radioactiviteit zelfs Tokio kunnen bereiken.

19u35:
In tegenstelling tot een boel andere landen raadt de VS zijn burgers voorlopig niet aan om Tokio te ontvluchten. Onder meer Duitse bedrijven bieden aan om te evacueren, maar niet iedereen neemt het aanbod aan.

19u33:
Volgens BBC-reporter Chris Hogg zijn er vier ontploffingen geteld in Fukushima. De vierde zou plaatsgevonden hebben in reactor 4, waar de splijtstaven worden opgeslagen. Eerder vandaag waren er al problemen om reactor 4 af te koelen: het water dat de splijtstaven moest afkoelen, was aan het koken en nieuw water kon niet worden aangevoerd.

19u30:
Japan heeft de Europese Unie officieel om hulp gevraagd, zo liet Commissievoorzitter José Manuel Barroso weten. Gisteren nog vroeg het land oorlopig geen hulpgoederen of experts te sturen, omdat het moeilijk zou zijn hulpverleners in het rampgebied te krijgen. Het is niet bekend waarom Tokio hulp van de EU nu wel accepteert.

Ongeveer twintig EU-landen hebben materieel en personeel aangeboden aan Japan. Het gaat onder meer om veldhospitalen en waterzuiveringsinstallaties.

19u28:
In tijden van crisis... is de Japanse premier nergens te zien. Naoto Kan verschijnt niet op televisie en geeft geen uitleg, dat wordt gedaan door zijn rechterhand Yukiu Edano. In die mate dat Japanners op Twitter bezorgd reageren omdat de man niet lijkt te slapen.

19u23:
De Japanse beurs is in vrije val. Ze eindigden met tien procent minder. Op twee dagen tijd is 620 miljard dollar 'verdwenen'. Ook andere beurzen, zoals de Bel-20 en Wall Street hebben te lijden onder de ramp in Japan. De olieprijzen profiteren er dan weer van.

19u21: Een pomptechnicus van Fukushima bekent tegen persagentschap AP dat hij zich zorgen maakt. "We zijn bezorgd om een explosie. Als we het zouden zien aankomen, zouden we kunnen ontsnappen, maar dat is niet mogelijk." De technicus zit in een evacuatiecentrum met zijn vier maand oude baby.

19u17: Ondanks de chaos en de alarmerende berichten, blijven de Japanners trouw aan zichzelf. Er is geen sprake van plunderingen, diefstal of vernielingen, in Tokio vormden ze nette rijen bij het leegkopen van de winkels. Dat is ook Daniel Kahl opgevallen via twitter:

"Tokio is een spookstad vannacht. Niemand op straat, zelfs niet in de entertainmentwijk. Het is angstwekkend stil. Maar Tokio is geweldig. Er zijn problemen met de treinen en de stroom, maar er is geen protest, geen overvallen."

19u13: 500 Europese beenmergtransplantatiecentra worden gevraagd stand-by te staan, voor het geval dat Japanse stralingsslachtoffers het nodig hebben. Alle leden van de Europese groep voor bloed- en mergtransplantatie werden gewaarschuwd, zo'n 3.000 in totaal.

19u09: Enigszins hoopgevend nieuws vanuit Fukushima: het waterpeil in reactor 2 kon worden verhoogd. Of de splijtstaven al terug onder water liggen, is nog niet bekend. Splijtstaven moeten na de splitsing worden afgekoeld. Dat gebeurt meestal door ze onder water te zetten, wat als bijkomend voordeel heeft dat de straling wordt tegengehouden.

Gisteren kwamen de splijtstaven in reactor 2 droog te liggen. In reactor 4 hebben ze een ander probleem: daar kookt het water waarin de splijtstaven liggen. Er wordt gedacht om water vanuit een helikopter in de reactor te storten, omdat het niet lukt koel zeewater toe te voegen.

19u04:
Reactor 2 van de kerncentrale in Fukushima is mogelijk beschadigd in de kern. Dat zegt Yukiya Amano, directeur-generaal van het Internationaal Atoomagentschap. Volgens Amano is de schade 'minder dan vijf procent', al noemt hij de ontwikkelingen in de beschadigde kerncentrale wel 'verontrustend'. "Vijf procent" klinkt natuurlijk bijzonder weinig, maar het is wel voldoende om radioactieve straling te doen lekken.

18u59:
Steve Herman, bureauchef voor Voice of America in Seoul, waarschuwt voor ernstige naschokken. "Waarschuwing voor Tochigi, Ibaraki, Saitama, Chiba... epicenter net buiten de kust van Ibaraki-ken."

18u55: Apple laat weten de lancering van de iPad2 in Japan uit te stellen naar een onbekende datum. Eerder werd al de film 'Hereafter' uit de bioscopen geweerd omdat er een tsunami-scène in voorkomt.

18u54:
India laat alle voeding uit Japan testen op straling.

18u52:
Japanners in afgelegen gebieden komen zonder gas te zitten, zo schrijft The Japan Times. Er liggen geen grote toevoerpijpen, en er is niet genoeg kerosine om te verwarmen en te verlichten. In het noorden van Japan is het momenteel erg koud.

