Ruzie over rekening kernafval

Electrabel vecht een oorlog uit met Niras, het overheidsbedrijf dat verantwoordelijk is voor de opslag van radioactief afval. NIRAS eist van de elektriciteitsproducenten - lees: vooral Electrabel - 231 miljoen euro extra voor de afvalverwerking en stapt naar de Raad van State.

Uit vertrouwelijke documenten die De Morgen kon inzien, blijkt dat de raad van bestuur van het overheidsbedrijf NIRAS tijdens een vergadering op 10 februari 2012 besloot om juridische stappen te ondernemen tegen een andere nucleaire overheidsdienst, de Commissie voor Nucleaire Voorziening. Dit is zeer uitzonderlijk. Electrabel is het belangrijkste lid van die commissie.

Door de actie van NIRAS dreigt er chaos te ontstaan rond de opslag van nucleair afval in ons land. De betwisting draait om het budget voor opslag van kernafval in 2010. De kostprijs die NIRAS daarvoor berekende, bedraagt 6,152 miljard euro. Volgens de berekeningen van Electrabel moest er in dat jaar echter maar 5,911 miljard euro in de kassa zitten. Die laatste berekening werd bevestigd op een vergadering van de commissie op 14 december 2011. Het verschil tussen de berekeningen van NIRAS en die van de elektriciteitssector voor het jaar 2010 bedraagt zo 231 miljoen euro (186 voor de behandeling van nucleair afval en 45 miljoen voor de ontmanteling de nucleaire centrales).

Het budget moet in principe jaar na jaar groeien door de bijdrage van de elektriciteitsproducenten. Dat is wettelijk verplicht. Die bijdrage moet onder meer dienen om in de toekomst de kerncentrales te ontmantelen. De paars-groene regering besliste in 2003 immers al om over te gaan tot een kernuitstap. Het resultaat van een studie naar die uitstap moet in juli klaar zijn. Vooralsnog blijft de wet geldig, de regering-Di Rupo nam hierover immers nog geen beslissing. Het geld is nodig om al het nucleaire afval te kunnen verwerken en op korte en lange termijn ook de veiligheid te kunnen garanderen: de bescherming van het milieu, de veiligheid van de bevolking, het afkoelen van het nucleair afval in waterbekkens, het begraven van het afval en de kosten om afval richting Frankrijk te sturen.

'Zeer verontrustend'
Een interne nota van NIRAS waarschuwt. "Als de kosten (van de ontmanteling) van de kerncentrales in de toekomst stijgen en als de producenten niet meer aanwezig zullen zijn of niet kunnen betalen, zal de factuur voor de staat zijn."

Een anonieme expert vindt het rapport alvast zeer verontrustend. "NIRAS is Greenpeace niet. Als ze geloven dat er echt iets moet gebeuren, hebben zij het recht om dat te eisen." Volgens de expert probeert Electrabel op deze manier een deel te recupereren van de 550 miljoen euro aan nucleaire bijdrage die ze in 2012 moeten betalen aan de federale staat. Electrabel wil alvast geen commentaar geven over de zaak. Ook Jean-Paul Minon, algemeen directeur van NIRAS, wil niet reageren. "We zitten in het begin van een procedure, ik zal daar dan ook nu nog geen commentaar op geven."