Plant gebruikt lijkengeur voor seks

Er is geen plantensoort ter wereld die zo sterk afhankelijk is van zijn geur als de Amorphophallus, die in honderden variaties over de hele wereld voorkomt. De plant bloeit maar een kleine week en moet in die tijd bestuivers lokken.

Daarvoor heeft elke variëteit zijn eigen, duidelijk waarneembare geur, variërend van banaan of zuurtjes tot onmiskenbaar zweetvoeten of een lijkenlucht. Dat zegt Wilbert Hetterscheid, directeur van het Von Gimborn Arboretum in Doorn en onderzoeker aan de Wageningen Universiteit. Hetterscheid is 's werelds grootste kenner van 'vormeloze penissen', zoals hij de plantensoort graag in het Nederlands noemt.
 
Op verzoek van het Nationaal Herbarium in Leiden heeft hij twintig jaar lang gewerkt aan een nieuwe geslachtsbeschrijving van de soort, waarop hij binnenkort in Wageningen gaat promoveren.
 
Geurenpalet
De Amorphophallus is in 1825 door de Nederlandse bioloog Carl Ludwig Blume ontdekt en van zijn weinigverhullende naam voorzien. Wie de bloeiwijze van de plant ziet, snapt hoe Blume op het idee kwam. Sinds de negentiende eeuw zijn er ongeveer tweehonderd variëteiten ontdekt, waarvan zestig door Hetterscheid. "Maar ik denk dat er 250 tot driehonderd soorten zijn", zegt de onderzoeker.
 
De promovendus heeft als eerste ter wereld een geurenpalet van de 'vormeloze penissen' ingedeeld. "Er zijn twaalf hoofdgroepen, onderverdeeld in complexe en eenvoudige geuren. Lekkere luchtjes zoals anijs behoren tot de eenvoudige acetaten. Complexe geuren door organische alcoholen zijn onder andere een poeplucht, de geur van rottend afval, van riolen en kadavers. De kleur van de plant blijkt trouwens overeen te komen met de geur." (belga/gb)