18u49:
Op basis van de ervaring in Kobe, waar in 1995 een zware aardbeving plaatsvond, wordt geschat dat de heropbouw na de beving en tsunami van afgelopen vrijdag 'zeker' vijf jaar gaat duren. Japan heeft de derde grootste bouwindustrie ter wereld, en heeft dus zeker de middelen. Maar tegelijk moet stadsplanning herdacht worden, en de gebouwde huizen, fabrieken en wegen moeten zo mogelijk nog meer 'aardbevingproof' worden gemaakt.

18u45:
Russisch premier Vladimir Poetin probeert op zijn eigen manier te helpen. Volgens de krant Wall Street Journal heeft hij aangeboden dat het Japanse judoteam in Rusland kan komen trainen, en ze mogen hun familie mpeebrengen. Poetin is naar verluidt een grote judofan.

18u42:
Britse journaliste Sarah Smith meldt dat een recente nabeving in Tokio 6,4 op de schaal van Richter meekreeg. "Het is geen schande om te zeggen dat ik dat best angstaanjagend vond. En nu is het dat ook officieel", twittert ze.

18u38:
Europees energiecommissaris Günther Oettinger gaat akkoord dat wat in Japan gebeurt 'een apocalyps' is. "Dat woord is goed gekozen. Praktisch alles dat kan mislopen, loopt ook mis. Het ergste kan de komende uren en dagen niet worden uitgesloten."

18u35:
De massa mensen die Fukushima probeert te verlaten groeit. Ook in Tokio groeien de files richting het zuiden, in de hoop de aangekondigde nucelaire wolk te ontsnappen, hoewel niet alle bronnen een significante stijging van de radioactiviteit in Tokio melden. De burgers lijken het zekere voor het onzekere te nemen, en luisteren daarbij niet naar de overheid die aanmaant 'dat de volksgezondheid in Tokio niet in gevaar is'.

18u33:
Het Internationaal Atoomagentschap vreest dat de nucleaire ramp in Japan de publiekelijke steun voor deze vorm van energie zal doen afnemen. "We begrijpen de bezorgdheid van het publiek, maar wij zijn bezorgd over de steun aan deze energiebron, die belangrijk is voor energiezekerheid en die weinig CO2 uitstoot", aldus Nobuo Tanaka in Oslo.

18u30:
De Wereldgezondheidsorganisatie heeft een noodnetwerk van stralingsdokters geactiveerd, die indien nodig onmiddellijk naar Japan kunnen gestuurd worden.

18u25: De Europese lidstaten beslissen unaniem om hun kerncentrales te laten testen. Frankrijk neemt het voortouw en beveelt een stresstest voor de 58 reactoren in 19 kerncentrales. Het land is voor 75 procent afhankelijk van kernenergie.

18u17:
Günther Brants sluit af vanuit Brussel en geeft de fakkel door aan Elke De Pourcq vanuit Los Angeles. Zij volgt de gebeurtenissen in Japan een hele avond op de voet.

18u00:
Vanavond en vannacht hoeft u niets te missen van het laatste nieuws uit Japan. Onze redacties in Los Angeles en Sydney houden u op de hoogte. We beginnen met een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen van de dag:

•Er zijn nu problemen in alle reactoren van de kerncentrale van Fukushima. Na verschillende explosies door waterstof deed zich vannacht een brand voor in reactor 4. Daar zou het bad waar de gebruikte nucleaire brandstof huist, aan het koken zijn. De komende dagen wil de uitbater van de centrale per helikopter water aanvoeren. Momenteel lukt dat niet en het water is nodig om voor afkoeling te zorgen. Het wijst er duidelijk op dat de situatie niet meer onder controle is.

Reactor 2 is al sinds gisteren het grote zorgenkind. Daar zouden gisteren splijtstofstaven verschillende uren bloot gelegen hebben. Dat kan leiden tot een gedeeltelijke kernsmelting of meltdown. Vandaag zou het waterniveau stilaan weer stijgen.

•Experts vrezen dat de situatie helemaal uit de hand kan lopen aangezien het personeel van de kerncentrale geëvacueerd werd. Vandaag bleek de straling in de controlekamer immers veel te hoog te liggen.

•Over de straling rond Tokio komen tegenstrijdige berichten binnen. Volgens sommige bronnen daalt de straling, andere stellen dat de straling er tien keer hoger ligt dan normaal. Volgens het stadsbestuur van Tokio is er geen gevaar voor de volksgezondheid, maar Japanners en buitenlanders proberen toch de stad en het land te verlaten. Ook het Amerikaanse leger raadt z'n personeel aan om hun voorzorgen te nemen. De marine haalde de schepen voor het hoofdeiland van Japan weg en dat is geen goed teken. Ook verschillende landen zijn bezig met een evacuatie van hun burgers.

•In het rampgebied van de tsunami zijn intussen al 3.373 doden geteld. Maar er zijn ook nog steeds 7.558 vermisten. Als bij wonder werden vandaag nog steeds enkele mensen levend van onder het puin gehaald, onder wie een baby.

•Er waren ook weer enkele zware naschokken. Twee haalden een kracht van meer dan 6. Ook Tokio werd getroffen. En in de stad Fujinomiya zou zelfs een brand woeden. Die stad ligt aan de voet van de vulkaan Fuji.
mailIcon print | Meer bookmarks |