Klimaattop mislukt totaal

De duurzaamheidstop in Rio is een flop geworden. In de slotverklaring staan enkel uiterst vage beloftes, niet de geëiste concrete engagementen om het natuurlijk kapitaal van de aarde beter te beschermen.

'The Future We Want', zo heet het VN-akkoord van 49 pagina's waar 134 regeringsleiders in Rio de Janeiro hun handtekening onder zetten. De Rio+20-top, die de afgelopen drie dagen liep, was met vijftigduizend deelnemers de grootste VN-top ooit en bouwde voort op de eerste VN-conferentie over duurzaamheid in 1992. Toen werd succes geboekt, met juridisch bindende afspraken over klimaatverandering en biodiversiteit.

Het resultaat vandaag heeft een mooiere titel maar ontgoochelt iedereen. Enkele eerder gemaakte beloftes zijn zelfs afgezwakt, zoals afspraken om groene technologie te delen met ontwikkelingslanden.

In de tekst worden hoogdringende thema's zoals bescherming van de oceanen en manieren om een 'groene economie' te ontwikkelen enkel opgesomd in vooral zweverige verklaringen zoals: "We zijn ervan overtuigd dat, om een balans te vinden tussen de economische, de sociale en de ecologische noden van de huidige en toekomstige generaties, het nodig is de harmonie met de natuur te promoten." Praatjes om aan je wc-deur te hangen, meent vooraanstaand milieucommentator George Monbiot. "Een grap", meent Oxfam.

Geen van de twee hoofddoelen is gerealiseerd: concrete afspraken, inclusief cijfers en jaartallen, om bepaalde milieudoelstellingen te bereiken én de oprichting van een Wereldagentschap voor het Milieu dat landen hierop zou afrekenen en controleren.

"De resultaten van deze top zijn duidelijk onvoldoende", zegt minister van ontwikkelingssamenwerking Paul Magnette (PS). "De tekst is niet ambitieus genoeg en bevat te weinig duidelijke verbintenissen. Ik steek onze teleurstelling dan ook niet onder stoelen of banken."

"Dit is níét de Toekomst Die We Willen", briesten dan ook de milieuorganisaties, terwijl ze het VN-akkoord, waar twee jaar lang aan gesleuteld is, voor de camera's aan flarden scheurden.

"Pijnlijk afwezig zijn concrete beslissingen die een globaal beleid rond duurzame ontwikkeling garanderen, onder andere over de financiële middelen en de herbestemming van subsidies voor fossiele energie. Terwijl het huis in brand staat, herschilderen onze leiders de voorgevel", besluit de Belgische coalitie van ngo's in Rio.

Duurzaamheidslegende en voormalig premier van Noorwegen Gro Harlem Brundtland reageert dat de "Rio+20-slotverklaring niet genoeg doet om de mensheid richting een duurzaam pad te sturen, terwijl twintig jaar geleden was afgesproken dat dit voor zowel de mens als de aarde van essentieel belang is".

De Braziliaanse gastheer wordt faalangst verweten. Iedereen is het er echter over eens dat zoveel zeer strijdige belangen van industrielanden, groeilanden en ontwikkelingslanden een echt stevig akkoord onmogelijk maken.

Is er dan niets positiefs te melden? Onder anderen parlementslid Hermes Sanctorum, die voor Groen aanwezig was, ziet enkele lichtpuntjes. Sanctorum: "De wil om het eens te worden over de vergroening van de economie groeit. In de tekst staat ook voor het eerst dat het bedrijfsleven een belangrijke voortrekkersrol speelt en dat duurzame consumptie en productie de komende tien jaar een werkpunt zijn. Ook is er de intentie om binnen twee jaar een protocol op te stellen om de oceanen beter te beschermen. Maar die intenties zijn meteen de enige positieve punten. Onvoldoende dus."