"Belgische nucleaire controle faalt"

Een onafhankelijke onderzoekscommissie moet dringend uitklaren waarom afwijkingen in Doel 3 dertig jaar lang niet zijn opgemerkt.Dat zegt de internationale autoriteit op het vlak van nucleaire energie Mycle Schneider. 'Het controlesysteem faalt, terwijl dit soort mankementen tot kernexplosies kunnen leiden.'

"Ik heb de berichten van het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) doorgenomen en het is onrustwekkend dat dit al die jaren niet is opgemerkt", zegt Mycle Schneider. De Duitser is consultant gespecialiseerd in kernenergie, adviseur van de Duitse, Franse en Belgische overheden, en auteur van de 'The World Nuclear Industry Status'-rapporten. Schneider reageert daarmee op de afwijkingen in de reactorkuip in Doel 3, die het FANC wijt aan een productiefout. Die reactor is in 1982 in gebruik genomen.

Hij merkt op dat materiaalproblemen onder de buitenlaag van dit type reactoren alles behalve onschuldig zijn. "Het kan ertoe leiden dat het vat breekt. Deze reactoren werken met druk, zo'n beetje als een stoompan. Scheurtjes in het omhullend materiaal kunnen explosies veroorzaken."

Volgens de expert moet er dringend een onafhankelijk onderzoek worden opgezet naar de reden waarom er niet eerder op dit specifieke mankement is gelet. "Een fabricagefout is natuurlijk een probleem en dat gebeurt overal ter wereld. Maar een veiligheidssysteem, gebaseerd op talloze inspecties en een hele keten aan controles dat zo'n riskant mankement jaren niet ziet, dat zou echt niet mogen", zegt Schneider.

Het FANC ziet dat niet zo. "Dat we dit nu ontdekt hebben bewijst net dat de controle heel goed werkt. We zijn niet eens verplicht dit stukje van de centrale te testen, maar we deden het toch, op basis van internationale adviezen. Het blijkt om veel afwijkingen te gaan en daarom treden we nu meteen heel streng op. Maar we hebben dit fenomeen nu pas kunnen zien dankzij een nieuwe ultrasone meettechniek", zegt FANC-woordvoerster Karina De Beule.

Schneider acht dat geen afdoende uitleg. "Ultrasone meettoestellen bestaan al langer én we weten al langer dat corrosie en scheurtjes op plekken waar we niet zo makkelijk bij kunnen een risico vormen. Ik wil zeker geen paniek zaaien of overtrokken vergelijkingen maken, maar men moet toch echt opletten met de redenering 'bij ons kan er niets mislopen'. Dat zeiden ze in Japan ook. Een veiligheidsinstantie die wéét dat er een bepaald deel van de reactor niet wordt gecontroleerd, moet dat melden en mag niet claimen dat de veiligheid gegarandeerd is."

Frankrijk, het EU-land met de meeste kernreactoren, voert dezelfde soort metingen telkens uit bij de tienjaarlijkse controles. "In de laatste dertig jaar zijn er zo enkele gelijkaardige fouten ontdekt maar niet bij reactoren in bedrijf", meldt het Institut de Radioprotection et de Sûreté Nucléaire.