Californië is de meest groene staat van de Verenigde Staten en dus de ideale plaats om duurzame energiebronnen in de VS te introduceren. De staat is al decennia lang de meest innovatieve van de VS. Een minder positieve periode was de energiecrisis aan het begin van dit millennium. Maar sindsdien werd de weg vrijgemaakt voor nieuwe energievormen.

Op het einde van de vorige eeuw nam Californië de beslissing om de elektriciteitsmarkt te liberaliseren. In 2000 mondde dat echter uit in een grote energiecrisis met black-outs, economische onzekerheid en hoge energieprijzen. Het is in deze periode dat zich ook het bekende verhaal van het faillissement van Enron afspeelde. Maar wat opmerkelijk was, is dat Californië in de 20 jaar voor de crisis geen enkele nieuwe elektriciteitscentrale bouwde.

Campagne
De vrije elektriciteitsmarkt zorgde ook voor onzekerheid binnen de markt van de groene energie. Toch had de crisis ook positieve gevolgen. De toenmalige gouverneur Gray Davis pompte liefst 730 miljoen dollar in een reclamecampagne via radio en televisie. Zo werd de bevolking aangespoord om efficiënte koelkasten te kopen, de lichten uit te doen en bepaalde toestellen pas na 7 uur 's avonds te gebruiken. Californië stimuleerde die oproep door de bevolking 20 procent korting aan te bieden op de energiefactuur als ze 20 procent minder energie zouden gebruiken dan het jaar voordien.

Het resultaat mocht er zijn. Er was een ongeziene daling van de energievraag in Californië. Zo werd de staat de meest efficiënte qua energieverbruik per persoon in de hele VS. Tegelijk begon de bevolking zich af te vragen of energiebedrijven in de toekomst wel in staat zouden zijn om voldoende energie te produceren. En zo groeide plots de interesse voor zonne-energie. Vandaag staat zonne-energie in verschillende Californische steden op het punt om door te breken.

Aanstoker
Toch ziet niet iedereen de energiecrisis als een stimulans voor duurzame bronnen. Integendeel, die groene energie zou wel eens één van de aanstokers van die crisis kunnen geweest zijn. Energiejournalist William Tucker oppert dat Californië misschien iets te vlug in dat groene gedachtegoed ging geloven. Op één kerncentrale na werd in de staat tussen 1980 en 2000 geen enkele nieuwe elektriciteitscentrale gebouwd. En die kerncentrale, in de Pacifische Oceaan, lag al een paar decennia onder constructie.

Op die manier suggereert Tucker dat groene energie nog in zijn kinderschoenen staat en we niet te vlug mogen geloven dat we weldra zonder fossiele brandstoffen kunnen. Op mondiaal niveau zou een energiecrisis dramatische gevolgen kunnen hebben. Hij ziet dan ook in kernenergie nog steeds een oplossing. Naast groene energiebronnen zullen investeringen in kerncentrales de CO2-uitstoot moeten verminderen. Kerncentrales stoten immers minder schadelijke gassen uit dan onze huidige centrales.

Verbannen
Maar misschien is het innovatieve Californië bezig aan een nieuwe poging om de rest van de VS, en misschien wel de rest van de wereld, het goede voorbeeld te geven. Gouverneur Arnold Schwarzenegger werd in december op de klimaattop als een soort superman onthaald.

Kernenergie is al drie decennia lang op de achtergrond geschoven in Californië. Oude reactoren sluiten, maar er komen geen nieuwe bij. In 2007 bleek uit een poll dat ongeveer 42 procent van de bevolking nieuwe kerncentrales wel ziet zitten. Een Frans bedrijf heeft plannen om nieuwe reactoren te bouwen in de Amerikaanse staat. Maar het is de vraag of die er ooit zullen komen.

Bij de voorstanders van kernenergie heerst wel optimisme. Net als in de rest van de VS zou de staat de CO2-uitstoot serieus moeten inperken. Californië legde zichzelf strenge doelstellingen op en uiteindelijk zal kernenergie misschien moeten goedmaken wat groene technologie (nog) niet kan.

Groene energie is sinds de energiecrisis in elk geval alleen maar sterker geworden. En Schwarzenegger wil de komende jaren de spierballen nog meer opspannen: tegen 2020 moet Californië 33 procent van zijn energie uit duurzame bronnen halen. Als dat lukt is het opnieuw een eenzaam signaal uit de VS dat het ook anders kan. Met of zonder kernenergie, Californië wil zoals vroeger opnieuw het voorbeeld geven. (gb)

Morgen lees je op Planet Watch over waar al het radioactief kernafval heen gaat.

•