Kunnen we met 16 miljard mensen leven op Aarde?

De wereldbevolking blijft maar aangroeien en volgens sommige voorspellingen zal de piek rond 9 tot 10 miljard mensen liggen. Maar wat als die schatting niet klopt en het aantal bewoners van onze planeet nog verder stijgt? Kunnen we met pakweg 16 miljard mensen op Aarde overleven?

In nauwelijks een halve eeuw tijd is de wereldbevolking meer dan verdubbeld van drie miljard naar weldra zeven miljard mensen. Op die manier hebben we onze planeet al zwaar op de proef gesteld. Maar hoe ziet de toekomst eruit? Veel demografen, ook die van de Verenigde Naties, voorspellen dat de wereldbevolking in de loop van deze eeuw rond 9 tot 10 miljard zal pieken. Nadien zal dat aantal langzaam afnemen, aangezien de armere landen zich tegen dan beter ontwikkeld hebben.

Maar stel je voor dat deze voorspellingen te optimistisch zijn. Een extreme voorspelling binnen de VN stelt dat we dan in 2100 met 12 tot 16 miljard mensen zouden kunnen zijn. De sociale en ecologische gevolgen zullen enorm zijn. Er zal immers nog meer voedsel en water nodig zijn en dat gaat altijd ten koste van de biodiversiteit en de degradatie van natuurlijke systemen.

Geboortecijfers
We moeten hoe dan ook voorzichtig zijn met demografische voorspellingen. Het is immers helemaal niet zeker dat ontwikkelingslanden deze eeuw het pad van de huidige industrielanden zullen volgen. Op basis van de Europese evolutie zullen de hoge geboorte- en sterftecijfers plaats ruimen voor minder geboorten en minder sterfgevallen. De bevolkingsgroei is gestopt in Europa en Noord-Amerika waar de meeste gezinnen tevreden zijn met twee kinderen, maar zal hetzelfde gebeuren in landen als Nigeria, Pakistan of Zambia?

Beperking
Congo, Kenia, Madagaskar en Rwanda hebben bijvoorbeeld de bevolkingsgroei al een probleem genoemd. Daar werden ook al inspanningen geleverd om de groei tegen te gaan, maar nog steeds krijgt een vrouw er gemiddeld 4,6 kinderen. En het is helemaal niet zeker of dat aantal verder zal afnemen van zodra de stijging afgebroken is.

India is nog een apart geval in de categorie ontwikkelingslanden. Het land is een belangrijke speler in de wereldeconomie aan het worden en toch moeten 930 miljoen mensen - driekwart van de Indiase bevolking - het stellen met minder dan twee dollar per dag. In enkele Indiase staten, zoals Kerala en Tamil Nadu, worden goede inspanningen geleverd om gezinsuitbreiding te beperken. Daar krijgt een vrouw gemiddeld 1,8 kinderen. Maar in de armere staten van het land, zoals Bihar of Uttar Pradesh, varieert dat gemiddeld nog van 3,3 tot 3,9.

Zelfs al zakken de geboortecijfers in sommige ontwikkelingslanden deze eeuw naar het Europese niveau, dan nog is het niet zeker dat dit overal zal gebeuren. (gb)